معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - پیچ تلگرافی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1392/07/15
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - پیچ تلگرافی
پیچ تلگرافی (*Vinca minor*) گیاهی همیشه‌سبز، رونده و پوششی از تیره خرزهره‌ایان است. در ایران گاهی با نام‌های «پری‌وش» یا «ونکا» نیز شناخته می‌شود و در جهان با نام‌های *Lesser periwinkle* و *Common periwinkle* رایج است. برگ‌ها ساده، براق و بیضی‌شکل و گل‌ها معمولاً آبی-بنفش (گاه سفید) و پنج‌پر هستند و روی ساقه‌های خزنده که به‌راحتی ریشه‌دار می‌شوند، تشکیل می‌گردند.

از نظر محیط رشد، نیم‌سایه تا سایه روشن را ترجیح می‌دهد اما در آفتاب ملایم نیز با آبیاری کافی قابل کشت است. دمای معتدل تا خنک برای آن مناسب بوده و عموماً به سرما مقاوم است؛ بهترین رشد معمولاً در حدود 10 تا 25 درجه سانتی‌گراد رخ می‌دهد. رطوبت متوسط و خاک نسبتاً مرطوبِ با زهکشی خوب را دوست دارد؛ با این حال پس از استقرار، تا حدی به خشکی مقاوم می‌شود (خشکی طولانی موجب کاهش رشد و گلدهی می‌گردد).

از نظر کاربرد، عمدتاً به‌عنوان گیاه زینتی و پوششی در فضای سبز استفاده می‌شود. این گیاه دارای آلکالوئیدهایی مانند وینکامین است و در منابع دارویی به اثرات مرتبط با بهبود گردش خون مغزی اشاره می‌شود، اما به‌دلیل وجود ترکیبات فعال و احتمال سمیت، مصرف خوراکی یا دارویی خودسرانه آن توصیه نمی‌شود.

Nargil_Vinca minor
نام علمي
Vinca minor
نام لاتين
lesser periwinkle
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

پیچ تلگرافی گیاهی است از خانواده خر زهره Apocyniaceae   که بومی ، اروپا، شمال غرب آفریقا و جنوب غرب آسیا میباشد .
این گیاه بومی کشور ما نمیباشد ولی چون گیاهی دارویی میباشد ، برای این منظور کاشته میشود.
وینکا ، گیاه زینتی پوششی محبوبی به شمار می آید و جایزه انجمن سلطنتی باغ انگلستان را از آن خود کرده است.

وینکاها به 2 گونه minor و major تقسیم میشوند و به مقیاس فراوان به عنوان گیاهی زینتی کشت می شوند.
از آنجا که این گیاهان به سرعت انتشار می یابند غالباً از آنها برای پوشش زمین استفاده می شود.
با وجودی که این دو گیاه زیبا هستند ولی گاهی علف هرز به شمار می روند و گاهی در بعضی مناطق به عنوان گیاه مهاجم به شمار می روند.
معمولاً در این موارد گیاه، بومی آن منطقه نیست و احتمال ضربه زدن این گیاهان به انواع بومی وجود خواهد داشت.
مناطق گرفتار هجوم وینکاها عبارتند از بخشهایی از استرالیا، نیوزیلند و ایالت متحده آمریکا .
در سایر موارد از وینکاها به عنوان پوشش زمین برای به تاخیر انداختن آتش سوزی استفاده می شود.

نام انگلیسی این گیاه از کلمه لاتین vincire گرفته شده است که به معنی پیوستن و زنجیر کردن میباشد.

پیچ تلگرافی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه پیچ تلگرافی
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  پیچ تلگرافی
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  پیچ تلگرافی
بین -3 تا 16 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  پیچ تلگرافی
خاک شنی،ماسه ای، لومی خوب زهکشی شده

این گیاهان به صورت نیم بوته یا علفی بوده و ساقه های خزنده و باریک دارند که به طول 1 تا 2 متر می رسد ولی بیش از 20 تا 70 سانتی متر از روی زمین بلند نمی شود .
5 تا 10 سال زمان نیاز است تا این گیاه به رشد نهائی خود برسد.
در نقاطی از ساقه که روی زمین قرار می گیرد، ریشه بیرون می آید و به این ترتیب سبب انتشار گسترده گیاه می شود.
برگها متقابل بوده به شکل نیزه ای ساده و پهن یا بیضی شکل به طول 1 تا 9 سانتی مترو عرض 5/0 تا 6 سانتی متر می باشند.
برگهای پیچ تلگرافی همیشه سبز میباشند.
گلهای این گیاه ریز و به رنگهای ارغوانی، سفید و آبی میباشند و فصل شکوفایی این گلها از فروردین تا خرداد میباشد.
گلها معمولاً دارای 5 گلبرگ هستند که از قاعده به هم متصل بوده و یک لوله را تشکیل می دهند.
میوه این گیاهان به شکل یک جفت فولیکول منشعب است و میوه خشک در طول محل پارگی آن خشک شده و دانه ها آزاد می شوند.

lesser periwinkle

شرایط محیط رشد

نگهداری از گیاه پوششی پیچ تلگرافی به شرح زیر میباشد:

خاک: خاک لومی، شنی، ماسه ای خوب زهکشی شده، خاک مناسب برای رشد این گیاه میباشد.
این گیاه به طور کلی در اکثر خاکها توانایی رشد کردن را دارد فقط نباید  بیش از اندازه خشک باشد.
دما: این گیاه مناسب مناطق معتدل میباشد و دمای بین -3 تا 16 درجه، دمای مناسب برای رشد این گیاه میباشد.
آبیاری: به طور متوسط ، صورت پذیرد.
نور: آفتابی-نیم سایه.
وینکا توانایی قرار گرفتن در سایه کامل را نیز دارد ولی بهترین حالت گلها زمانی است که گیاه در آفتاب کامل قرار گرفته باشد.

این گیاه در برابر گوزن، خشکسالی، سایه کامل، فرسایش خاک، خشکی خاک، خاک کم عمق و خاک صخره ای مقاوم است.

Vinca minor

مقابله به آفات پیچ تلگرافی


آفات رایج

در وینکا مینور (Vinca minor) مهم‌ترین آفات شامل شته‌ها، کنه تارتن و شپشک‌های سپردار هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ و ترشح عسلک (و رشد کپک دوده‌ای) می‌شوند؛ کنه‌ها در هوای گرم و خشک باعث لکه‌لکه شدن و کمرنگی برگ و گاهی تارهای ظریف می‌گردند. شپشک‌ها به صورت برجستگی‌های چسبیده به ساقه/برگ دیده شده و رشد گیاه را کند می‌کنند.

مقابله: افزایش رطوبت و شست‌وشوی برگ‌ها، حذف بخش‌های شدیداً آلوده، و استفاده از صابون‌های حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی (طبق برچسب) معمولاً مؤثر است. در صورت طغیان، تکرار محلول‌پاشی با فاصله ۷–۱۰ روز و کنترل مورچه‌ها برای کاهش شته توصیه می‌شود.


بیماری‌های مهم

شایع‌ترین بیماری‌ها پوسیدگی ریشه/طوقه (اغلب در خاک‌های سنگین و آبیاری زیاد) و لکه‌برگی‌های قارچی هستند. پوسیدگی با زردی، پژمردگی و سیاه‌شدن طوقه همراه است؛ لکه‌برگی‌ها به صورت لکه‌های قهوه‌ای تا سیاه روی برگ ظاهر شده و در رطوبت بالا گسترش می‌یابند.

مقابله: زهکشی مناسب، آبیاری بر اساس خشک شدن سطح خاک، پرهیز از خیس کردن برگ‌ها، فاصله‌گذاری برای جریان هوا، جمع‌آوری برگ‌های آلوده و ضدعفونی ابزار. در موارد شدید می‌توان از قارچ‌کش‌های مناسب لکه‌برگی/پوسیدگی طبق دستور برچسب و با رعایت تناوب مصرف استفاده کرد.

پیچ تلگرافی

نحوه تکثیر پیچ تلگرافی

ازدیاد: از طریق تهیه قلمه نیمه رسیده در تابستان یا تقسیم گیاه از پاییز تا بهار امكان پذیر است.
شاخه های فرعی گیاه را به قطعات مناسبی (قطعات نه آنقدر کوچک باشندکه امکان تشکیل ریشه نباشد و نه بسیار بزرگ و نامناسب) تقسیم کرده و فوراً در زمین مورد نظر کشت می شوند چنانچه عمل انتقال با تاخیر انجام گیرد امکان تشکیل ریشه در قلمه ها کاهش می یابد چنانچه فرصت کافی برای کاشت نباشد بهتر است پس از حفر گودالی در زمین قطعات جدا شده را داخل آن قرارداد و مرتباً روی آنها آب پاشید.

lesser periwinkle

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

پیچ تلگرافی ، گیاهی دارویی محسوب میشود که شامل 86 آلکالوئید است که در شیمی درمانی و برای درمان برخی سرطانها ، مورد استفاده قرار می گیرد.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - پیچ تلگرافی

عوارض جانبی - هشدار

پیچ تلگرافی، گیاهی مقاوم است و حشره و یا بیماری خاصی آن را تهدید نمیکند.

وینکا، ونکه، پریوش، پیچ تلگرافی،گل تلگرافی،myrtle,creeping myrtle,dwarf periwinkle,small periwinkle,

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس پریوش و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره خرزهره و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.58 از ۵، بر اساس 19 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

مجتبی رنگ خونی 1394/11/06
با سلام و خسته نباشید میخواستم بدون پیچ تلگرافی برای اهوای اهواز مناسب هست و یا مشه در اهواز کاشت ؟
علی رضا اسماعیلی 1392/11/10
زمان وشرایط کشت اتابگردان زینتی چگونه می باشد/

ثبت پرسش یا نظر جدید