راهنمای خودمانی تکثیر فیکوس بنجامین ابلق و کوددهی نخل مرداب و بقیه گل‌های زینتی

از ساقه نیمه چوبی گیاه می توان قلمه‌هایی با میانگره های کوتاه که 20-15 سانتیمتر طول، به اندازه قطر یک مداد معمولی ضخامت دارند تهیه کرد. منظور از ساقه نیمه چوبی ساقه ای است که سبز و تازه نباشد اما هنوز نیز انعطاف خود را حفظ کرده و چوبی نشده باشد. برش را برای جدا کردن قلمه از گیاه مادری در زیر یک گره بزنید(گره منطقه اتصال برگ به ساقه است). برگهای موجود در یک دوم قسمت پایینی قلمه را جدا کنید اما باقی ماندن حداقل یک برگ بر روی قلمه ضروری است و حداکثر نیز تعداد 4-3 برگ قابل قبول است . توجه داشته باشید که هر مقدار تعداد برگها بیشتر باشد خطر از داست دادن آب از قلمه نیز بیشتر است و این مسئله به پژمردن و خشک شدن قلمه ها کمک می کند. اما تمامی برگها را نیز نمی توان حذف کرد زیرا وجود برگ برای ریشه زایی قلمه ها ضروری است. بهترین زمان گرفتن قلمه در فصل تابستان است از مخلوط پیت موس+پرلایت (به مقدار مساوی) می توان برای کاشت قلمه ها استفاده کرد. ابتدا مخلوط کاشت را به خوبی آبیاری کنید تا خیس شود و سپس مدتی صبر کنید تا آب اضافه خارج شود و سپس برای کاشت قلمه ها استفاده کنید. بکارگیری هورمونها (پودرهای) ریشه زایی به ریشه زایی قلمه این گیاه کمک می کند. گلدان حاوی قلمه را می توان با پلاستیکی شفاف پوشاند تا حفظ رطوبت در اطراف قلمه ها بیشتر شود . البته بهتر است که روزانه به مدت یک تا دو ساعت پلاستیک را برداشت تا مانع از شیوع بیماری های قارچی به دلیل رطوبت بالای محیط شویم اما مابقی روز بهتر است که پلاستیک بر روی قلمه ها باشد. گلدان را در مکانی روشن اما به دور از نور مستقیم آفتاب قرار دهید و در این مدت دمای 21 الی 26 درجه سانتیگراد مناسب است. سعی کنید تا بستر کاشت هرگز خشک نشود و به شکل منظم به آن آب دهید. اگر شرایط مساعد باشد شکل گیری ریشه ها حدود دو تا سه هفته طول می کشد و بعد از حدود 8 هفته می توان نسبت به انتقال گیاهان جوان به گلدانهای جدید اقدام کرد. عمل خوابانیدن هوایی و همچنین پیوند نمونه‌هایی که برگهای ابلق دارند بر روی نمونه‌هایی با برگهای سبز رنگ از دیگر روشهای تکثیر این گیاه است.زیرا نمونه هایی که برگ معمولی و سبز رنگ دارند سیستم ریشه ای نستبا قوی تری نیست به نمونه های با برگ ابلق دارند بنابراین پیوندک را از انواعی که برگسار با رنگ مورد نظر دارند تهیه می کنند و بر روی پایه ای معمولی پیوند می زنند.

سلام
پس از اینکه گیاه ریشه زد و ریشه ها 5تا 10 سانت رشد کردند می توانید گیاه را به خاک منتقل کنید و یک هفته بعد با کود کامل مخصوص گیاهان آپارتمانی یا زینتی گیاهتان را تقویت کنید ،در مورد گیاهان جوان بهتر است که غلظت کود را به نصف کاهش دهید یا از کود مایع مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کنید توجه کنید که نخل مرداب نیاز چندانی به کود ندارد و نباید در مصرف کود زیاده روی کرد ،در صورت لزوم هر یک ماه یکبار به گیاه کود دهید .در مورد گیاهان زینتی به طور معمول در فصل رشد هر دو هفته یکبار یک قاشق چای خوری از کود کامل مخصوص گیاهان زینتی در یک لیتر آب حل میشود به صورت آبیاری به خاک داده می شود .

سلام

اول بريم سراغ فيکوس بنجامين ابلق رفيقتون که چشم‌تون دنبالش مونده! 😄 تکثير فيکوس بنجامين معمولاً به روش قلمه ساقه انجام مي‌شه. بهترين زمانش هم اواسط بهار تا اواخر تابستان هست، چون گياه فعاله و ريشه‌دهي سريع‌تر و موفق‌تر انجام مي‌شه. البته تو خونه مي‌تونيد تقريبا هر زماني قلمه بزنيد، ولي تو فصل گرم، درصد موفقيت خيلي بالاتره.

براي قلمه فيکوس، از ساقه‌هاي نيمه چوبي و سالم استفاده کنيد؛ يعني نه خيلي جوون و نرم، نه خيلي پير و چوبي. طول هر قلمه حدوداً ۱۰ تا ۱۵ سانت باشه و حداقل ۳–۴ تا گره (محل اتصال برگ‌ها) داشته باشه. برگ‌هاي پاييني رو جدا کنيد و فقط ۲–۳ برگ بالايي رو نگه داريد، تازه اونا رو هم اگه بزرگن مي‌تونيد نصف کنيد تا تبخير و هدر رفتن آب کم بشه و قلمه ضعيف نشه.

وقتي قلمه رو جدا کرديد، شيره سفيدرنگ (لاتکس) ازش خارج مي‌شه. بذاريد چند دقيقه تو هواي آزاد بمونه تا شيره قطع بشه. بعد، اگه داشتيد، مي‌تونيد سر قلمه رو تو پودر هورمون ريشه‌زا بزنيد. اين کار الزامي نيست، ولي ريشه‌دهي رو خيلي راحت‌تر و سريع‌تر مي‌کنه.

براي کاشت قلمه‌ها از يه بستر سبک و استريل مثل ترکيب پرليت + کوکوپيت يا ماسه شسته + خاک برگ استفاده کنيد. گلدون خيلي بزرگ انتخاب نکنيد، چون خاک اضافي ديرتر خشک مي‌شه و احتمال پوسيدگي قلمه بالا مي‌ره. قلمه رو حدود ۳–۵ سانت داخل خاک فرو کنيد، خاک رو کمي فشار بديد تا دور ساقه فيکس بشه و بعد با اسپري، خاک رو مرطوب کنيد.

براي اين‌که قلمه‌ها بهتر ريشه بدن، مي‌تونيد گلدون رو داخل کيسه پلاستيکي شفاف بذاريد و درش رو کمي شل ببنديد تا رطوبت بالا بمونه، مثل يک گلخونه کوچيک. ولي حواستون باشه که جاي خيلي گرم و زير آفتاب مستقيم نباشه، نور روشن ولي غير مستقيم باشه. هر چند روز يه بار در کيسه رو باز کنيد تا هوا عوض بشه و قلمه قارچ نگيره.

معمولاً بعد از حدود ۳–۶ هفته (بسته به دما و شرايط)، قلمه‌ها شروع به ريشه‌زايي مي‌کنن. وقتي ديديد برگ‌هاي جديد دارن در ميان يا با تکون دادن آروم قلمه حس کرديد سفت شده و جا افتاده، يعني ريشه داره. تو اين مرحله مي‌تونيد به همون حال تو همون گلدون نگه داريد تا قوي‌تر بشه يا آهسته به گلدون اصلي منتقلش کنيد. مهم اينه که موقع جابه‌جايي، ريشه‌ها کمترين آسيب رو ببينن و بعد از جابه‌جايي هم يکي دو هفته خيلي بهش استرس (نور شديد، جابه‌جايي زياد، کوددهي سنگين) نديد.

حالا بريم سراغ نخل مرداب عزيزتون (Cyperus) که تازه جوونه زده و به روش قلمه وارونه تکثيرش کرديد؛ آفرين، روشش رو درست رفتيد 👌 نخل مرداب گياهي هست که آب‌دوست و پرخور به حساب مياد، ولي کوددهي هم مثل بقيه چيزها، اگه زياده‌روي بشه، دردسر درست مي‌کنه.

وقتي قلمه نخل مرداب ريشه داد و چند تا برگ جديد و نسبتا قوي توليد کرد، يعني گياه تازه‌نفس شده و مي‌تونه کم‌کم کود بگيره. در مراحل خيلي اوليه ريشه‌زايي، کوددهي سنگين ممکنه به ريشه‌هاي تازه آسيب بزنه، پس صبر کنيد تا گياه يه کم جون بگيره، معمولاً ۴–۶ هفته بعد از ريشه‌دار شدن واضح.

در مورد اين‌که فرموديد «کود سفيد يا اوره»: اوره (کود سفيد) نيتروژن خيلي بالايي داره و براي گياهان آپارتماني، اون‌هم تو گلدون، اصلاً گزينه خوبي نيست، چون خيلي سريع مي‌تونه باعث سوختگي ريشه بشه. به‌جاش پيشنهاد مي‌شه از کود کامل NPK با ريزمغذي‌ها استفاده کنيد؛ مثلاً فرمول ۲۰-۲۰-۲۰ يا ۱۸-۱۸-۱۸.

براي نخل مرداب و بيشتر گياهان زينتي آپارتماني، مي‌تونيد از کود مايع يا محلول‌پاشي در آب آبياري استفاده کنيد. يه قانون کلي اينه که دوز کود رو نصف چيزي که روي بسته نوشته بگيريد؛ چون شرکت‌ها معمولاً مقدار رو يه کم سخاوتمندانه مي‌نويسن! هر ۲ تا ۳ هفته يک‌بار در فصل رشد (بهار و تابستان) کود بديد و در پاييز و زمستان يا کاملاً قطع کنيد يا فاصله‌ها رو خيلي زياد و مقدار رو کم کنيد.

براي نخل مرداب چون عاشق آبه، خيلي وقت‌ها گلدونش رو تو يه زيرگلدوني پرآب مي‌ذارن. در اين حالت، بهتره کود رو با آب از بالا بديد که کود تو کل خاک پخش بشه، نه اين‌که فقط تو زيرگلدوني بريزيد. بعد از کوددهي هم يادتون باشه بعضي وقت‌ها اجازه بديد خاک شسته بشه تا نمک‌هاي اضافي کود تو سطح خاک جمع نشه.

حالا يه راهنماي عمومي کوددهي براي گياهان زينتي: اول از همه، هر گياهي که تازه خريداري شده، جابه‌جا شده، قلمه‌اش تازه ريشه داده يا به‌شدت مريض و ضعيفه، فعلاً «مهمان سفره کود» نيست! بايد بذاريد گياه اول جا بيفته و سرحال بشه، بعد کوددهي رو شروع کنيد. کود براي گياه مثل نوشابه انرژي‌زاست؛ به آدم مريض و بي‌حال، نوشابه انرژي‌زا نمي‌دن، اول بايد حالش بهتر بشه.

در حالت عادي، براي گياهان برگ‌زينتي (مثل فيکوس، نخل مرداب، پتوس، ديفن، دراسينا و …) از يک کود کامل NPK + ريزمغذي هر ۲–۴ هفته در فصل رشد استفاده کنيد. براي گياهان گل‌دهنده، در زمان گل‌دهي مي‌شه از کود با فسفر بالاتر (مثلاً ۱۲-۳۶-۱۲) ولي با احتياط استفاده کرد.

هميشه قبل از کوددهي، خاک کمي مرطوب باشه، خاک خشک + کود = سوختگي ريشه. بعد از کوددهي، واکنش گياه رو طي يکي دو هفته رصد کنيد. اگه نوک برگ‌ها قهوه‌اي شد يا لبه‌ها سوخت، يعني کوددهي زياد بوده يا املاح در خاک جمع شده. در اين حالت، چند بار با آب ساده و کافي آبياري کنيد تا خاک شسته بشه.

نکته آخر اين‌که کم‌کوددهي خيلي بهتر از پرکوددهي هست. گياه با کود کم، کندتر رشد مي‌کنه، ولي با کود زياد، ممکنه يک‌دفعه بسوزه و از بين بره. پس ترجيحاً هميشه با کود بديد، نه اين‌که هر وقت يادتون افتاد، يه‌هو مقدار زياد بريزيد. 😉

اگه دوست داريد بيشتر وارد ريزه‌کاري‌هاي نگهداري و تکثير گياهان بشيد، پيشنهاد مي‌کنم مقالات سايت نارگيل رو حتماً بخونيد، خيلي نکات کاربردي و ريز جالب براي دوست‌داران گل و گياه داره.