دانستنیهای علمی
نام علمي
Zygophyllum coccineum
نام لاتين
Zygophyllum coccineum
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
گیاه Zygophyllum coccineum (زیگوفیلوم کوکینئوم) از خانوادهٔ Zygophyllaceae (زیگوفیلاسه) است؛ خانوادهای که بسیاری از اعضای آن با اقلیمهای خشک سازگار شدهاند. این گونه در جنس Zygophyllum قرار میگیرد؛ جنسی که با برگهای گوشتی، تحمل شوری و نقش اکولوژیک در بیابانها شناخته میشود.
منطقهٔ بومی و پراکنش جغرافیایی
زیگوفیلوم کوکینئوم عمدتاً بومی نواحی شمال آفریقا و بخشهایی از خاورمیانه است و در کمربندهای خشک تا نیمهخشک پیرامون صحرا و مناطق مجاور، گزارشهای متعددی از حضور آن وجود دارد. پراکنش آن اغلب با زیستگاههای شور و کمبارش همبستگی دارد.
زیستگاه و بومشناسی
این گونه در زیستگاههایی مانند دشتهای بیابانی، زمینهای سنگلاخی، شنزارها و حاشیهٔ شورهزارها رشد میکند. برگها و اندامهای گوشتی آن با ذخیرهٔ آب و کاهش تعرق، به بقا در خشکی کمک میکنند و تحمل شوری نیز امکان استقرار در خاکهای دارای املاح بالا را افزایش میدهد. توانایی سازگاری با تنشهای همزمانِ خشکی و شوری از ویژگیهای شاخص این گونه است.
تاریخچهٔ نامگذاری و مطالعات
نام Zygophyllum از ریشههای یونانی مرتبط با ساختار برگها و آرایش اندامها برداشت شده و صفت گونهای coccineum به رنگ سرخگون برخی اندامها (بهویژه در شرایط خاص محیطی) اشاره دارد. این گیاه در مطالعات فلور نواحی خشک، بهعنوان نمونهای از گیاهان سازگار با تنشهای اکولوژیک مورد توجه گیاهشناسان قرار گرفته است.
![زیگوفیلوم کوکینئوم - معرفی گیاهان بیابانی]()
خصوصیات - معرفی
عادت رشد و اندامهای رویشی
Zygophyllum coccineum یک گیاه علفی-نیمهبوتهایِ شورپسندِ بیابانی است که معمولاً بهصورت تودههای کوتاه و گسترده رشد میکند. بافت عمومی گیاه گوشتی و آبدار است و همین ویژگی به تحمل خشکی و شوری کمک میکند.
ساقه
ساقهها اغلب منشعب، خوابیده تا نیمهافراشته و نسبتاً ضخیم هستند. رنگ ساقه میتواند از سبز روشن تا سبز متمایل به سرخ تغییر کند و در شرایط تنش نوری یا شوری، سرخیِ بیشتری نشان دهد. سطح ساقه معمولاً صاف و بدون کرکِ آشکار است.
برگ
برگها متقابل و گوشتیاند و غالباً بهصورت برگهای مرکبِ دوبرگچهای (دو لوب یا دو برگچه) دیده میشوند؛ هر برگچه بیضی تا تقریباً استوانهای و پرآب است. رنگ برگها سبز مایل به خاکستری تا سبز با تهرنگ سرخ میتواند باشد و در حاشیه یا نوک، گاه سرخفام میشود. ضخامت و گوشتیبودن برگها از شاخصترین ویژگیهای اندامی این گونه است.
گل
گلها معمولاً کوچک، منفرد یا کمتعداد در زاویه برگها ظاهر میشوند. گلبرگها غالباً زرد روشناند و در مرکز گل ممکن است تهرنگی گرمتر دیده شود. اندامهای زایشی درون گل فشرده و متقارناند و گلها ظاهری ساده اما مشخص دارند.
میوه و بذر
میوه بهصورت کپسول چندبخشی شکل میگیرد که پس از رسیدگی خشکتر و شکنندهتر میشود. بذرها کوچکاند و درون حجرههای میوه قرار میگیرند؛ ساختار چندخانهای میوه از ویژگیهای قابل توجه در تشخیص اندامی است.
![زیگوفیلوم کوکینئوم - معرفی گیاهان بیابانی]()
شرایط نگهداری زیگوفیلوم کوکینئوم
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
10 تا 35 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک سبک و بسیار زهکشدار (شنی/سنگریزهای)، تحملپذیر به شوری؛ از ماندابی شدن جلوگیری شود
|
زیستگاه و دامنه دمایی
زیگوفیلوم کوکینئوم (Zygophyllum coccineum) گیاهی شورپسند و بیابانی است که در اقلیمهای گرم و خشک بهترین عملکرد را دارد. دامنه دمایی مناسب برای رشد فعال معمولاً حدود ۲۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد است و در گرمای شدید نیز با کاهش تعرق و ذخیره آب در بافتها سازگار میشود. در مناطق با سرمای زمستانه، محافظت از یخزدگی اهمیت دارد، زیرا یخبندانهای طولانی میتواند به بافتهای آبدار گیاه آسیب برساند.
نور و تابش
این گونه به نور کامل و مستقیم خورشید نیاز دارد و در فضای باز با حداقل ۶ تا ۸ ساعت نور مستقیم روزانه رشد بهتری نشان میدهد. سایهدوستی ندارد و کاهش نور میتواند باعث رشد علفی، کاهش تراکم اندامها و افت گلدهی شود. در کشت گلدانی، قرارگیری کنار پنجرههای جنوبی یا محیطهای بسیار روشن توصیه میشود.
رطوبت و آبیاری
زیگوفیلوم کوکینئوم به رطوبت پایین هوا سازگار است و رطوبت زیاد همراه با تهویه ضعیف، خطر بیماریهای قارچی و پوسیدگی طوقه را افزایش میدهد. آبیاری باید عمیق اما با فواصل طولانی انجام شود؛ بین دو آبیاری اجازه دهید بستر کاملاً خشک شود. در فصل خنک یا هنگام کاهش رشد، مقدار آب را بهطور محسوسی کم کنید.
خاک، شوری و زهکشی
بهترین بستر، خاکهای سبک و بسیار زهکشدار مانند ترکیب شن و ماسه با مقدار کمی خاک لومی است. زهکشی عالی مهمترین شرط موفقیت در نگهداری این گیاه است. این گونه تحمل شوری بالایی دارد و در خاکهای شور نیز میتواند رشد کند، اما تجمع نمک در گلدان باید با آبشویی کنترلشده و خروج مناسب آب مدیریت شود. pH خنثی تا کمی قلیایی معمولاً مناسب است.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس قیچ و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره اسپند و جنس های آن