شمعدانی

آبیاری : شمعدانی اصولا تا حدودی خشکی بستر کاشت را تحمل می‌کند اما برای گلدهی خوب گیاه و عملکرد مناسب آن می‌بایست در طی فصل رشد بستر کاشت را مرطوب نگه داشت که البته این به معنی خیس و غرقابی شدن خاک نیست. آبیاری بیش از اندازه گیاه می‌تواند موجب تشدید برخی از بیماریهای قارچی بخصوص پوسیدگی ریشه، آبدار شدن بیش از اندازه ساقه‌ها و عدم استحکام کافی آنان و همچنین خشکیدگی و ریزش غنچه‌های گل شود. در طی فصل زمستان اگر گیاه را در گلدان نگهداشته‌اید از میزان آبیاری کم کنید به نحوی که مابین فاصله دو آبیاری سطح خاک گلدان خشک شود.
نور: شمعدانی ( کاشته شده در فضای آزاد و یا در گلدان) در طی روز حداقل باید 6 ساعت در معرض نور مستقیم آفتاب باشد. البته شمعدانیهای متعلق به گروه رگال و ایوی زمانی که دمای محیط اطرافشان به دلیل تابش مستقیم نور آفتاب بخصوص در بعد از ظهر روزهای گرم تابستان، افزایش می‌یابد گل نخوهند داد. بنابراین مکان کاشت و نگهداری آنان را به گونه‌ای انتخاب کنید که در بعد از ظهر از سایه برخوردار شوند . از طرفی شمعدانیهای گروه زونال تابش نور و گرما را دوست دارند . شمعدانیهایی که برگ عطری دارند نیز محیط سردتری را برای رشد و نمو نیاز دارند بنابراین تابش نور مستقیم آفتاب به این نوع شمعدانیها بخصوص در فصول گرم سال ممکن است به این گیاه آسیب وارد کند و باید در طی روزهای گرم باید مکانی نیمه سایه را برای این گیاه در نظر گرفت. کمبود نور موجب عدم گلدهی و تشکیل جوانه‌های گل در این گیاه می‌شود. همچنین ساقه‌های گیاه بلند و علفی و باریک شده و فاصله برگها بر روی آن زیاد می‌شود و برگها نیز کم رنگ می‌شوند.
دما: دمای 26-21 درجه سانتیگراد برای رشد این گیاهان مناسب است. اگرچه برخی از شمعدانیها در دمای 10-7 درجه در طی زمستان نیز به رشد خود ادامه می دهند می‌دهند اما رشد اغلب آنان در دمای 5-4 درجه سانتیگراد متوقف می‌شود و در دمای 1-0 درجه زنده می‌مانند اما در 3-2 درجه زیر صفر دچار سرمازدگی می‌شوند و از بین خواهند بنابراین به شیوه‌های مختلف که در قسمت زمستان‌گذرانی توضیح داده شده است این فصل را به دور از خطر سرمازدگی باید طی کنند. شمعدانیهای که برگهای عطری دارند اصولا محیط خنکتری از شمعدانی‌های معمولی می‌خواهند و در دمای 21-12 درجه سانتیگراد رشد خواهند کرد اما دمای پایینتر از این به گیاه آسیب وارد می‌کند. اصولا گیاهان شمعدانی در دمای زیر 5-4 سانتیگراد دچار مشکلاتی همچون قرمز شدن برگهای گیاه و کاهش رشد برگها و عدم گلدهی گیاه خواهد شد. گرمی بیش از اندازه محیط نیز از جمله مواردی است که موجب عدم گلدهی این گیاه خواهد شد. زمانیکه در طی زمستان گلدانهای شمعدانی را در محیط منزل نگه‌می‌دارید عدم وجود تفاوت دمایی بین روز و شب یکی از دلایل عدم گلدهی این گیاه است.
خاک: شمعدانی به خاکی با زهکش مناسب و مواد ارگانیک نیاز دارد تا رشد خوبی داشته باشد. می توان از مخلوطی همانند خاک معمولی+خاک برگ و یا کود پوسیده دامی به همراه شن به میزان 10٪ حجم کل مخلوط خاکی (اندازه ذرات شن 2-1 میلیمتر ماسه بادی و شن های مصالح ساختمانی مناسب نیستند) استفاده کرد. همچنین این مخلوط یک قانون ثابت نیست و می توان در ترکیبات آن تغییراتی داد و مهم این است که حتما از زهکش مناسبی برخوردار باشد. توجه کنید که استفاده از پیت موس در مخلوط خاکی شمعدانی متداول نیست زیرا این ماده کمی فضای خاک را اسیدی می کند و چنین شرایطی موجب کند شدن رشد گیاهان شمعدانی می شود. در صورتی که شمعدانی قرار است در گلدان کاشته شود ، خاک گلدان می‌بایست زهکش خوبی داشته باشد. کمبود عمومی مواد غذایی موجب زرد شدن حاشیه برگها می‌شود. کمبود فسفر و منیزیم موجب قرمز شدن برگها و کمبود نیتروژن منجر به کوتاهی قامت گیاه و زردی برگسار بخصوص برگهای موجود در قسمت پایین گیاه می‌شود. در این صورت می‌توان هر 4 هفته یکبار از کودهای محلول مخصوص گیاهان زینتی استفاده کرد.فرمولهایی که میزان فسفر و یا فسفر و پتاسیم آنها بیش از نیتروژن است به گلدهی این گیاهان کمک می کنند. اگر در کوددهی زیاده‌روی شود گیاه فقط رشد رویشی خواهد کرد و گل نخواهد داد که در این صورت برای 3-2 نوبت فقط باید گیاه را آب داد تا کود اضافی از بستر کاشت گیاه خارج شود. اگر ریشه‌های گیاه از منافذ زیر گلدان بیرون آمد حتما گلدان را عوض کنید و گیاه را در گلدانی بزرگتر بکارید. معمولا شعمدانیهایی که در گلدانهایی نامناسب و کوچک نگهداری می‌شوند در فاصله بین دو آبیاری حالتی پژمرده می‌یابند.
تکثیر: برخی از شمعدانیها (همانند نمونه‌هایی که با نام شمعدانی هلندی شناخته می‌شوند)با بذر تکثیر می‌شوند. بذر شمعدانی پوشش سختی دارد که می تواند میزان جوانه زنی را کاهش دهد. به همین دلیل اگر با وسیله ای مثل سمباده کاغذی با بافت ظریف روی بذرها را مالش دهیم این پوشش نازک می شود و جذب آب توسط بذرها که عامل مهمی در جوانه زنی آنها است انجام می شود. البته این عمل را باید با ظرافت و ملایمت بسیار انجام داد تا قسمتهای داخلی پوشش بذر آسیب نبیند. برخی از پرورش دهندگان نیز قراردادن بذرها در ظرف آبی بسیار داغ (آب تقریبا جوش) را پیشنهاد داده اند که البته بذرها باید در حدود 8 ساعت در این ظرف باقی بماند. (توجه کنید که آب ظرف نباید در تمام این مدت داغ نگهداشته شود! بلکه آب در ابتدا که بذرها داخل آن ریخته می شوند داغ است و سپس به تدریج حرارت خود را نیز از دست می دهد و سرد تر می شود). برخی نیز قرار دادن بذرها را در میان پیت موس مرطوب(که با آب داغ مرطوب شده باشد) به مدت 24 ساعت پیشنهاد داده اند تا در طی این مدت بذرها بتوانند به تدریج رطوبت را از محیط جذب کنند. بذرها در اواخر زمستان در مکانی که از نظر دما و رطوبت همانند گلخانه است کاشته می‌شوند. بذرها را می بایست در بستری که بافتی سبک و زهکش خوبی دارد کشت کرد به عنوان مثلا می توان از مخلوط خاک برگ + شن (به نسبتهای مساوی) و یا خاک برگ+کوکوپیت+پرلایت استفاده کرد. بهتر است که قبل از کاشت بذرها این مخلوطها را از سبدی با منافذ ریز رد کنید تا بافتی یکنواخت بدست آید. بعد از قرار دادن بذرها بر روی سطح بستر کاشت، لایه ای به ضحامت حدود 5-6 میلیمتر از بستر کاشت نیز بر روی آنها بریزید. رطوبت بستر و بذرها باید به شکل مرتب تامین شود و قبل از جوانه زنی بذرها می توان برای جلوگیری از جابجا شدن آنها از افشانه و اسپری آب بر روی سطح بستر استفاده کرد. البته سعی کنید این کار را تا حدی انجام دهید که سطوح زیر بذرها نیز مرطوب شوند. دمای حدود 22 درجه سانتیگراد برای جوانه زنی بذرها مناسب است و توجه داشته باشید که دمای بالاتر از 25 درجه موجب خواب بذرها و رکود آنان و عدم جوانه زنی بذرها می شود. قرار دادن یک لایه از پلاستیک بر روی بستر کاشت بذرها به حفظ رطوبت هوای اطراف کمک می کند.جوانه زنی در حدود 14-7 روز طول میکشد. بعد از جوانه زنی بهتر است که پوشش پلاستیک را برداشت . رشد گیاهان جوان نیز در دمای روزانه 22 درجه سانتیگراد و شبانه 18 درجه سانتیگراد انجام می شود. وجود نور به میزان 18-14 ساعت به رشد بهتر این گیاهان جوان کمک می کند بنابراین اگر در زمانی از سال اقدام به کاشت بذرها کرده اید که روزها هنوز کوتاه هستند و نور کافی وجود ندارد می توان از منابع نور مصنوعی همانند لامپهای فلئورسنت برای تامین نیاز نوری گیاهان جوان استفاده کرد. معمولا از زمان کاشت بذر تا زمان توانایی گیاه به گلدهی حدود 110-95 روز طول میکشد.