راهنمای پرورش آزولا در استخر برای تغذیه دام در مناطق معتدل

سلام دوست عزيز 🌱 بله، در آب‌وهواي معتدل مثل کوهدشت، مخصوصاً کنار رودخانه‌ها، مي‌شود آزولا را در استخر کشت و براي تغذيه دام استفاده کرد؛ فقط بايد چندتا نکته مهم رو رعايت کنيد تا وسط کار آزولا قهر نکنه و نره! 😉

آزولا يک سرخس آبزيه که هم به عنوان کود سبز (به‌خصوص در شاليزارها) استفاده مي‌شه و هم به‌عنوان خوراک کمکي دام و طيور. آب‌وهواي کوهدشت که معتدل رو به گرم در تابستون هست، به‌طور کلي براي آزولا مناسبه، به‌شرط اين‌که مراقب شدت گرما و نور مستقيم خورشيد باشيد.

شرايط دمايي مناسب آزولا معمولاً بين حدود ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتي‌گراده. در تابستون‌هاي خيلي گرم اگر دماي آب از ۳۰–۳۲ درجه بالاتر بره، رشد آزولا کم مي‌شه و حتي ممکنه بسوزه. پس اگر تابستون‌هاي کوهدشت خيلي داغ مي‌شن، بايد براي خنک نگه داشتن آب و کم کردن شدت نور فکري بکنيد، مثلاً:

۱. انتخاب محل استخر: استخر رو جايي بزنيد که تمام روز زير آفتاب مستقيم نباشه. نيم‌سايه يا سايه‌انداز با توري (شيد ۳۰ تا ۵۰ درصد) کمک بزرگيه. ۲. عمق استخر: عمق ۵۰ تا ۸۰ سانتي‌متر مناسبه؛ نه خيلي کم‌عمق که زود گرم بشه، نه خيلي عميق که مديريت سخت بشه. ۳. کيفيت آب: آب نسبتاً راکد و بدون جريان تند لازمه. آب خيلي آلوده، پر از مواد شيميايي يا شوينده نباشه. pH کمي اسيدي تا خنثي (حدود ۵/۵ تا ۷) براي آزولا خوبه.

براي اينکه آزولا خوب رشد کنه و براي تغذيه دام شما مفيد باشه، بهتره:

۴. کمي کود به آب بديد: آزولا خودش نيتروژن رو با کمک باکتري همزيستش تأمين مي‌کنه، ولي براي شروع کار معمولاً مقداري فسفر و ريزمغذي لازم داره. يک مقدار خيلي کم کود فسفاته (مثل سوپر فسفات) يا کود دامي بسيار پوسيده و الک‌شده مي‌تونه کمک کنه. ۵. کنترل علف‌هاي هرز و جلبک‌ها: اگر جلبک و علف هرز آبزي زياد بشن، با آزولا سر غذا دعوا مي‌گيرن و نمي‌ذارن خوب رشد کنه. پس هر از گاهي سطح استخر رو چک کنيد.

براي تغذيه دام: ۶. مصرف آزولا براي دام: آزولا خوراک کمکي خوبيه، ولي نبايد تنها منبع غذايي دام باشه. معمولاً به‌صورت مخلوط با علوفه يا کنسانتره، با درصد مشخص (مثلاً ۱۰ تا ۲۰ درصد جيره تازه، البته بسته به نوع دام) استفاده مي‌شه. بهتره براي تعيين مقدار دقيق، با يک کارشناس تغذيه دام هم مشورت کنيد.

اما برسيم به بخش مهم سوال شما: تهيه "بذر" آزولا. در واقع آزولا مثل گندم و جو «بذر» معمولي نداره، بلکه شما بايد خود گياه زنده رو بگيريد و توي استخر رها کنيد تا تکثير بشه. اين گياه خيلي سريع رشد مي‌کنه و اگر شرايط خوب باشه، سطح استخر رو کامل مي‌پوشونه.

براي تهيه آزولا چند راه داريد:

۱. مراکز تحقيقاتي و جهاد کشاورزي: اغلب مراکز جهاد کشاورزي استان، مراکز تحقيقات کشاورزي و منابع طبيعي، يا ايستگاه‌هاي تحقيقاتي برنج و گياهان آبزي قبلاً با آزولا کار کرده‌اند. مي‌تونيد به جهاد کشاورزي شهرستان يا مديريت ترويج و بخش دام و طيور مراجعه کنيد و بپرسيد که نهال يا توده آزولا براي تکثير دارند يا نه. ۲. پرورش‌دهنده‌هاي محلي: در بعضي مناطق شمال، غرب و جنوب کشور، بعضي کشاورزها و دامدارها آزولا رو توي استخر يا شاليزار کشت مي‌کنند. اگر کسي در منطقه شما يا شهرستان‌هاي اطراف آزولا کار مي‌کنه، با گرفتن فقط چند کيلو از گياه زنده، مي‌تونيد استخر خودتون رو راه بيندازيد. ۳. شرکت‌ها و فروشگاه‌هاي تخصصي: برخي شرکت‌ها و سايت‌هاي تخصصي کشاورزي آزولا رو به‌صورت بسته‌اي (گياه زنده) مي‌فروشن. کافي‌ست عبارت‌هايي مثل «خريد آزولا»، «آزولا خوراک دام» رو در اينترنت جست‌وجو کنيد. فقط حتماً از فروشنده درباره گونه، سلامت گياه، و عاري‌بودن از آلودگي يا آفت سؤال کنيد.

وقتي آزولا رو تهيه کرديد، به اين شکل شروع کنيد:

۱. استخر رو با آب تميز پر کنيد. ۲. اگر لازم بود، کمي کود دامي کاملاً پوسيده، يا مقدار کمي کود شيميايي (طبق توصيه کارشناس) اضافه کنيد. ۳. مقدار اوليه آزولا رو به‌آرامي روي سطح آب پخش کنيد، طوري که روي هم توده نشه. ۴. چند روز اول، شدت نور، دماي آب و رنگ گياه رو تحت نظر داشته باشيد؛ اگر رنگ آزولا خيلي روشن يا زرد شد، يعني يا مواد غذايي کمه، يا شرايط محيطي مناسب نيست.

در نهايت، کار شما از نظر اقليمي در کوهدشت و کنار سيمَره قابل انجام و از نظر تغذيه دام ايده خوبيه، به‌شرط اينکه استخر درست طراحي بشه، مديريت دما و نور رو جدي بگيريد و منبع مطمئني براي تهيه گياه آزولا پيدا کنيد. 🌿

براي آشنايي بيشتر با گياهان و روش‌هاي پرورش و نگهداريشون، پيشنهاد مي‌کنم حتماً مقالات سايت نارگيل رو هم مطالعه کنيد؛ مطالب مفيدي براي علاقه‌مندان کشاورزي و گياهان داره.