لوئی

دانستنیهای علمی

Typha latifolia  ( لوئی ) ، گیاهی علفی و چندساله با ساقه های زیرزمینی از خانواده Typhaceae  ( تیفاسه )بوده که بومی شمال و جنوب آمریکا ، اروپا ، آسیا و آفریقا میباشد .
زیستگاه طبیعی این گیاه مرداب ها ، برکه ها ،باتلاق ها ی مناطق معتدل و آبهای شیرین میباشد.
در استرالیا و هاوایی ، لوئی علف هرز تلقی میشود.

لوئی ، متعلق به جنس Typha می باشد که این جنس شامل 15 گونه متفاوت است .
در ایران حدود 6 گونه از این جنس در آب های شیرین و کم عمق در حاشیه رودخانه ها،تالاب ها،دریاچه ها و آبهای راکد می روید.
این گیاه در کشور ما بیشتر از همه جا در حاشیه های تالاب انزلی مشاهده میشود.
برگ های لوئی در تهیه حصیر وسبد های حصیری به کار می روند.
در تالاب پریشان این گیاه برای پرندگان و سایرحیوانات پوشش خوبی به شمار می رود.
این گیاه به طور پراکنده و به همراه گیاه نی میروید.

لوئی گیاهی چند ساله بوده که ارتفاعی بین 1.5 تا 3 متر دارد (البته در مناطقی از قبیل کالیفرنیا، تکزاس، مکزیک و آرژانتین، ارتفاعش به ۵ متر نیز می‌رسد. ) و برگهایش بین 2 تا 4 سانتیمتر پهنا دارند و دارای سرعت رشد نسبتا سریعی میباشد.
برگـهای این گیاه متناوب میباشد ،این برگها باریک و دراز هستند و از قاعده ساقه خارج میشوند و به طور عمودی تا راس ساقه بالا میرند.
شکوفایی گلهای این گیاه بین خرداد تا تیر است ، این گلها تک جنسی میباشند.( گل نر و ماده جدا از هم هستند .)
گلهای نر زردرنگ بوده و گلهای ماده قهوه ای رنگ میباشند.
گلهای لوئی برای پرندگان جذاب میباشند ،گرده افشانی توسط باد صورت میگیرد.
دانه‌های این گیاه را کرک‌های پنبه‌ای پوشانیده که شبیه پنبه می‌باشند و باعث می‌شود که دانه پس از رها شدن در زمستان و حتی تا اوایل فروردین به همراه باد به آسانی به اطراف پراکنده شود.
گل نربه سرعت پراکنده میشود و ساقه گیاه برهنه میشود.
تعداد زیادی از گلهـای ماده در زیـر گـل نر بر روی سـاقه تشـکیل یک سـنبله سوسیس شکل می‌دهند.

خصوصیات - معرفی

ریخت‌شناسی کلی

Typha latifolia (لوئی) گیاهی علفی، چندساله و آب‌دوست است که معمولاً به صورت توده‌های متراکم در حاشیه تالاب‌ها رشد می‌کند. اندام‌های هوایی آن بلند، ایستاده و غالباً به رنگ سبز تا سبز مایل به خاکستری هستند و ظاهر کلی گیاه حالتی نیزه‌ای و ستونی ایجاد می‌کند.

ریشه و ریزوم

این گیاه دارای ریزوم‌های ضخیم و خزنده در بستر گل‌آلود است. ریزوم‌ها معمولاً قهوه‌ای روشن تا تیره بوده و با تولید جوانه‌های جانبی، باعث گسترش افقی و تشکیل کلونی می‌شوند. ریشه‌های نابجا از گره‌های ریزوم خارج شده و به تثبیت گیاه در رسوبات نرم کمک می‌کنند.

ساقه

ساقه هوایی راست و استوانه‌ای است و اغلب بدون انشعاب دیده می‌شود. طول ساقه بسته به شرایط محیطی معمولاً حدود ۱ تا ۳ متر است و بافت آن سفت و فیبری است. بخش عمده ساقه توسط غلاف برگ‌ها پوشیده می‌شود و تنها ناحیه نزدیک به گل‌آذین کاملاً نمایان است.

برگ

برگ‌ها باریک، بلند و نواری‌شکل بوده و معمولاً پهن‌تر از گونه‌های نزدیک خود هستند. پهنای برگ غالباً حدود ۱ تا ۲.۵ سانتی‌متر و طول آن می‌تواند به بیش از ۱ متر برسد. سطح برگ صاف و حاشیه‌ها کامل است و برگ‌ها به رنگ سبز روشن تا سبز تیره و با آرایش بادبزنی از پایه خارج می‌شوند.

گل‌آذین و گل‌ها

گل‌آذین انتهایی و بسیار شاخص است و به شکل استوانه‌ای متراکم دیده می‌شود. بخش پایینی (مادگی) قهوه‌ای تیره و مخملی و بخش بالایی (نر) زرد تا قهوه‌ای روشن است. در Typha latifolia فاصله بین بخش نر و ماده معمولاً کم یا تقریباً بدون شکاف است. پس از بلوغ، بخش نر زودتر می‌ریزد و بخش مادگی به صورت «دوک قهوه‌ای» پایدار می‌ماند.

میوه و بذر

میوه‌ها بسیار ریز و سبک‌اند و همراه با کرک‌های فراوان پراکنش می‌یابند. بذرها قهوه‌ای روشن بوده و در توده گل‌آذین مادگی به صورت فشرده قرار دارند و با باد و آب به‌خوبی منتقل می‌شوند.

شرایط نگهداری لوئی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت خیلی مرطوب دماي مورد نياز دمای بین 20 تا 28 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک شنی ، ماسه ای مرطوب و خوب زهکشی شده

شرایط محیط رشد گیاه لوئی به شرح زیر میباشد :

خاک : خاک شنی ، ماسه ای مرطوب و خوب زهکشی شده.
این گیاه آبزی بوده و دارای ریزوم های افقی است .(  داخل آب میروید.)
نور: آفتابی - نیمسایه .
بهترین رشد را زمانی دارد که در معرض آفتاب کامل است .
دما : لوئی متعلق به مناطق معتدل میباشد و دمای بین 20 تا 28 درجه برای این گیاه مناسب است.
تادمای -6 درجه را تحمل میکند .

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص دارویی و مصرفی : به طور سنتی این گیاه در فرهنگ آمریکایی به عنوان منبع غذایی و دارو تلقی میشود.
ریزوم های گیاه خوردنی میباشند ،پس از پخته شدن و کندن پوست آنها.
ساقه های لوئی و ریشه هایش به صورت خام و پخته خورده میشوند.
از ریشه ها ، ضمادی تهیه میشود که برای ازبین بردن جای جوش ، سوختگی و زخم از آن استفاده میشود.

مقابله به آفات لوئی

آفات و امراض : لوئی نسبتا مقاوم است و بیماری خاصی آن را تهدید نمیکند.

نحوه تکثیر لوئی

تکثیر : تکثیر این گیاه به روش کاشت بذر امکانپذیر است .
در فصل تابستان دانه ها را در یک قابلمه و در عمق 3 سانتیمتری از سطح آب بکارید.
برداشت شاخه های جوان زمانی صورت میگیرد که بین 10 تا 30 سانتیمترباشند.