اسیدی یا قلیایی بودن خاک گلدان (pH) یعنی چی و چطور اندازه‌گیریش کنیم؟ خاک رو بسنجیم یا آب رو؟

محسن نقدیپرسیده شده توسط: وضعیت: آفلاین بازدید: ۳۱ امتیاز سوال: ۱

با سلام و عرض ارادت و تشکر از سایت مفید و خوبتان

لطفا در مورد اسیدی و یا قلیایی بودن خاک گلدان توضیحاتی بفرمایید و اینکه چگونه و به وسیله چی میشود اندازه ان را مشخص کرد و اصولا باید پی اچ خاک را اندازه گیری کنیم یا اب را ؟

با تشکر فراوان

پاسخ‌ها و گفتگو

محسن شهاب الدین
تهران | آفلاین | پست‌ها: ۱۶۰۲۸ | امتیاز کاربر: ۷۶۷۲
پاسخ منتخب
امتیاز پاسخ: ۱
سلام

pH در واقع همون «ترشي يا قليايي بودن» محيطه؛ عددي بين 0 تا 14 که 7 خنثيه، پايين‌تر از 7 اسيدي و بالاتر از 7 قليايي حساب مي‌شه. براي گلدون‌ها معمولاً بازه‌ي حدود 6 تا 7 براي خيلي از گياهان خونگي ايده‌آله (يعني نه خيلي ترش، نه خيلي شور و قليايي). حالا چرا مهمه؟ چون pH مثل درِ انبار مواد غذاييه: اگر درست تنظيم نباشه، حتي اگه کود هم بديد، بعضي عناصر مثل آهن، روي و منگنز قفل مي‌شن و گياه نمي‌تونه جذبشون کنه؛ نتيجه‌اش هم زردي برگ‌ها (کلروز) و ضعف رشد مي‌شه. 😄

براي اينکه بدونيد خاک‌تون اسيديه يا قليايي، چند راه داريد. دقيق‌ترينش استفاده از pH متره (همون قلم‌هاي ديجيتال). روش استاندارد خانگي اينه: يک قسمت خاک + دو قسمت آب مقطر (يا آب جوشيده سرد شده بدون املاح)، خوب هم بزنيد، ۱۵–۲۰ دقيقه صبر کنيد، بعد pH محلول رو اندازه بگيريد. راه دوم کيت‌هاي رنگ‌سنج (نوار يا محلول تست pH)ه که با تغيير رنگ حدود pH رو نشون مي‌ده؛ دقتش کمتر از دستگاهه ولي براي کار گلدوني معمولاً جواب مي‌ده. يه نکته مهم: اون «ميله‌هاي فلزي ارزون» که فقط در خاک فرو مي‌کنن، خيلي وقت‌ها بيشتر از اينکه pH رو بگن، حال و هواي خاک رو حدس مي‌زنن! پس اگر نتيجه‌ها عجيب بود، تعجب نکنيد.

اما سوال طلايي: pH خاک رو اندازه بگيريم يا آب رو؟ پاسخ درست اينه: هر دو مي‌تونن مهم باشن، ولي اولويت با خاکه. چون ريشه توي خاک زندگي مي‌کنه و جذب عناصر از خاک/محلول خاک انجام مي‌شه. با اين حال، pH آب آبياري هم اثرگذار است؛ مخصوصاً اگر آب شهري شما قليايي و داراي بي‌کربنات بالا باشه، کم‌کم pH خاک گلدان رو مي‌بره بالا و دردسر درست مي‌کنه. بنابراين اگر گياه‌تون علائم کمبود آهن مي‌ده (زردي برگ‌هاي جوان با رگبرگ سبز)، يا رسوب سفيد روي خاک/لبه گلدون مي‌بينيد، اندازه‌گيري pH آب هم کاملاً منطقيه.

از نظر اصولي، اگر گياه‌تون سالمه و رشدش خوبه، لازم نيست هر هفته pH بگيريد؛ ولي در اين شرايط بهتره اندازه‌گيري انجام بديد: زردي مشکوک برگ‌ها، کاهش رشد، کوددهي مي‌کنيد ولي نتيجه نمي‌گيريد، آب آبياري خيلي سنگين/رسوب‌دار، يا تعويض خاک و ترکيب‌هاي نامعلوم (مثل خاک باغچه قليايي يا کمپوست‌هاي خاص). براي اکثر گياهان آپارتماني، چک کردن فصلي يا هر چند ماه يک‌بار کافيه—قرار نيست pH متر رو تبديل به ساعت مچي‌تون کنيد 😄🌿

اگر مشخص شد خاک بيش از حد قلياييه، معمولاً راه‌حل‌ها شامل تعويض بخشي از خاک با بستر استاندارد، استفاده‌ي کنترل‌شده از کودهاي اسيدي‌کننده (مثل سولفات آمونيوم در حد کم و با احتياط)، يا آبياري دوره‌اي با آب مناسب‌تره. اگر خاک خيلي اسيدي باشه (در گلدان‌ها کمتر رايجه)، با افزودن مقدار کم آهک کشاورزي/دولوميت و اصلاح بستر مي‌شه تعديلش کرد. مهمه که تغييرات رو آهسته و مرحله‌اي انجام بديد، چون شوک pH مثل جابجا کردن ناگهاني گياه از زمستون به تابستونه!

براي مطالعه بيشتر و نکات کاربردي‌تر درباره خاک، تغذيه و مشکلات رايج گياهان، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

برای دیدن پاسخ‌های بیشتر پایین‌تر بروید...

ثبت پاسخ یا نظر