بهترین روش کنترل شته در به ژاپنی (Chaenomeles japonica) در هوای معتدل شمال

اگر «به ژاپني» شما شته زده، نگران نباشيد؛ شته‌ها از آن مهمان‌هاي ناخوانده‌اند که خيلي سريع مي‌آيند و خيلي هم پررو هستند 😄. اول از همه يک نگاه دقيق بيندازيد: شته‌ها معمولاً روي سرشاخه‌هاي نرم، پشت برگ‌ها و روي غنچه‌ها جمع مي‌شوند و باعث پيچيدگي برگ، چسبناک شدن سطح برگ (عسلک)، و رشد قارچ دوده‌اي سياه مي‌گردند.

قدم اول (کم‌خطر و خيلي مؤثر): شست‌وشو و حذف مکانيکي. اگر آلودگي تازه و موضعي است، با فشار ملايم آب (صبح زود) شته‌ها را از روي برگ‌ها بشوييد. سرشاخه‌هاي خيلي آلوده را هم هرس سبک کنيد و دور بيندازيد. اين کار مخصوصاً در شمال که رطوبت بالاست، کمک مي‌کند گياه کمتر وارد فاز قارچ دوده‌اي و دردسرهاي بعدي شود.

قدم دوم (سموم کم‌خطرتر): صابون حشره‌کش يا روغن‌ها. براي اکثر باغچه‌ها و درختچه‌هاي زينتي، بهترين انتخاب‌ها: صابون حشره‌کش (پتاسيمي) يا روغن ولک/روغن‌هاي معدني تابستانه يا روغن نيم (Neem) هستند. روش مصرف کلي: محلول‌پاشي کامل روي پشت و روي برگ‌ها تا حد خيس شدن (نه چکه‌چکه شديد). معمولاً ۲ نوبت با فاصله ۵ تا ۷ روز لازم است چون شته‌هاي تازه از تخم در مي‌آيند و دوباره جمعيت مي‌سازند.

نکات طلايي براي آب‌وهواي معتدل و مرطوب شمال: محلول‌پاشي را صبح زود يا عصر انجام دهيد تا هم گياه نسوزد هم اثر بهتر باشد. در روزهاي خيلي شرجي و گرم، روغن‌ها ممکن است باعث لکه‌سوزي برگ شوند؛ پس اگر دما بالاست يا گياه تحت تنش است، با احتياط و طبق برچسب اقدام کنيد. همچنين از محلول‌پاشي در زمان گلدهي تا حد امکان پرهيز کنيد تا به گرده‌افشان‌ها آسيب نرسد 🐝.

اگر آلودگي شديد بود و کنترل کم‌خطر جواب نداد: حشره‌کش‌هاي تخصصي. در اين حالت معمولاً از حشره‌کش‌هاي مؤثر روي شته مثل پيريميکارب يا برخي سموم سيستميک/تماسیِ مخصوص شته استفاده مي‌شود؛ اما چون انتخاب سم به شدت آلودگي، سن گياه، زمان گلدهي، و مقررات/موجودي بازار بستگي دارد، حتماً طبق برچسب همان محصول (دوز، فاصله تکرار، دوره کارنس در صورت ميوه‌دهي) عمل کنيد. يک نکته مهم: سم‌پاشي بي‌هدف مي‌تواند دشمنان طبيعي شته (مثل کفشدوزک‌ها و بالتوري‌ها) را از بين ببرد و بعداً شته‌ها با قدرت بيشتري برگردند.

روش صحيح محلول‌پاشي: ۱) نازل ريز و پخش مناسب بگذاريد. ۲) هدف اصلي پشت برگ‌ها و سرشاخه‌هاي نرم است. ۳) تا حد پوشش يکنواخت اسپري کنيد. ۴) ۵–۷ روز بعد بازديد کنيد و اگر هنوز شته هست، نوبت دوم را انجام دهيد. ۵) همزمان مورچه‌ها را هم کنترل کنيد، چون مورچه‌ها از شته‌ها محافظت مي‌کنند (مثل باديگاردهاي شته‌اي!).

براي اينکه دقيق‌تر بگوييم کدام گزينه براي شرايط شما بهترين است، اگر امکان داريد بفرماييد: گياه در گلدان است يا زمين؟ الان در مرحله گلدهي هست يا نه؟ شدت آلودگي چقدر است (چند شاخه يا کل بوته)؟ همچنين اگر عکس بگذاريد، تشخيص و برنامه کنترل دقيق‌تر مي‌شود.

براي مطالعه راهکارهاي بيشتر و نکات کاربردي درباره آفات و نگهداري گياهان، مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.