نام علمي
Tropaeolum Majus
نام لاتين
Garden Nasturtium
دانستنیهای علمی
لادن گونه ای گیاه گلدار از جنس Tropaeolum در خانواده Tropaeolaceae میباشد. منشاء آن رشته کوه های آند جنوبی در شمال بولیوی تا کلمبیا در قاره آمریکای جنوبی است.
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
28 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک شنی
|
این گیاه چند ساله در طول دوران رشد به 1 متر طول و یا بیشتر میرسد. دارای برگ های بزرگ، تقریبا دایره ای شکل، به قطر 3 تا 15 سانتی متر، به رنگ سبز مایل به زرد در بالا، با دمبرگ 5 تا 30 سانتی متری که در نزدیکی وسط برگ با رگه های متعدد و لبه های لوب دار میباشد.
گل آن 2.5 تا 6 سانتی متر قطر ، با پنج گلبرگ و هشت پرچم و اسپور 2.5 تا 3 سانتی متر است و رنگ آن زرد تا نارنجی و به قرمز متفاوت است که اغلب تیره تر در قاعده از گلبرگ میباشند.
میوه آن 2 سانتی متر پهنا ارد و از سه بخش تشکیل شده و هر بخش دارای یک بذر منفرد بزرگ به طول 1 تا 1.5 سانتی متر می باشد.
از مهمترين خصوصيات براي شناسايي آن ، برگهاي چرمي شكل و گلهاي آن است كه محور گل از انتهاي گل به آن نچسبيده است بلكه از وسط گلبرگها وارد گل شده و انتهاي گلبرگها آزاد است .
بیشتر بخشهای این گیاه به ویژه برگ هایش طعم شاهی می دهد از این رو به آن شاهی هندی هم می گویند.
شرایط محیط رشد
گل لادن نیازمند نور آفتاب و خاک شنی است. استفاده از کود نیتروژن به فراوانی شاخ و برگ و تولید گل های بیشتر کمک میکند. این گیاه نسبتا متحمل به خشکسالی است ولی برای شادابی بیشتر به آبیاری منظم نیاز دارد.
گل لادن نیاز به مراقبت چندانی ندارد و مناسب برای مبتدیان در هر سنی که علاقه به باغبانی داشته باشند می باشد. این گیاهان به سرعت شروع به رشد میکنند و تکثیر آنان نیز ساده است.
مقابله به آفات گل لادن
گل لادن نسبتاً به سرما مقاوم است. در صورت مشاهده شته باید گیاه را فوراً با آب شست و شو داد.
آفات رایج گل لادن (Tropaeolum majus)
شتهها (بهویژه شته سبز) از شیره گیاه تغذیه کرده و باعث پیچیدگی برگ، چسبندگی (عسلک) و جذب مورچه میشوند. کنترل: شستوشوی برگها با آب پرفشار، استفاده از صابون حشرهکش یا روغن نیم، و حذف سرشاخههای شدیداً آلوده.
تریپس و مگس سفید نیز با مکیدن شیره، لکههای نقرهای/زرد و ضعف عمومی ایجاد میکنند. کنترل: نصب کارت زرد چسبنده، افزایش تهویه، و در صورت نیاز محلولپاشی روغن نیم یا صابون حشرهکش.
حلزون و راب در شرایط مرطوب، برگها را بهصورت نامنظم میجوند. کنترل: جمعآوری دستی شبانه، کاهش پناهگاههای مرطوب، و استفاده هدفمند از طعمههای فسفات آهن.
امراض مهم و مدیریت آنها
سفیدک پودری به شکل پوشش سفید روی برگها دیده میشود و با هوای گرم و رطوبت بالا تشدید میگردد. کنترل: فاصلهگذاری مناسب، آبیاری از پای بوته، حذف برگهای آلوده و محلولپاشی گوگرد یا بیکربنات پتاسیم طبق برچسب.
لکهبرگی قارچی/باکتریایی موجب لکههای قهوهای و ریزش برگ میشود. کنترل: پرهیز از خیسکردن شاخوبرگ، جمعآوری بقایای آلوده، و چرخش محل کشت.
پوسیدگی ریشه (مانند فیتوفتورا) در خاکهای سنگین و غرقابی رخ میدهد. کنترل: زهکشی عالی، کاهش آبیاری و استفاده از بستر سبک و ضدعفونیشده.
نحوه تکثیر گل لادن
تکثیر آن از طریق کاشت بذر در اواخر اسفند و قلمه زدن در اواخر تابستان امکان پذیر است. بدین ترتیب که از روی بوتههای مادر قلمه هایی انتخاب کرده و در مخلوطی از خاک برگ و ماسه می کارند و پس از ریشه دار شدن گلدانش را عوض می کنند.
تکثیر گل لادن توسط بذر صورت میگیرد و معمولاً با پیوند زدن، تکثیر به خوبی انجام نمیشود.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
این گیاه به طور گسترده ای، برای مصارف زینتی و دارویی کشت میشود.
هم برگ و هم گل این گیاه خوراکی هستند و می توان آنها را در سالاد استفاده کرد. طعم آنها نسبتاً تند میباشد.
اعضاي اين گياه داراي گليكوزيد گوگرد داري به نام گلوكوتروپئولوزيد و ميروزين است . به طوري كه اگر برگ گياه جويده شود اسانسي شبيه اسانس خردل از آن آزاد مي شود كه كاملاً محسوس است .
خواص درماني :برگ و گلهاي اين گياه خاصيت ضد اسكوربوت دارد و همچنين خواصي چون : تصفيه خون ، رفع بيماريهاي نزله اي دستگاه تنفسي ، برونشيت هاي مزمن و اخلاط خوني دارد . همچنين اثراتي چون باز كردن مجراهاي شرياني قلب ، درمان ْنژين تقويت موي سر و پياز مو و رفع ريزش مو براي آن بر شمرده اند .
گل لادن کاربرد زیادی در فضاي سبز دارد و معمولاً از آن در حاشيه ها، ميادين و چمن کاريها استفاده میکنند.
گل لادن از دیرباز در طب گیاهی آند به عنوان مواد ضد عفونی کننده و التیام بخش زخم استفاده می شود. تمام قسمت های گیاه خاصیت آنتی بیوتیک ددارند و دم کرده این گیاه را می توان مورد استفاده قرار داد که موجب افزایش مقاومت در برابر عفونت های باکتریایی میشود.
عوارض جانبی - هشدار
این گیاه به عنوان مهاجم در مناطق مختلفی ، از جمله هاوایی ، جزیره لردهاو، و زلاند نو شناخته شده است.
ساير تصاوير :