راهنمای ساخت کمپوست در بشکه پلاستیکی درب‌دار

براي ساخت کمپوست توي يه بشکه پلاستيکي درب‌دار، ايده‌ات خيلي خوبه، هم جمع‌وجوره هم بوي کمتري ميده (البته اگر اصولش رو رعايت کني 😉). اول از همه بايد بدوني که ميکروارگانيسم‌هايي که مواد رو تجزيه مي‌کنن، به سه چيز اساسي نياز دارن: هوا، رطوبت و غذا (مواد آلي). پس بشکه‌ات نبايد تبديل بشه به يک “دبه ترشي هوا بسته” چون اون وقت کمپوستت بو مي‌گيره و بيشتر شبيه زباله گنديده ميشه تا کود خوب و سالم.

در مورد سوراخ کردن ته و بدنه: بله، حتماً لازمه که هم بدنه و هم ته بشکه رو سوراخ کني. سوراخ‌ها کمک مي‌کنن هوا وارد بشه و رطوبت اضافي هم خارج بشه. اگر هوا نباشه، تجزيه به صورت بي‌هوازي ميشه و نتيجه‌ش بوي بد و کمپوست بي‌کيفيت خواهد بود. بهترين کار اينه که دور تا دور بدنه بشکه، از پايين تا بالا، با فاصله‌هاي مثلاً ۱۰–۱۵ سانتي‌متر، سوراخ‌هايي به قطر حدود ۱ سانتي‌متر بزني. ته بشکه هم چند سوراخ بزني تا آب اضافي خارج بشه؛ اگر دوست داشتي مي‌توني زيرش سيني يا ظرف بذاري تا اين “چاي کمپوست” رو جمع کني و بعداً با رقيق کردن براي گياهات استفاده کني 🌱.

حالا بريم سراغ مواد اوليه کمپوست. براي داشتن کمپوست خوب، بهتره ترکيبي از مواد سبز و قهوه‌اي بريزي: مواد سبز مثل سبزي و ميوه خرد شده، تفاله چاي و قهوه، چمن تازه، برگ سبز؛ مواد قهوه‌اي مثل برگ خشک، خاک‌اره (بدون مواد شيميايي)، کاغذ و کارتن خرد شده بدون چاپ رنگي زياد، شاخه و ساقه خرد شده. يک قانون کلي اينه که مقدار مواد قهوه‌اي کمي بيشتر از مواد سبز باشه تا بوي بد و لجن نشه. از ريختن گوشت، لبنيات، روغن، استخوان، فضولات حيوانات خانگي و مواد خيلي چرب خودداري کن چون هم بو مي‌گيرن، هم آفت و حشره رو جذب مي‌کنن.

براي شروع، کف بشکه يک لايه مواد درشت و قهوه‌اي مثل شاخه ريز خرد شده، برگ خشک يا کمي چوب‌پنبه ريز شده بريز تا هم زهکشي بهتر بشه هم هوا از زير رد و بدل بشه. بعد، به صورت لايه لايه مواد سبز و قهوه‌اي رو بريز. اگر موادت خيلي درشتن، بهتره تا جايي که مي‌توني خردشون کني؛ هرچه ريزتر، تجزيه سريع‌تر و يکنواخت‌تر. هر چند لايه هم کمي خاک باغچه يا کمپوست آماده اضافه کن تا ميکروارگانيسم‌ها رو وارد سيستم کني.

رطوبت هم خيلي مهمه. مخلوط داخل بشکه بايد نه خيلي خشک و نه خيلي خيس باشه؛ يک مثال معروف اينه که مثل “اسفنج نم‌دار” باشه. اگر ديدي خيلي خشکه، کمي آب اضافه کن (آروم و مرحله‌اي). اگر ديدي خيلي شل و لجن‌ماننده شده يا بوي بد گرفته، مواد قهوه‌اي خشک مثل برگ خشک، کاغذ خرد شده يا خاک‌اره اضافه کن تا رطوبت و بو رو متعادل کنه.

حالا مي‌رسيم به هم زدن و هوا دادنسرعت کمپوست شدن رو خيلي بالا مي‌بره.

درب بشکه رو معمولاً بايد بسته نگه داري ولي نه کاملاً کيپ. يعني در حدي که حشرات و باران شديد وارد نشن، اما اگر درب خيلي سفت و بدون منفذ است، حتماً از همان سوراخ‌هايي که روي بدنه زدي کمک مي‌گيري. در مناطق خيلي باراني، درب بسته کمک مي‌کنه مواد زيادي خيس نشن؛ در مناطق خيلي گرم و خشک، بسته بودن درب کمک مي‌کنه رطوبت فرار نکنه، ولي باز هم هوادهي از طريق سوراخ‌ها و هم زدن ضروريه.

مدت زمان آماده شدن کمپوست بسته به دما، نوع مواد و ميزان هم زدن، مي‌تونه از حدود ۲ تا ۶ ماه طول بکشه. کمپوست آماده بايد رنگ قهوه‌اي تيره، بوي خاک جنگل، و بافت نسبتاً crumbly (دانه‌دانه) داشته باشه و ديگه نتوني مواد اوليه رو واضح تشخيص بدي. اون موقع مي‌توني به‌راحتي با خاک باغچه مخلوطش کني يا روي سطح گلدونا و باغچه‌ات به‌عنوان کود دامي-گياهي استفاده کني.

نکته آخر: اگر ديدي کمپوستت بوي تخم‌مرغ گنديده يا فاضلاب مي‌ده، يعني هوا کم شده يا مواد سبز زيادن. در اين حالت، هم بزن، سوراخ‌ها رو چک کن، و مقداري برگ خشک، خاک‌اره يا کاغذ خرد شده اضافه کن. اگر خيلي کند پيش ميره، کمي مواد سبز مثل چمن تازه يا تفاله سبزيجات و کمي رطوبت اضافه کن تا روند تجزيه دوباره جون بگيره.

براي اطلاعات بيشتر درباره نگهداري گياهان و استفاده بهتر از کمپوست در باغچه و گلدون‌ها، مي‌توني مقالات سايت نارگيل رو هم مطالعه کني که مطالب خوب و کاربردي زيادي داره. 🌿