این پرسش در زیر مطلب معرفی و راهنمای پرورش قارچ ها - قارچ خوراکی تکمه ای مطرح شده است. آیا میشه کمپوست مصرفشدهی قارچ دکمهای رو دوباره برای کشت استفاده کرد؟ پرسیده شده توسط: جعفر دهنوی ۹ بهمن ۱۳۹۳، ساعت ۱۹:۱۴ وضعیت: آفلاین بازدید: ۲۹۲ امتیاز سوال: ۰ ▲ ▼ × باسلام بنده در مشهد پرورش قارچ دکمه ای دارم سوالم اینه که ایا بعد از برداشت قارچ و اتمام دوره راهی هست که بتوان دوباره کمپوست رو فراوری کنیم و دوباره بذر بزنیم و قارچ تولید کنیم بدون دور ریختن تتمه کمپوست.
محسن شهاب الدین تهران | آفلاین | پستها: ۱۵۸۹۶ | امتیاز کاربر: ۷۵۷۴ پاسخ منتخب ۴ دی ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۰۰ امتیاز پاسخ: ۱ ▲ ▼ × سلام کمپوست مصرفشدهي قارچ دکمهاي (اسپنت کمپوست) عملاً مثل يه «ماشين خسته بعد از سفر طولاني» ميمونه 😄؛ يعني بيشتر سوختش رو سوزونده و ديگه توان قبلي رو براي توليد محصول اقتصادي نداره. در سيستم حرفهاي پرورش Agaricus bisporus، کمپوست فقط يکبار براي کشت استفاده ميشه و بعد ديگه براي همين قارچ دوباره بذرزني (اسپان ران) روش انجام نميدن. چرا؟ چون توي اولين دوره کشت، ميسيليوم قارچ دکمهاي تقريباً بخش اصلي مواد غذايي قابلدسترس کمپوست رو مصرف ميکنه. از طرف ديگه، ساختار فيزيکي کمپوست هم بههم ميريزه، تخلخل و تبادل هوا کم ميشه، pH تغيير ميکنه و رقباي ميکروبي و آفات خاکزي (نماتد، مايت، کپکهاي رقيب مثل تريکودرما) حسابي توش جا خوش ميکنن. همهي اينها يعني اگر هم دوباره اسپان بزنيد، معمولاً عملکرد خيلي ضعيف، آلودگي بالا و محصول اقتصادينبودن رو تجربه ميکنيد. پس پاسخ علمي و عملي اينه که: براي توليد دوبارهي قارچ دکمهاي با بازده مناسب، کمپوست مصرفشده قابل استفاده مجدد بهعنوان کمپوست اصلي نيست. البته بعضيها تجربهاي امتحان ميکنن که يه مقدار سبوس، کود مرغي، يا مواد آلي تازه به کمپوست مصرفشده اضافه ميکنن و دوباره فاز تخمير راه مياندازن؛ اما توي عمل، نه از نظر کنترل بيماريها، نه از نظر يکنواختي و نه از نظر عملکرد، قابلرقابت با کمپوست استاندارد تازه نيست و توي سيستم حرفهاي پيشنهاد نميشه. حالا اين به اين معني نيست که بايد دلتون بسوزه و همهي کمپوست مصرفشده رو فقط «دور بريزيد». اتفاقاً اسپنت کمپوست يک طلاي قهوهاي براي کارهاي ديگهست 😉. شما ميتونيد ازش استفادههاي زير رو بکنيد: ۱. بهعنوان کود آلي و اصلاحکننده خاک: بهترين و مطمئنترين کاربردش اينه. بعد از يک دوره هوادهي و خيسخوري (ليچينگ) براي کاهش EC، ميتونيد اون رو توي باغچه، فضاي سبز، باغات ميوه و حتي مزارع بهصورت مخلوط با خاک استفاده کنيد. ساختار خاک رو بهتر ميکنه، نگهداري آب رو افزايش ميده و مواد آلي خوبي تأمين ميکنه. ۲. مصرف در ترکيب بستر گلداني: ميتونيد بخشي از کمپوست مصرفشده رو (بعد از ضدعفوني يا حداقل خواباندن چندماهه و شستوشوي نمکي) با خاکبرگ، پرليت و کوکوپيت قاطي کنيد و بستر مناسب براي گلدانها و گلخانه بسازيد. فقط بايد دقت کنيد شوري (EC) بالا نباشه و بيماري فعال توش وجود نداشته باشه. ۳. بستر براي کشت بعضي گياهان مقاوم: بعضي کشاورزها در فضاي باز، از اين کمپوست براي بستر کشت سبزيجات و صيفيها استفاده ميکنن (مثل گوجه، فلفل، کدو)، البته بهصورت مخلوط با خاک مزرعه و در نسبت منطقي (مثلاً ۲۰ تا ۳۰ درصد حجمي). ۴. مصرف در کشت قارچهاي ديگر: براي بعضي قارچهاي مقاومتر يا با نياز غذايي کمتر، مثل بعضي گونههاي صدفي (Pleurotus)، ميشه درصدي از کمپوست مصرفشدهي دکمهاي رو بهصورت محدود و مخلوط با مواد تازه استفاده کرد. اما باز هم نه خالص، و نه بدون پاستور و تنظيم مجدد. اين کار بيشتر جنبهي نيمهتجربي و خرد داره و براي سيستم اقتصادي بزرگ، معمولاً توصيهي اصلي نيست. ۵. مالچ روي خاک: ميتونيد بهعنوان مالچ سطحي دور درختان يا روي رديفهاي کشت استفاده کنيد؛ هم تبخير رو کم ميکنه، هم رشد علفهاي هرز رو کاهش ميده و هم بهتدريج خاک رو غنيتر ميکنه. اگر هدفتون اينه که «اصلاً چيزي دور ريخته نشه» و يک سيستم تقريباً بسته و اقتصادي داشته باشيد، بهترين کار اينه که اسپنت کمپوست رو وارد چرخهي کشاورزي خودتون کنيد، نه اينکه سعي کنيد همون رو دوباره بهزور تبديل به کمپوست تازهي قارچ دکمهاي کنيد. از ديد حرفهاي، توليد کمپوست استاندارد براي قارچ دکمهاي يک فرآيند دقيق و حساسه و بازي با کمپوست مصرفشده براي يک دورهي جديد، معمولاً فقط دردسر بيماري و کاهش عملکرد مياره. جمعبندي: براي کشت دوباره قارچ دکمهاي روي همون کمپوست، پاسخ عملي “نه” است، اما براي استفادهي دوبارهي اون در کشاورزي و باغباني، کلي راه اقتصادي و مفيد داريد. اگر دربارهي کيفيت اسپنت کمپوستتون (EC، pH، ميزان رطوبت و…) سؤال دقيقتري داريد، ميتونيد اونها رو هم بفرماييد تا ريزتر بررسي کنيم 🌱. براي مطالعهي نکات بيشتر دربارهي پرورش قارچ و مصرف کمپوستهاي استفادهشده، پيشنهاد ميکنم مقالات سايت نارگيل رو هم حتماً ببينيد.