راهنمای گرده‌افشانی و بذرگیری از افوربیا اوبسا (Euphorbia obesa)

اول از همه دم شما گرم که اين‌قدر دقيق به اوبسا‌تون رسيدگي مي‌کنيد 😊 افوربيا اوبسا ظاهراً شبيه کاکتوسه، ولي در واقع کاکتوس نيست، يه ساکولنت از جنس افوربياست و همين باعث مي‌شه روند گل‌دهي و گرده‌افشاني‌اش با کاکتوس‌ها يکم فرق داشته باشه.

اون مايع شيري‌رنگي که از بخش‌هاي زخمي يا پاييني گياه خارج مي‌شه، در واقع همون شيره‌ي لاتکس افوربياستبه‌هيچ‌وجه نبايد اون مايع رو روي مادگي گل‌ها بماليد. هم به درد گرده‌افشاني نمي‌خوره، هم مي‌تونه حساسيت‌زا باشه و حتي به خود گل‌ها هم آسيب بزنه.

در افوربيا اوبسا، گل‌ها معمولاً خيلي ريز و ساده‌ان و ممکنه روي يه گياه گل‌هاي نر و ماده جدا از هم باشن، يا گاهي گياه کاملاً نر يا کاملاً ماده باشه (دوپايه بودن در بعضي افوربياها شايعه). براي بذرگيري، شما بايد گرده‌ي گل نر رو به گل ماده منتقل کنيد، درست مثل کاکتوس‌ها، اما با اين تفاوت که گرده‌هاش کمتر توي چشم هستن و گل‌ها کوچيک‌تر و ساده‌ترند.

براي گرده‌افشاني دستي اين‌طوري عمل کنيد:

۱. گل‌هاي نر و ماده رو تشخيص بديد: گل نر معمولاً پرگرده‌تره و ساختار شبيه پرچم داره؛ گل ماده معمولاً وسطش يه برجستگي‌ کوچيک شبيه تخمدان يا ميوه‌ي خيلي ريز داره. اگر روي گياه خودتون فقط يه تيپ گل مي‌بينيد، احتمال داره گياه شما فقط نر يا فقط ماده باشه و براي تشکيل بذر، به يه اوبسا‌ي ديگه از جنس مخالف نياز داشته باشيد.

۲. براي گرده‌افشاني از يک قلم‌موي نرم يا گوش‌پاک‌کن استفاده کنيد: نوک قلم‌مو رو به آرومي روي گل‌هاي نر بکشيد تا گرده‌ها بهش بچسبه، بعد همون قلم‌مو رو به گل‌هاي ماده بزنيد و چندبار اين کار رو تکرار کنيد. اين کار رو در چند روز متوالي (وقتي گل‌ها باز هستند) انجام بديد تا شانس بذرگيري بيشتر بشه 🌱

۳. اگر گياه شما فقط مايع شيري مي‌ده و گرده‌اي پيدا نمي‌کنيد، بدونيد اون مايع ربطي به بخش جنسي گل نداره؛ اين فقط واکنش گياه به زخم يا فشار مکانيکيه. پس نه روي گل‌ها، نه روي مادگي، نه جاي ديگه، از اون شيره به‌عنوان ابزار گرده‌افشاني استفاده نکنيد.

۴. در صورت دوپايه بودن (نر و ماده جدا): اگر گياه شما ماده باشه و گل نر روي همون گياه نباشه، حتماً نياز به يک اوبساي ديگه براي گرده‌افشاني داريد. در اين حالت بايد از گياه نر، گرده جمع کنيد و روي گل‌هاي ماده‌ي اين گياه بزنيد. بدون اون، هرچقدر هم تلاش کنيد، بذر تشکيل نمي‌شه.

اگر گرده‌افشاني موفق باشه، بعد از مدتي جاي گل ماده متورم مي‌شه و شبيه يه ميوه‌ي ريز درمياد. وقتي ميوه رسيد، بذرها به‌صورت دونه‌هاي ريز داخلش خواهند بود. مواظب باشيد چون بعضي افوربياها بذر رو با يه جور «پرتاب کوچيک» پخش مي‌کنن، پس بهتره موقع رسيدن، ميوه رو زير نظر داشته باشيد تا بذرها فرار نکنن!

در نهايت، جمع‌بندي: اون شيره‌ي تر و سفيد رنگ، شيره‌ي لاتکس گياهه و اصلاً براي گرده‌افشاني کاربرد نداره. براي بذرگيري واقعي، بايد گرده واقعي از گل نر به گل ماده منتقل کنيد، ترجيحاً بين دو گياه اوبسا، نه با شيره‌ي خود ساقه.

براي اطلاعات بيشتر در مورد تکثير، نگهداري و مشکلات افوربياها و ساير گياهان، مي‌تونيد مقالات سايت نارگيل رو هم مطالعه کنيد؛ دنياي گياه‌ها اونجا خيلي مفصل باز شده 😉