روش تکثیر بگونیا الیاتیور (Begonia × hiemalis) با قلمه و بهترین زمان انجام آن

بگونيا الياتيور (همون Begonia × hiemalis خوشگل و پرگل) معمولاً بهترين و ساده‌ترين روش تکثيرش قلمه ساقه است؛ چون هم سريع‌تر جواب مي‌دهد و هم درصد موفقيتش از خيلي روش‌هاي ديگر بالاتر است. تکثير از بذر هم شدني است، ولي هم زمان‌برتر است و هم نتيجه‌اش مثل کپیِ دقيقِ گياه مادري از آب درنمي‌آيد. خلاصه اگر مي‌خواهيد “همين مدل” را داشته باشيد، قلمه‌زدن انتخاب شماره يک است 🙂

بهترين زمان قلمه‌زدن وقتي است که گياه در دوره رشد فعال باشد؛ يعني معمولاً اواخر زمستان تا بهار (و در شرايط گلخانه/داخل خانه با نور خوب، حتي اوايل تابستان هم مي‌شود). خيلي‌ها بعد از تمام شدن موج گلدهي و يک هرس سبک هم قلمه مي‌گيرند. نکته مهم: وقتي هوا خيلي سرد يا خيلي گرم و خشک است، قلمه‌ها بيشتر “ناز” مي‌کنند و سخت‌تر ريشه مي‌دهند.

براي قلمه ساقه اين‌طوري پيش برويد: يک ساقه سالم و بدون گل انتخاب کنيد و قلمه ۶ تا ۱۰ سانتي‌متري بگيريد که حداقل ۲–۳ گره داشته باشد. برگ‌هاي پاييني را حذف کنيد (يکي دو برگ بالايي بماند)، و اگر برگ‌ها خيلي بزرگ‌اند، مي‌توانيد نصف‌شان کنيد تا تبخير کمتر شود. ابزار برش حتماً تميز باشد؛ چون بگونيا اگر ميکروب ببيند زود قهر مي‌کند 😄

حالا نوبت بستر کاشت است: بهترين ترکيب براي ريشه‌دهي، يک محيط سبک، استريل و با زهکش عالي است؛ مثل پيت‌ماس + پرليت (مثلاً ۵۰/۵۰) يا کوکوپيت + پرليت. قلمه را طوري بکاريد که يک گره داخل بستر باشد. خيسِ خيس نکنيد؛ فقط مرطوبِ يکنواخت. در رطوبت زياد ولي با تهويه ملايم (مثلاً زير کاور پلاستيکي شفاف با چند سوراخ) بهترين نتيجه را مي‌گيريد. نور هم روشنِ غيرمستقيم باشد؛ آفتاب مستقيم = کباب شدن قلمه ☀️

دما براي ريشه‌دهي بهتر است حدود ۲۰ تا ۲۴ درجه باشد. معمولاً ۲ تا ۴ هفته طول مي‌کشد تا ريشه‌ها شکل بگيرند (بسته به دما و نور و رقم). بعد از اينکه ديديد قلمه سرحال مانده و رشد جديد مي‌دهد، کم‌کم کاور را برداريد تا به رطوبت معمولي عادت کند. وقتي ريشه‌ها قوي شدند، به گلدان کوچک با خاک سبکِ مخصوص بگونيا منتقل کنيد.

چند نکته طلايي براي اينکه قلمه‌ها مثل شاگرد اول‌ها ريشه بدهند: زياده‌روي در آبياري ممنوع (پوسيدگي ساقه رايج‌ترين مشکل است)، برگ و ساقه خيس و بي‌تهويه نماند (قارچ‌ها عاشق اين شرايط‌اند)، و بهتر است از ساقه‌هاي خيلي پير يا خيلي نرمِ آبکي قلمه نگيريد. اگر هورمون ريشه‌زا داشته باشيد کمک مي‌کند، ولي بدون آن هم معمولاً جواب مي‌دهد.

براي اطلاعات بيشتر و نکات تکميلي درباره نگهداري و تکثير انواع گياهان آپارتماني، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.