بهترین ترکیب خاک و کود برای خیار و گوجه گلخانه‌ای + سبک کردن لایه‌ بالایی پشته‌ها

بهاره جباریپرسیده شده توسط: وضعیت: آفلاین بازدید: ۲۳ امتیاز سوال: ۰

با سلام و خسته نباشید

خواستم بدانم برای کشت صیفی جات در گلخانه ها بخصوص خیار  و گوجه باید ورمی کمپوست و کوکوپیت و پرلیت و کود مرغی و پیت ماس و غیره را با چه نسبت و درصدی با هم مخلوط کنیم و گیاه را در آن بکاریم؟ میخواهم گیاه هم ازنظر تغذیه ای تامین شود و هم از لحاظ ظرفیت نگهداری آب مناسب باشد و هم از لحاظ هوادهی و ریشه دوانی و جوانه زنی برای گیاه مناسب باشد.

سوال دیگرم این است که برای پوک تر بودن 25 سانتیمتری بالایی پشته ها برای اینکه فضای خالی آن قسمت از پشته ها بیشتر باشد و گیاه بهتر بتواند ریشه بدواند و جوانه بزند مواد بالا را با چه نسبتی مخلوط کنم؟

لطفا این دو سوال مرا کامل جواب دهید

باتشکر از کمکتان.

پاسخ‌ها و گفتگو

محسن شهاب الدین
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۱۵۸۹۳ | امتیاز کاربر: ۷۵۷۱
پاسخ منتخب
امتیاز پاسخ: ۱
سلام

اول اين را بگم که ترکيب «جادويي» ثابت براي همه گلخانه‌ها وجود نداره 😉 چون بافت خاک اصلي زمين، کيفيت آب، نوع کودها و حتي رقم خيار و گوجه هم مي‌تونه تأثير بذاره. اما مي‌تونيم يک «ترکيب استاندارد و مطمئن» تعريف کنيم که هم تغذيه خوبي بده، هم ظرفيت نگهداري آب مناسب داشته باشه و هم هوادهي و ريشه‌دواني عالي فراهم کنه.

نکته خيلي مهم: کود مرغي حتماً بايد کاملاً پوسيده و استريل شده باشه (يا کمپوست مرغي استاندارد)، وگرنه هم ريشه‌ها مي‌سوزن، هم بيماري و علف هرز مياريد تو گلخانه.

۱. پيشنهاد ترکيب بستر براي کشت خيار و گوجه در گلخانه (براي کشت در گلخانه با بستر مخلوط – نه خاک کاملاً هيدروپونيک):

اگر مي‌خوايد از مخلوطي از کوکوپيت، پرليت، ورمي‌کمپوست، پيت‌ماس و مقدار محدودي کود مرغي پوسيده استفاده کنيد، يک ترکيب عملي و متعادل مي‌تونه اين باشه:

الف) ترکيب پايه (براي هر ۱۰۰ ليتر بستر):

• کوکوپيت: ۴۰٪ (حدود ۴۰ ليتر)
براي نگهداري آب، سبک بودن و ريشه‌دواني عالي.
• پرليت: ۲۰٪ (حدود ۲۰ ليتر)
براي هوادهي، جلوگيري از باتلاقي شدن و تهويه ريشه‌ها.
• پيت‌ماس: ۲۰٪ (حدود ۲۰ ليتر)
براي نگهداري رطوبت و بهبود ساختار بستر، کمي اسيديته را هم پايين مي‌آورد که براي گوجه و خيار بد نيست.
• ورمي‌کمپوست: ۱۵٪ (حدود ۱۵ ليتر)
منبع مواد غذايي آلي، ميکروارگانيسم‌هاي مفيد و بهبود فعاليت زيستي خاک.
• کود مرغي کاملاً پوسيده و ضدعفوني‌شده: ۵٪ (حدود ۵ ليتر)
براي تأمين نيتروژن، فسفر و پتاسيم اضافي؛ ولي حتماً کنترل‌شده و کم، چون خيلي قوي است.

اگر کود مرغي‌تان خيلي قوي است يا مطمئن نيستيد چقدر پوسيده، بهتر است درصدش را به ۲–۳٪ کاهش دهيد و به جايش کمي ورمي‌کمپوست را بيشتر کنيد (مثلاً ۱۸–۲۰٪).

ب) چند نکته کاربردي در مورد همين ترکيب:

EC و pH بستر را کنترل کنيد. اگر امکان آزمايشگاه نيست، حداقل با کيت ساده يا دستگاه قلمي EC و pH را چک کنيد. براي خيار و گوجه، pH حدود ۶–۶/۵ مناسب است.
• اين ترکيب از نظر عناصر غذايي پايه خوب است، اما براي کشت طولاني‌مدت گلخانه‌اي، حتماً بايد تغذيه محلول (فرتي‌گيشن) هم داشته باشيد، يعني طبق برنامه تغذيه، کودهاي محلول در آبياري بدهيد؛ بستر به تنهايي براي کل فصل کافي نيست.
• در آغاز کشت، بهتر است کوددهي شيميايي را ملايم شروع کنيد چون ورمي‌کمپوست و کود مرغي، مقداري غذا در بستر دارند و اگر از روز اول کود شيميايي سنگين بدهيد، ريشه مي‌سوزد.

۲. ترکيب مخصوص براي «پوک‌تر بودن» ۲۵ سانتي‌متر بالاي پشته‌ها

هدف شما اين است که لايه بالايي پشته‌ها سبک، پوک، با هوادهي زياد باشد تا ريشه‌ها راحت بچرخند و جوانه‌زني و استقرار نشا بهتر انجام شود. اينجا بايد مواد سبک و متخلخل را بيشتر کنيد و کودهاي خيلي سنگين مثل کود مرغي را کمتر در اين لايه به کار ببريد.

براي ۲۵ سانتي‌متر بالايي پشته‌ها (لايه رويي) مي‌توانيد اين ترکيب را استفاده کنيد:

الف) ترکيب پيشنهادي لايه پوک بالايي (براي هر ۱۰۰ ليتر بستر رويي):

• کوکوپيت: ۴۵–۵۰٪ (۴۵ تا ۵۰ ليتر)
حجم و تخلخل خوب مي‌دهد، رطوبت را هم خوب نگه مي‌دارد، ولي سنگين نمي‌شود.
• پرليت: ۲۵–۳۰٪ (۲۵ تا ۳۰ ليتر)
براي پوکي و هوادهي بيشتر؛ هرچه پرليت بيشتر، لايه بالايي سبک‌تر و پرهواتر.
• پيت‌ماس: ۱۵–۲۰٪ (۱۵ تا ۲۰ ليتر)
براي تنظيم رطوبت و ايجاد ساختار مناسب براي ريشه‌هاي ظريف اوليه.
• ورمي‌کمپوست: ۵–۱۰٪ (۵ تا ۱۰ ليتر)
کم، فقط در حد اينکه ريشه‌هاي تازه يک منبع غذايي ملايم داشته باشند، ولي باعث سفت شدن لايه نشود.
• کود مرغي در لايه ۲۵ سانتي‌متري بالايي: حداکثر ۰–۲٪
يا اصلا نزنيد، يا خيلي کم. کود مرغي بهتر است در لايه زيرين‌تر پشته باشد تا ريشه‌ها بعداً که قوي شدند به آن برسند.

اين‌طوري لايه بالايي پشته مثل يک تشک نرم براي ريشه عمل مي‌کند، نه مثل يک ديوار بتني! 😄

۳. نحوه قرار دادن اين لايه‌ها در پشته

• اول، خاک اصلي مزرعه يا گلخانه + مقداري کود دامي کاملاً پوسيده + کمي کود مرغي پوسيده + ورمي‌کمپوست را با هم در عمق پايين‌تر (مثلاً زير ۲۵ سانتي‌متر بالايي) مخلوط کنيد.
• بعد، ۲۵ سانتي‌متر بالاي پشته را با ترکيب سبک و پوک (همان مخلوط کوکوپيت، پرليت، پيت‌ماس و کمي ورمي‌کمپوست) پر کنيد.
• اگر گلخانه‌تان خيلي مرطوب است و مشکل رطوبت زياد داريد، پرليت را کمي بيشتر و کوکوپيت را کمي کمتر بگيريد.
• اگر آب و هواي شما خشک است و زود خشک مي‌شود، کوکوپيت و پيت‌ماس را کمي بالاتر ببريد و پرليت را کمي کمتر کنيد.

۴. چند نکته تغذيه‌اي مهم براي خيار و گوجه در اين نوع بستر

• اين بسترها از نظر فيزيکي عالي‌اند، اما کشت گلخانه‌اي صيفي‌جات پرمحصول بدون برنامه کوددهي منظم ممکن نيست؛ حتماً بايد با توجه به مرحله رشد (ابتداي رشد، گل‌دهي، ميوه‌دهي) محلول‌پاشي يا کود آبياري داشته باشيد.
• وجود ورمي‌کمپوست و کود مرغي کمک مي‌کند بخشي از نياز عناصر غذايي تأمين شود، اما براي برداشت طولاني‌مدت، حتماً از کودهاي محلول NPK همراه با ريزمغذي‌ها استفاده کنيد.
• مواظب باشيد از همان اول غلظت EC محلول غذايي بالا نباشد؛ ريشه‌هاي جوان خيار و گوجه خيلي حساس‌اند. اول کار کوددهي سبک، بعد کم‌کم شديدتر.

۵. جمع‌بندي ساده و کاربردي

براي کل بستر:
۴۰٪ کوکوپيت + ۲۰٪ پرليت + ۲۰٪ پيت‌ماس + ۱۵٪ ورمي‌کمپوست + حدود ۵٪ کود مرغي کاملاً پوسيده.

براي ۲۵ سانتي‌متر بالاي پشته (لايه سبک‌تر):
۴۵–۵۰٪ کوکوپيت + ۲۵–۳۰٪ پرليت + ۱۵–۲۰٪ پيت‌ماس + ۵–۱۰٪ ورمي‌کمپوست + حداکثر ۰–۲٪ کود مرغي (يا حذف کامل).

اين ترکيب‌ها هم تغذيه پايه را تأمين مي‌کنند، هم نگهداري آب مناسب دارند، هم هوادهي و ريشه‌دواني خيلي خوب براي خيار و گوجه در گلخانه فراهم مي‌کنند 🌱

براي آشنايي بيشتر با انواع خاک، کوددهي، برنامه تغذيه صيفي‌جات و تجربه‌هاي عملي کشاورزان و کارشناسان، پيشنهاد مي‌کنم مقالات سايت نارگيل را هم حتماً مطالعه نماييد.

برای دیدن پاسخ‌های بیشتر پایین‌تر بروید...

ثبت پاسخ یا نظر