مشکل آفات و نحوه نگهداری و هرس بونسای ۱۲ ساله در خانه پرسیده شده توسط: sirvan atashak ۲۹ فروردین ۱۳۹۲، ساعت ۱۳:۴۷ وضعیت: آفلاین بازدید: ۱ امتیاز سوال: ۰ ▲ ▼ × با سلام و عرض احترام. تقریبا یکماه پیش درختچه بونسای 12 ساله را از شما خریداری کردم. اما متاسفانه هم با اسم گونه و هم روش نگه داری آن آشنایی ندارم. یک روز در میان به مدت 10 دقیقه آن را در آب می گذارم و به برگهای آن آب اسپری می کنم.مدت چند روز است که حشرات ریز بالدار و سیاه رنگی را در خاک گلدان مشاهده کردم که از درختچه بالا می روند و تعدادشان خیلی زیاد شده طوری که در فضای منزل هم پخش شده اند. همچنین چندتا کرم بسیار ریز هم در خاک گلدان وجود داشت. از لحاظ ظاهری هم برخی از برگهای گیاه حالت خورده شده و نصفه نیمه است و روی تعداد کمی ازبرگها هم دانه های ریز زرد و قهوه ای وجود دارد. اما از طرفی رشد خوبی هم دارد و با سرعت زیادی برگهای سبز جدیدی در می آورد که آنها را می چینم اما از نحوه درست هرس کردن اطلاعی ندارم. لطفا من را درباره نحوه نگهداری و از بین بردن حشرات و هرس کردن راهنمایی کنید و همچنین نام گونه را هم معرفی کنید.عکس گیاه را پیوست نموده ام. با تشکر از مسئول محترم با سلام و عرض احترام. تقریبا یکماه پیش درختچه بونسای 12 ساله را از شما خریداری کردم. اما متاسفانه هم با اسم گونه و هم روش نگه داری آن آشنایی ندارم. یک روز در میان به مدت 10 دقیقه آن را در آب می گذارم و به برگهای آن آب اسپری می کنم.مدت چند روز است که حشرات ریز بالدار و سیاه رنگی را در خاک گلدان مشاهده کردم که از درختچه بالا می روند و تعدادشان خیلی زیاد شده طوری که در فضای منزل هم پخش شده اند. همچنین چندتا کرم بسیار ریز هم در خاک گلدان وجود داشت. از لحاظ ظاهری هم برخی از برگهای گیاه حالت خورده شده و نصفه نیمه است و روی تعداد کمی ازبرگها هم دانه های ریز زرد و قهوه ای وجود دارد. اما از طرفی رشد خوبی هم دارد و با سرعت زیادی برگهای سبز جدیدی در می آورد که آنها را می چینم اما از نحوه درست هرس کردن اطلاعی ندارم. لطفا من را درباره نحوه نگهداری و از بین بردن حشرات و هرس کردن راهنمایی کنید و همچنین نام گونه را هم معرفی کنید.عکس گیاه را پیوست نموده ام. با تشکر از مسئول محترم با سلام و عرض احترام. تقریبا یکماه پیش درختچه بونسای 12 ساله را از شما خریداری کردم. اما متاسفانه هم با اسم گونه و هم روش نگه داری آن آشنایی ندارم. یک روز در میان به مدت 10 دقیقه آن را در آب می گذارم و به برگهای آن آب اسپری می کنم.مدت چند روز است که حشرات ریز بالدار و سیاه رنگی را در خاک گلدان مشاهده کردم که از درختچه بالا می روند و تعدادشان خیلی زیاد شده طوری که در فضای منزل هم پخش شده اند. همچنین چندتا کرم بسیار ریز هم در خاک گلدان وجود داشت. از لحاظ ظاهری هم برخی از برگهای گیاه حالت خورده شده و نصفه نیمه است و روی تعداد کمی ازبرگها هم دانه های ریز زرد و قهوه ای وجود دارد. اما از طرفی رشد خوبی هم دارد و با سرعت زیادی برگهای سبز جدیدی در می آورد که آنها را می چینم اما از نحوه درست هرس کردن اطلاعی ندارم. لطفا من را درباره نحوه نگهداری و از بین بردن حشرات و هرس کردن راهنمایی کنید و همچنین نام گونه را هم معرفی کنید.عکس گیاه را پیوست نموده ام. با تشکر از مسئول محترم
محسن شهاب الدین تهران | آفلاین | پستها: ۱۵۸۹۳ | امتیاز کاربر: ۷۵۷۱ پاسخ منتخب ۱۲ دی ۱۴۰۴، ساعت ۰۳:۱۰ امتیاز پاسخ: ۱ ▲ ▼ × سلام اول از همه خيالت راحت؛ توضيحاتي که دادي نشون ميده گياهت هنوز سرحالِ و قدرت رشد خوبي داره و اين يعني هنوز کاملاً اوضاع از دست خارج نشده 😉 فقط چند تا ايراد تو نگهداري و هجوم آفات هست که بايد درستش کنيم. در مورد اسم گونه: از روي متن و بدون ديدن عکس واضح، معمولاً بونسايهاي آپارتماني ۱۲ ساله که تو بازار ايران فروخته ميشن، اغلب فيکوس ميکروکارپا (فيکوس جنسينگ)، بعضي وقتها نوعي نارون (Ulmus) يا گاهي کاجهاي زينتي هستن. چون عکس اينجا لود نميشه، دقيق نميتونم صددرصد بگم، ولي ۹۰٪ احتمال فيکوس يا نارون هست. براي تشخيص دقيق، ميتوني برگ رو تو نور خوب از نزديک عکس بگيري و با عکسهاي «بونساي فيکوس» و «بونساي نارون» تو اينترنت مقايسه کني. حالا بريم سر مشکل اصلي: حشرات ريز بالدار سياه + کرمهاي ريز در خاک + برگهاي خورده شده. اين ترکيب خيلي وقتها نشوندهندهي چند آفت با هم هست: ۱. اون حشرات ريز بالدار سياه که از خاک ميان بيرون و تو خونه ميچرخن، خيلي شبيه مگس قارچ (Fungus gnat) هستن. اين حشرات بيشتر نشونهي خيس بودن بيش از حد خاک و وجود مواد آلي در حال پوسيدن هستن. لاروهاشون تو خاک زندگي ميکنن، ريشههاي ظريف رو اذيت ميکنن. ۲. کرمهاي خيلي ريز توي خاک هم معمولاً لارو همين مگسها يا حشرات ديگهي خاکزي هستن. وقتي خاک هميشه مرطوبه و زهکش خوب نباشه، بهشت اين جانورهاست 😄 ۳. برگهاي نصفهخورده و وجود دانههاي ريز زرد و قهوهاي روي برگ بيشتر به شته، تريپس يا شپشکها مشکوکه. اين دونههاي ريز ميتونه: • خود حشره باشه (مثل شپشک قهوهاي که مثل نقطههاي چسبيده رو برگ ميمونه)• يا فضولات/تخم آفتها باشه. حالا مرحله به مرحله بريم جلو که گياهت رو نجات بديم: ۱. آبياري رو اصلاح کن (بزرگترين مشکل همينجاست) الان گفتي: «يک روز در ميان به مدت ۱۰ دقيقه گلدان را در آب ميگذارم». اين روش براي بونساي، مخصوصاً توي خونه، معمولاً زياديه و باعث ميشه خاک هميشه خيس بمونه و هم ريشه خفه شه هم آفتها جشن بگيرن. روش پيشنهادي: • فقط وقتي آب بده که سطح خاک خشک شده باشد؛ يعني با انگشتت ۲–۳ سانت روي خاک را لمس کن. اگر خشک بود، آبياري؛ اگر هنوز نمناک بود، صبر کن. • بهجاي خيساندن ۱۰ دقيقهاي در آب، گلدان را از بالا آبياري کن تا آب از سوراخهاي زير گلدان خارج شود. • زيرگلداني اگر داري، آب جمعشده را خالي کن؛ تجمع آب، ريشه را ميگنداند و مگس قارچ را زياد ميکند. • اگر خاک خيلي سنگين و گِلي است، در اولين فرصت (وقتي حال گياه کمي پايدارتر شد) به تعويض خاک با خاک سبک مخصوص بونساي/گلداني فکر کن. ۲. مبارزه با حشرات ريز بالدار (مگس قارچ و مشابه) براي اينها چند کار همزمان انجام بده: • کاهش رطوبت خاک: با اصلاح آبياري، خودبهخود جمعيتشون کم ميشه. • ميتوني سطح خاک را حدود ۱–۲ سانت با ماسه شسته يا سنگريزه ريز بپوشوني؛ اين کار مانع بيرون آمدن حشرات از خاک و تخمگذاري مجدد ميشه. • استفاده از کارت زرد چسبنده (تله زرد) که توي گلفروشيها هست، کمک ميکنه حشرات بالغ را به دام بندازي. • اگر خيلي شديد بود، ميتوني از يک حشرهکش سيستميک مخصوص گياهان زينتي طبق دستور روي برچسب استفاده کني (مثل ديازينون يا ايميداکلوپريد، ولي حتماً طبق دوز توصيهشده، در محيط باز يا با تهويه خوب). ۳. مبارزه با آفتهاي روي برگ (شته، شپشک، تريپس و ...) اين قسمت براي سلامت بونساي خيلي مهمه: • اول از همه، برگها و شاخههاي خيلي آلوده يا خيلي خورده شده را با قيچي تميز کوتاه کن و دور بريز. • بعد، يک محلول ملايم درست کن: چند قطره مايع ظرفشويي بدون عطر قوي در يک ليتر آب. با اين محلول روي برگها (رو و زير برگ) اسپري کن. اين کار را عصر يا در سايه انجام بده که برگ نسوزد. • ميتوني از روغن ولک يا روغنهاي مخصوص گياهي (روغن چريش/نیِم اگر پيدا کردي) طبق دستور استفاده کني؛ هم آفتهاي نرمبدن مثل شته و شپشک را خفه ميکند. • اگر شپشک قهوهاي سفت روي برگها يا ساقهها ديدي که با ناخن بهسختي جدا ميشود، ميتوني با پنبه آغشته به الکل يکييکي پاکشان کني (کار ظريف اما مؤثر 😅). ۴. اسپري آب روي برگها اسپري آب بد نيست، مخصوصاً اگر هوا خشک باشه، اما: • اگر زياد و در محيطي با تهويه کم باشه، ميتونه شرايط قارچ و آفت را بهتر کند، نه گياه را! • اسپري را به يکبار در روز يا يکروزدرميان محدود کن و حتماً در ساعاتي انجام بده که برگها تا چند ساعت بعد خشک شوند (نه آخر شب). ۵. نور و محل قرارگيري بونساي براي اکثر بونسايهاي آپارتماني: • نور زياد غيرمستقيم لازم است؛ پشت پنجره روشن (شرق يا شمالشرق) عالي است. • از آفتاب تند مستقيم وسط روز (بهخصوص تابستان پشت شيشه) دوري کن، چون هم برگ ميسوزد، هم استرسش زياد ميشود. • کنار کولر، شوفاژ خيلي داغ، يا جايي با باد مستقيم هم اصلاً مناسب نيست. ۶. نکات پايهاي هرس بونساي (که الکي برگها را نچينيم!) 🌳✂️ اينکه گفتي «برگهاي سبز تازه را که در ميآورد ميچينم» اگر بيبرنامه باشد، ميتواند گياه را ضعيف کند. هرس بونساي دو بخش اصلي دارد: الف) هرس فرمدهي (اصلي) • اين نوع هرس معمولاً يکي دو بار در سال انجام ميشود (اواخر زمستان/اوايل بهار، بسته به گونه). • در اين هرس، شاخههاي خيلي بلند، بدفرم، يا رو به داخل تاج کوتاه ميشوند تا شکل کلي درخت حفظ شود. • هميشه روي هر شاخه چند برگ يا جوانه سالم بگذار، هرگز شاخه را کاملاً تا ته لُخت نکن. ب) هرس نگهدارنده (چيدن جوانهها و برگهاي اضافه) • وقتي شاخههاي جوان بيش از حد رشد ميکنند (مثلاً ۶–۸ برگ روي يک شاخه ظريف)، ميتواني آن را تا ۲–۳ برگ اول کوتاه کني. • برگهاي خيلي پير، زرد، لکدار يا خوردهشده را ميتواني بهتدريج حذف کني تا گياه انرژي را صرف برگهاي سالم کند. نکات کلي هرس: • هميشه از قيچي تميز و تيز استفاده کن (قبل استفاده با الکل ضدعفوني کن). • يکباره خيلي شديد هرس نکن؛ اين کار شوک ميدهد. بهتر است چند مرحلهاي و ملايم باشد. • بعد از هرس سنگين، کوددهي قوي نکن، اجازه بده گياه کمي خودش را جمع کند. ۷. کوددهي و تقويت چون گفتي رشدش خوب است، اين يعني شرايط تا حدي برايش مناسب است. براي نگهداري بهتر: • در فصل رشد (بهار و تابستان) ميتواني هر ۳–۴ هفته يک بار از يک کود کامل مايع مخصوص گياهان آپارتماني با دوز نصف مقدار پيشنهادي استفاده کني. • در پاييز و زمستان، کوددهي را خيلي کم يا قطع کن، چون رشد کمتر ميشود. ۸. جمعبندي عملي (چکليست کوتاه) • آبياري: فقط وقتي ۲–۳ سانت بالاي خاک خشک شد، آبياري کن؛ خيساندن طولانيمدت در آب را حذف کن. • آفات خاک: کاهش آبياري + ماسه يا سنگريزه روي خاک + کارت زرد + در صورت لزوم حشرهکش سيستميک. • آفات برگ: هرس برگهاي خيلي آسيبديده + اسپري آب و صابون ملايم يا روغن گياهي + در صورت شپشک، پاککردن دستي با الکل. • نور: جاي روشن با نور غيرمستقيم، بدون آفتاب تند و بدون باد مستقيم کولر/بخاري. • هرس: برنامهدار، آرام و با ابزار تميز، نه چيدن تصادفي هر برگ تازه! اگر توانستي، يکبار هم يک عکس واضح از کل گياه و يک عکس نزديک از برگها بگير و با اسمهايي مثل «بونساي فيکوس» و «بونساي نارون» مقايسه کن؛ اينطوري ميتواني دقيقتر درباره گونهاش مطمئن شوي و بر اساس آن، جزئيات نگهداري را تنظيم کني 😊 براي اطلاعات بيشتر درباره نگهداري بونساي، آفات گياهان آپارتماني و روشهاي هرس پيشنهاد ميکنم مقالات سايت نارگيل را هم مطالعه نماييد.