آیا بلوط همیشه سبز (بلوط مدیترانهای) در ایران رویش طبیعی دارد؟ پرسیده شده توسط: مهدی رئیسی ۱۱ فروردین ۱۳۹۴، ساعت ۱۷:۳۶ وضعیت: آفلاین بازدید: ۷۶ امتیاز سوال: ۰ ▲ ▼ × با سلامبه نظر می رسد درنگارش متن اشکالی پیش آمده استبلوط همیشه سبز در ایران به طور طبیعی رویش نداردگونه هایی از آن در مناطق مدیترانه ای و نیز در دامنه های هیمالیا یافت می شوددر تهران پایه های چندده ساله ی آن را در پارک دانشجو و کاخ نیاوران داریم و در باغ ملّی گیاهشناسی گونه ی هیمالیایی هم وجود داردچندسالی است که در جنگلکاری شرق تهران هم استفاده شده و تاکنون رشدی مناسب داشته است
محسن شهاب الدین تهران | آفلاین | پستها: ۱۶۰۲۵ | امتیاز کاربر: ۷۶۶۹ پاسخ منتخب ۴ دی ۱۴۰۴، ساعت ۰۷:۲۱ امتیاز پاسخ: ۱ ▲ ▼ × سلام اول از همه دمتان گرم که انقدر دقيق و علمي به موضوع نگاه کرديد 🌱. نکتهاي که گفتيد کاملاً درسته: بلوط هميشه سبز (Quercus ilex و گونههاي مشابه) بهعنوان يک گونهي بومي، رويش طبيعي گسترده در ايران ندارد و بيشتر خاستگاه طبيعياش ناحيهٔ مديترانه و بعضي مناطق هيمالياست. در ايران، جنس بلوط (Quercus) بومي داريم، اما اغلب آنها خزانکننده هستند؛ مثل بلوط ايراني (Quercus brantii) که در زاگرس ميبينيم. اينها با «بلوط هميشه سبز مديترانهاي» فرق دارند. اشتباه رايج اين است که چون اسم همهشان «بلوط» است، فکر ميکنيم همه يک جور رفتار رشدي و پراکنش دارند، در حالي که از نظر اکولوژيک و رويشگاه، تفاوت جدي دارند. مشاهدات ميدانياي که فرموديد هم بسيار ارزشمند است؛ وجود پايههاي چند دهساله در پارک دانشجو و کاخ نياوران تهران و همينطور کشت گونهي هيماليايي در باغ ملي گياهشناسي، نشان ميدهد که اين درخت در شرايط اقليمي تهران (با کمي مراقبت) ميتواند دوام بياورد و سازگار شود، هرچند بومي منطقه نيست. اينکه اشاره کرديد در جنگلکاريهاي شرق تهران چند سالي است از بلوط هميشه سبز استفاده ميشود و رشد مناسبي هم داشته، کاملاً همسو با هدف طراحان فضاي سبز شهري است؛ چون اين درخت: • هميشه سبز است و در تمام سال تاج سبز دارد 🌳 • نسبتاً مقاوم به خشکي و تابش شديد • مناسب براي ايجاد سايه و فضاي سبز ماندگار در شهر اما از ديدگاه بومشناسي و گياهشناسي، بايد اين نکته را شفاف گفت: بلوط هميشه سبز در ايران «معرفيشده» است، نه «بومي» و نه داراي رويشگاه طبيعي گسترده. يعني اگر ما آن را نکاريم، خودش بهطور طبيعي در جنگلهاي ايران حضور قابل توجه و پايدار ندارد. حضورش بيشتر در قالب کاشتهاي زينتي، تحقيقاتي و جنگلکاري است، نه به عنوان جزء اصلي جوامع جنگلي طبيعي. بنابراين اگر جايي در متني ادعا شده باشد که بلوط هميشه سبز «بهطور طبيعي» در ايران رويش دارد، دقيقتر اين است که گفته شود: در ايران بيشتر بهصورت کشتشده و معرفيشده حضور دارد، نه به شکل رويشگاه طبيعي وسيع. اشاره شما به مناطق مديترانهاي و دامنههاي هيماليا هم از نظر ناحيه جغرافيايي و اقليم، کاملاً درست است. در جمعبندي: • بلوط بومي ايران داريم، ولي عمدتاً خزانکنندهاند. • «بلوط هميشه سبز مديترانهاي» در ايران بومي و داراي جنگل طبيعي وسيع نيست. • در تهران و برخي مناطق کشور، بهصورت کاشتهشده در پارکها، باغ گياهشناسي و طرحهاي جنگلکاري حضور دارد و ظاهراً عملکردش هم بد نيست. • از نظر علمي، بهتر است در متون، بين «گونههاي بومي بلوط ايران» و «بلوط هميشه سبز معرفيشده» تفکيک قائل شويم تا سوءبرداشت پيش نيايد. اگر به بحث درختان هميشه سبز، جنگلکاري و گونههاي مناسب براي اقليمهاي مختلف ايران علاقهمنديد، پيشنهاد ميکنم حتماً مقالات سايت نارگيل را هم مطالعه کنيد؛ کلي مطلب کاربردي و ريزهکاري جالب براي علاقهمندان به گياهان و فضاي سبز دارد 😉.