ریزش برگ بونسای شمشاد ژاپنی؛ از آبیاری و نور تا تشخیص درست و درمان قارچی

مرتضی شکیباپرسیده شده توسط: وضعیت: آفلاین بازدید: ۴۵ امتیاز سوال: ۰
اول از همه اطلاعات من خیلی راجع به بونسای کم بود در این حد میدونستم که یعنی یک درخت سن بالا که با روش هایی رویش اون رو کنترل کردن و در یک اسکیل کوچک رشد کرده، حتی من اسم گیاهی که خریده بودم رو هم نیمدونستم ، اطلاعات فروشنده هم کاملا غلط بود بمن گفته بود بونسای غده ای هست! خلاصه بعد از تحقیقات متوجه شدم اسم درختچه بنده شمشاد ژاپنی هست که بصورت بنسای در اومده

بعد مشکل اساسی شروع شد، برگ ها بونسای شروع به ریزش کردن، در ابتدا فکر میکردم نور کم هست یا رطوبتش کافی نیست بعد شک کردم کم آب میدم یا ph آب مناسب نیست یا دمای محیط یا دمای آب هنگام آبیاری درست نیست بعد فکر کردم شاید آهن زیاد شده یا دارم زیاد آب میدم، ولی وقتی به این نکته توجه کردم که وسط بلورها تو شهر خودم که نه آب سالم داره نه هوای پاکیزه درست حسابی پر از شمشاد هست کسی هم آنچنان بفکر نیست که آب چه ph داره یا دماش چقدره یا آهن آب چقدره یا هزار چیز دیگه ، فقط هر چند روز یکبار یه تانکر رد میشه آب میریزه رو اینا، و از قضا شمشاد ها کاملا هم شاد سبز زنده و خوشحال هستن و دچار کچلی نشدن!

طی تحقیقاتی که کردم، این بیماری جدیدا وارد کشور شده و در حال نابودی شمشادهای شمال هم هست، طبق صحبتهایی که شده بود فکر میکردند این بیماری ناشناخته هست و براش ردیف بودجه در نظر گرفتن که بیماری رو شناسایی کنن!

[QUOTE]

این دانش‌آموخته جنگل‌داری در پاسخ به این پرسش که چطور رویشگاه‌های شمال به این وضعیت اسفبار مبتلا شده‌اند، گفت: ما در غرب نسبت به وقوع آفت و پدیده خشکیدگی در رویشگاه‌های زاگرسی آن قدر بی‌تفاوت عمل کردیم و آن قدر منتظر ماندیم تا تمام عوامل زیستی در این رویشگاه‌ها نابود شدند. وقتی این اتفاق افتاد آن وقت همه تلاشمان را روی نجات بلوط‌ها متمرکز کردیم. اکنون همین مسئله در رویشگاه‌های شمال در حال وقوع است.

کیادلیری که 14مهرماه جاری از رویشگاه‌های شمشادها در تنکابن بازدید کرده است، با ابراز نگرانی از وضعیت اسفبار این رویشگاه‌ها افزود: مشاهدات اولیه نشان می‌دهد آلودگی(پدیده خشکیدگی) از غرب جنگل‌های شمال آغاز شده و در حال پیشروی به سوی شرق این رویشگاه‌هاست. روندی که ادامه آن می‌تواند کل شمشادها را با مشکل مواجه کند.

آن طور که کیادلیری می‌گوید با توجه به شرایط نامساعد شمشادها بروز فاجعه در رویشگاه‌های شمال کشور چندان دور از انتظار نیست، زیرا شمشاد، گونه‌ای نادر محسوب می‌شود و آفاتی نظیر خشکیدگی می‌تواند به بروز نوعی رانش ژنتیک در این‌گونه منجر شود که پیامد آن نابودی ژن‌های غالب در این‌گونه است و از آنجایی که جمعیت شمشادها بسیاراندک است احتمال انقراض آن وجود دارد.

به گفته وی، رنگ برگ شمشادهایی که مبتلا به خشکیدگی شده‌اند تغییر کرده و خزان که از پایین تاج درخت آغازشده به‌تدریج کل درخت را فرا می‌گیرد و درنهایت باعث ریختن تمام برگ‌های درخت می‌شود، این در حالی است که شمشاد گونه‌ای است که همواره سبز است و خزان در آن جایی ندارد. علاوه براین، سرشاخه‌های درخت هم شروع به سیاه شدن می‌کنند.

کیادلیری با اشاره به اینکه آنچه در رویشگاه‌های شمشاد اتفاق افتاده ناشی از وقوع [COLOR="#FF0000"][B][I]بیماری ناشناخته‌ای[/I][/B][/COLOR] است که همه شمشادهای کشور را فراگرفته است، تصریح کرد:[SIZE=3][B][I] مطالعات و بررسی‌های آزمایشگاهی برای شناسایی این بیماری آغاز شده است اما با اعتبارات اندکی که برای موردهایی از این دست اختصاص می‌یابد کار چندانی نمی‌توان انجام داد[/I][/B][/SIZE]، درحالی‌که وضعیت رویشگاه‌های شمال و آفت‌هایی که پی در پی دامنگیر این عرصه‌ها می‌شود بیش از هر چیز ضرورت راه‌اندازی بخش گیاه پزشکی را نشان می‌دهد، زیرا پیشگیری از بروز و شیوع بیماری‌هایی از این دست نیاز به پایش دائمی افراد متخصص و تجهیزات لازم دارد، درحالی‌که هم‌اکنون ما با کمبود نیروی متخصص و تجهیزات مرتبط برای پایش رویشگاه‌های جنگلی مواجهیم.

[url=http://www.hamshahrionline.ir/details/187380]همشهری آنلاین: خطر نابودی دوهزار هکتار از رویشگاه‌های شمشاد[/url]

[/QUOTE]

آقایونی که بودجه رو گرفتید تا بیماری رو شناسایی کنید در آزمایشگاهتون! اگر موفق نشدید یک مهندس نرم افزار براتون بیماری ناشناخته رو مشخص میکنه! همینطور اون آقایون فروشنده و به اصطلاح باغ دار گلخانه دار مهندس کشاورزی که در فرومهای و سایت های مختلف جز سر دووندن کاربرا کاری بلد نیستن و یک ذره زحمت تحقیق به خودشون نمیدن!!!

برای اولین بار به زبان فارسی در اینترنت حل این مشکل رو قرار میدم، چون گیاه موجود زنده ای هست و در حال بیماری و ناراحتی هست برای رفع هر چه سریعتر این نوع بیماری از شمشاد ها، بنده از کپی کردن این مطلب بنده نه تنها راضی هستم بلکه کاملا هم خوشحال میشم.

این ببماری در کشورهای دیگر شناخته شده است، بیماری مذکور در دسته بیماری های قارچی قرار میگیرد، و  بر اثر قارچی بیماری زا برای شمشاد ایجاد میشه اسم این بیماری آنتراکنوز هست. با اینکه بیماری قارچی هست ولی علاوه بر صدمه زدن به برگه ها، چون از گونه قارچ های Colletotrichum است به قسمت های چوبی گیاه هم حمله میکند.

علایم این بیماری لکه های ریز و کوچکی بر روی برگها ایجاد میشن که برنگ قهوه ای و تیره هستن، فرو رفتگی بر روی برگها (بعضا سوراخ شدن لکه های تیره) ممکن است ترک هایی برروی قسمت چوبی مشاهده شود.

در نتیجه این بیماری درختچه شمشاد شروع به از دست دادن برگ های خود میکند، حتی برگهایی که هنوز کاملا سالم بنظر میرسند و سبز رنگ هستند. ( ابتدا لک های قهوه ای تیره بر روی برگها ایجاد شده و بعد ریختن تعداد کمی از برگها در هر روز و طی مدت چند روز برگها بسیار بیشتری شروع به ریزش میکنند ( در این حین در قسمت بالای گیاه هم لکهای تیره و قهوه ای رنگ بیشتر و بیشتر شده و برگهای بیشتری رو آلوده میکنند وممکن است در بعضی از موارد برگهای فوقانی علاوه بر لکهای قهوه ای تیره،  برگ ها به رنگ قهوه ای مایل به بنقش میشوند و از بین میروند)، ریزش از قسمت پایینی درخچه شمشاد شروع شده و به تدریج قسمتهای بالایی نفوذ میکند تا تمام درختچه را در بر بگیرد و کچل کند).

هرس کردن مناطق آلوده و حذف هر گونه برگ آلوده ای که مشاهده میکنید و برداشتن هر گونه برگی که روی خاک افتاده یا درون خاک و برای پیشگیری و  شروع درمان گیاه شمشاد شما یا بقیه گیاهان ساقه چوبی  از بیماری قارچی آنتراکنوز ؛

قارچ کش شما باید از نوع قارچ کش های سیستمیک(Systemic fungicides) باشذ؛ زیر مجموعه قارچ های سیستمیک:  (اسامی زیر مجموعه تنها برای اطلاع ذکر شده و اثر موثر بر روی این نوع قارچ را ممکن است دارا نباشند، در ادامه جدولی به زبان انگیلیسی از نوع فرمول قارچ کش ها و محصول شرکتها ی آمریکایی و تاثیر هر کدام قرار میگیرد)

    کربوکسین
    بنومیل
    اکسی کربوکسین
    تیابندازول
    تیوفنات متیل
    کالیکسین
    متالاکسیل

بدنبال یک قارچ کش" همه منظوره" یا قارچ کش "درمان باغ و باغچه"  باشید و اون رو از فروشگاههای مربوطه تهیه فرمایید و برای شروع بهتر است در اویل فصل بهار بطور منظم از آن استفاده کنید ( مطابق با دستور روی جعبه یا قوطی محصولی که خریداری میکنید)

آنتراکنوز در موارد شدید می تواند کشنده باشد، به خصوص اگر گیاه دچار استرس بر اثر موارد محیطی شده باشد

Abidoon Hastam

پاسخ‌ها و گفتگو

مرتضی شکیبا
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۱ | امتیاز کاربر: ۱
نظر کاربر
امتیاز پاسخ: ۰
بنده اشتباهی این مطلب رو ارسال کردم، برای این سایت نمیخواستم بفرستم از اونجا که پست قابل حذف توسط من نیست جناب مدیر زحمت حذفش رو بکشن

محسن شهاب الدین
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۱۵۸۹۳ | امتیاز کاربر: ۷۵۷۱
پاسخ منتخب
امتیاز پاسخ: ۱
سلام

بذار اول يه سوءتفاهم رو با هم جمع کنيم: بونساي يعني «درخت پيرِ مينياتوري» نيست! بونساي يعني همون گياه معمولي که با هرس، سيم‌کشي، محدوديت ريشه و گلدون کوچک، رشدش مديريت شده. پس شمشاد ژاپني شما (Buxus) هم دقيقا مي‌تونه بونساي بشه، بدون اينکه «غده‌اي» باشه؛ اون يکي بيشتر شبيه داستان‌هاي تخيلیِ بازار گل‌وگياهه 😄

اما اصل ماجرا: ريزش برگ در شمشاد بونساي چند علت پرتکرار داره و هميشه هم «PH آب» و «دماي آب» و اينا نيست (هرچند بي‌تأثير هم نيستند). شمشادهاي فضاي سبز شهري چون ريشه‌شون آزاده، حجم خاکشون زياده و ميکروکليماي متفاوتي دارن، با يک تانکر آب هم دوام ميارن؛ ولي بونساي توي گلدون کوچيک مثل آدمي مي‌مونه که تو آسانسور زندگي مي‌کنه—هر اشتباه کوچيک سريع اثر مي‌ذاره.

از نظر بيماري‌شناسي، چيزي که شما توصيف کردي (لکه‌هاي تيره روي برگ، ريزش از پايين به بالا، گاهي سياه شدن سرشاخه‌ها) مي‌تونه با چند سناريو جور دربياد، ولي مهم‌ترين نکته اينه: در شمشادها طي سال‌هاي اخير دو عامل خيلي معروف و مخرب بيشتر از «آنتراکنوز کلاسيک» ديده مي‌شن: بلايت شمشاد (Boxwood blight) که عاملش قارچ Calonectria pseudonaviculata هست، و پسيل/مينوز/کنه‌ها که با استرس‌دادن گياه ريزش برگ رو تشديد مي‌کنن. آنتراکنوز (Colletotrichum) هم ممکنه رخ بده، اما در شمشادها معمولاً «بلايت شمشاد» در دنيا و منطقه ما شهرت بيشتري به‌عنوان عامل خشکيدگي شديد و ريزش تهاجمي داره.

چطور فرقشون رو بفهميم؟ اگر روي ساقه‌ها خطوط يا لکه‌هاي سياه کشيده مي‌بيني، يا ريزش برگ سريع همراه با لکه‌هاي قهوه‌اي/کرم با حاشيه تيره و در رطوبت بالا بدتر مي‌شه، احتمال بلايت شمشاد بالا مي‌ره. اگر بيشتر لکه‌ها فرورفته و پراکنده باشن و با زخم/هرس/تنش‌ها تشديد شده باشه، آنتراکنوز هم مي‌تونه مطرح باشه. در هر دو حالت، درمان «تقريباً مشابه» شروع مي‌شه: کاهش رطوبت روي شاخ‌وبرگ + حذف منبع آلودگي + قارچ‌کش مناسب.

اقدامات فوري و کاربردي براي بونساي شمشاد شما (بدون پيچوندن):
1) قرنطينه: از بقيه گياه‌ها جداش کن، چون خيلي از قارچ‌هاي شمشاد مسري‌اند.
2) بهداشت جدي: برگ‌هاي ريخته و برگ‌هاي لکه‌دار رو کامل جمع کن و بنداز دور (کمپوست نکن). قيچي رو هم با الکل يا وايتکس رقيق ضدعفوني کن.
3) هرس اصولي: شاخه‌هاي شديداً آلوده رو تا رسيدن به بافت سالم کوتاه کن؛ ولي زياده‌روي نکن که گياه شوکه بشه.
4) آبياري درست: فقط وقتي 2–3 سانت سطح خاک خشک شد آب بده. روي برگ‌ها آب نريز (اسپري‌کردن مداوم، اگر تهويه کم باشه، بهشت قارچ‌هاست).
5) نور و تهويه: نور زيادِ غيرمستقيم و جريان هواي ملايم کمک بزرگيه؛ محيط خيلي خفه = قارچ خيلي خوشحال 😅

درمان شيميايي: براي بيماري‌هاي لکه‌برگي/بلايت در شمشاد، معمولاً قارچ‌کش‌هاي سيستميک + محافظتي به صورت تناوبي بهتر جواب مي‌دهند (تا هم داخل بافت اثر کنه هم سطح برگ محافظت بشه). از سيستميک‌هايي که رايج‌اند مي‌شه به خانواده‌هايي مثل تيوفانات‌متيل (بسته به قوانين و موجودي بازار) اشاره کرد، و براي محافظتي‌ها ترکيباتي مثل کلروتالونيل/ترکيبات مسي در برخي برنامه‌ها استفاده مي‌شن. اما چون اسم تجاري و دسترسي در ايران متفاوته، بهترين کار اينه که از گياه‌پزشکي/کلينيک گياه‌پزشکي محل، قارچ‌کش مخصوص لکه‌برگي شمشاد يا بلايت شمشاد بخواي و دقيقاً طبق برچسب (دوز، فاصله تکرار، تعداد نوبت) اجرا کني. اگر بيماري بلايت شمشاد باشه، معمولاً چند نوبت سمپاشي با فاصله ۷ تا ۱۴ روز لازم مي‌شه.

يک نکته طلايي: اگر خاک خيلي سنگين/هميشه خيسه يا زهکش خوب نيست، هر قارچ‌کشي هم بزني گياه باز ريزش مي‌ده. پس زهکش گلدان، سبک بودن بستر، و جلوگيري از ماندابي شدن رو جدي بگير. شمشاد بونساي «کم‌آبیِ کوتاه» رو بهتر از «غرقابي شدن» تحمل مي‌کنه.

اگر دوست داري دقيق‌تر نسخه بديم، 3 تا عکس بفرست: 1) نماي کلي گياه، 2) کلوزآپ لکه‌هاي برگ (روي و پشت برگ)، 3) ساقه‌ها (اگر رگه/لکه سياه دارد). با عکس‌ها مي‌شه بين بلايت شمشاد، آنتراکنوز و حتي آفات مکنده بهتر تفکيک کرد.

براي مطالعه نکات تکميلي نگهداري بونساي، بيماري‌هاي قارچي و اصول پيشگيري، حتما مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

برای دیدن پاسخ‌های بیشتر پایین‌تر بروید...

ثبت پاسخ یا نظر