چرا گل‌های کاکتوس مامیلاریا به بذر تبدیل نمی‌شوند و چطور از آن بذر بگیریم؟

علت اصلي اين‌که گل‌هاي ماميلاريا (و خيلي از کاکتوس‌ها) بعد از گل‌دهي به بذر تبديل نمي‌شوند اين است که گرده‌افشاني درست انجام نشده. يعني گل‌ها قشنگ مي‌آيند و مي‌روند، ولي چون گرده از پرچم به کلاله نرسيده (يا گرده سازگار نبوده) ميوه و بذر تشکيل نمي‌شود. خلاصه: گل‌ها عاشق مي‌شوند، اما ازدواج رسمي صورت نمي‌گيرد! 😄

يک دليل خيلي رايج ديگر اين است که بعضي ماميلارياها خودناسازگارند؛ يعني گرده‌ي همان گياه براي بارور کردن همان گل/همان گياه کافي نيست. در اين حالت حتي اگر با قلم‌مو هم گرده را جابه‌جا کنيد، باز ممکن است ميوه ندهد. راه‌حلش اين است که دو گياه هم‌گونه (يا حداقل دو کلون متفاوت) داشته باشيد تا گرده‌ي يکي به ديگري بخورد و بذر تشکيل شود.

گاهي هم مشکل از اين است که گل‌ها مدت کوتاهي پذيراي گرده هستند يا زمان گرده‌افشاني را از دست مي‌دهيم. بهترين زمان معمولاً وقتي است که گل کاملاً باز شده و کلاله کمي چسبناک/براق به نظر مي‌رسد. اگر هوا خيلي خنک يا خيلي داغ باشد، يا گياه در استرس باشد، کيفيت گرده و پذيرش کلاله پايين مي‌آيد و بذر تشکيل نمي‌شود.

براي بذرگيري عملي، اين کارها را انجام دهيد: ۱) يک قلم‌موي نرم يا گوش‌پاک‌کن تميز برداريد. ۲) از پرچم‌هاي يک گل گرده برداريد (گرد زرد/کرم‌رنگ). ۳) گرده را روي کلاله همان گل يا بهتر: روي گلِ گياه ديگر بماليد. ۴) اين کار را ۲–۳ روز پشت سر هم تکرار کنيد چون همه‌ي گل‌ها يک روزه «آماده‌ي همکاري» نيستند 😄🌵.

اگر فقط يک گياه داريد، دو راه داريد: يا يک ماميلارياي ديگر (ترجيحاً همان گونه) تهيه کنيد، يا اگر از دوست/گلخانه کسي گل ماميلاريا دارد، گرده را قرض بگيريد! حتي مي‌شود گرده را کوتاه‌مدت داخل ظرف خشک و در يخچال نگه داشت (خشک و دور از رطوبت) تا همان فصل استفاده کنيد، ولي هرچه تازه‌تر بهتر.

بعد از گرده‌افشاني موفق، معمولاً بايد منتظر تشکيل ميوه‌هاي کوچک (اغلب قرمز يا صورتي در ماميلاريا) باشيد. اين ميوه‌ها ممکن است چند هفته تا چند ماه زمان ببرند. وقتي ميوه کاملاً رسيده شد و به‌راحتي جدا شد، آن را باز کنيد و بذرها را خارج کنيد. بذرها را بشوييد، چند روز خشک کنيد و در جاي خنک و خشک نگه داريد تا زمان کاشت.

چند نکته‌ي کليدي براي افزايش شانس بذرگيري: نور زياد (ترجيحاً آفتاب ملايم)، آبياري منظم ولي با خشک شدن کامل خاک بين دو آبياري، کوددهي خيلي سنگين نکنيد (نيتروژن زياد گياه را «چاق» مي‌کند ولي لزوماً بارورتر نه!)، و در زمان گل‌دهي گياه را زياد جابه‌جا نکنيد. اگر هم آفت‌هايي مثل تريپس يا شپشک باشند، مي‌توانند به گل آسيب بزنند و مانع تشکيل ميوه شوند؛ پس گل‌ها را از نزديک چک کنيد.

اگر دوست داريد، عکسِ خودِ گياه و گلش را بفرستيد و بگوييد دقيقاً چه گونه/رقمي هست (و آيا فقط يک گلدان داريد يا چند تا). چون بعضي ماميلارياها تقريباً بدون گرده‌ي گياه دوم خيلي سخت بذر مي‌دهند. براي اطلاعات بيشتر هم مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.