علت میوه سبز، شیره زرد و زرد شدن برگ‌ها در کلیویا (Clivia Miniata)

اول از همه تبريک بابت داشتن کليويا / گل خورشيدي؛ گياه خوشگل و کم‌توقعيه، فقط هر از گاهي يه‌کم ناز مي‌کنه و ما رو نگران مي‌کنه 😄 حالا بريم دونه‌دونه مواردي که گفتي رو بررسي کنيم.

۱- ميوه‌هاي گرد سبز رنگ روي ساقه بعد از گل‌دهي چي هستن؟

اون گلوله‌هاي سبز گرد که بعد از گل‌دهي روي ساقه ظاهر شدن، درواقع همون ميوه و دانه‌هاي کليويا هستن. وقتي گل‌ها گرده‌افشاني مي‌شن، به‌جاي گل، اين ميوه‌هاي سبز شکل مي‌گيرن. در ابتدا سبز هستن و اگر روي گياه بمونن، طي چند ماه کم‌کم رنگشون متمايل به نارنجي يا قرمز مي‌شه و داخلشون دانه تشکيل مي‌شه.

اگر قصد تکثير از بذر نداري، مي‌توني اين ميوه‌ها رو از روي ساقه با قيچي تميز جدا کني تا انرژي گياه بيشتر صرف برگ‌دهي و ريشه‌ها بشه. ولي اگر دوست داري يه تجربه جالب داشته باشي و کليويا رو از بذر امتحان کني، مي‌توني صبر کني ميوه‌ها برسن و بعد بذرها رو جدا و بکاري (فقط حواست باشه، رشد از بذر خيلي زمان‌بره).

۲- شيره‌هاي زرد رنگ لابلاي برگ‌ها چي هستن؟

اون شيره‌هاي زرد رنگ که لابه‌لاي برگ‌ها مي‌بيني، معمولاً دو حالت بيشتر نيست:

الف) شيره گياهي / ترشح طبيعي: بعضي وقت‌ها کليويا يه مقدار شيره چسبنده ترشح مي‌کنه که با گرد و خاک قاطي مي‌شه و رنگش متمايل به زرد مي‌شه. اين حالت اگر خيلي کم باشه و حشره‌اي هم ديده نشه، معمولاً خطرناک نيست.

ب) علامت وجود آفت مکنده مثل شته، شپشک آردآلود يا شپشک نرم‌تن: اين آفت‌ها شيره گياه رو مي‌مکن و چيزي که بيرون مي‌دن به صورت شيره چسبنده (Honeydew) روي برگ‌ها و لابه‌لاشون مي‌مونه و زرد يا عسلي ديده مي‌شه. حتماً زير و بين برگ‌ها رو با دقت نگاه کن؛ اگر حشرات ريز، نقاط برآمده، لکه‌هاي سفيد آردي يا قهوه‌اي ديدي، احتمال آفت خيلي بالاست.

اگر به آفت مشکوکي، اين کارها رو انجام بده:

• برگ‌ها رو با دستمال مرطوب يا پنبه آغشته به آب و مقدار خيلي کم مايع ظرفشويي (خيلي ملايم) تميز کن. • اگر شپشک آردآلود ديدي، با پنبه آغشته به الکل مي‌توني دونه‌دونه پاکشون کني. • در صورت آلودگي شديد، از سم حشره‌کش سيستمي ملايم مخصوص گياهان زينتي طبق دستور مصرف استفاده کن (داخل منزل تهويه و احتياط يادت نره).

در هر صورت، بهتره اين شيره‌ها روي برگ‌ها نمونن چون مي‌تونن جاي رشد قارچ‌هاي دوده‌اي و سياه (Sooty mold) بشن.

۳- هر هفته يک برگ زرد مي‌شه ولي از وسط دو تا برگ جديد درمياد – طبيعيه؟

اين مورد در اکثر مواقع کاملاً طبيعيه، به‌خصوص براي گياهي مثل کليويا. اين گياه وقتي برگ جديد از مرکز مي‌ده، گاهي برگ‌هاي خيلي قديمي و پاييني رو آروم‌آروم مي‌اندازه. يعني اگر فقط برگ‌هاي پاييني و قديمي زرد مي‌شن و در عوض از وسط، برگ‌هاي تازه و سالم بيرون مياد، اين يعني گياهت داره روند طبيعي رشد و نوسازي برگ‌ها رو طي مي‌کنه 🙂

اما اگر:

• چند برگ با هم و سريع زرد مي‌شن، • يا زردي از نوک و حاشيه با سوختگي همراهه، • يا گياهت خيلي زياد آبياري مي‌شه،

اون‌وقت بايد حواست به شرايط نگهداري باشه. براي کليويا اين نکات مهمه:

• آبياري: اجازه بده سطح خاک بين دو آبياري کمي خشک بشه. کليويا از غرقابي بودن بدش مياد و ممکنه ريشه‌ها بپوسن و برگ‌ها زرد بشن. • نور: نور غيرمستقيم روشن عاليه؛ آفتاب مستقيم تند، به‌خصوص ظهر، مي‌تونه نوک برگ‌ها رو بسوزونه. • گلدان: کليويا عاشق اينه که کمي تنگي گلدان رو حس کنه؛ توي گلدون خيلي بزرگ خوشحال نمي‌شه. • کوددهي: در فصل رشد (بهار و تابستون) هر ۳–۴ هفته يک‌بار کود کامل مايع سبک، ولي زمستون کمتر.

با توضيحي که دادي که «هر هفته يک برگ زرد، ولي دو تا وسط رشد مي‌کنه»، اگر بقيه برگ‌ها سالم و شادابن، به‌احتمال زياد روند طبيعي پير شدن برگ‌ها هست و جاي نگراني جدي نيست.

جمع‌بندي:

• ميوه‌هاي گرد سبز = ميوه و بذر کليويا بعد از گل‌دهي؛ مي‌توني نگه داري يا جدا کني. • شيره زرد = احتمالاً ترشح شيره يا وجود آفت مکنده؛ گياه رو خوب چک و تميز کن و در صورت نياز از حشره‌کش استفاده کن. • زرد شدن تدريجي برگ‌هاي پير + رشد برگ جديد = تا حد زيادي طبيعي، فقط آبياري و نور رو متعادل نگه دار.

براي اينکه بيشتر در مورد بيماري‌ها، آفات و نگهداري گياهان خونگي، مخصوصاً گياهان آپارتماني مثل کليويا بدوني، پيشنهاد مي‌کنم مقالات سايت نارگيل رو هم حتماً مطالعه کني؛ منبع خيلي خوبي براي گياه‌بازهاست 🌿