گل لادن؛ گل‌های قیفیِ خوراکی و رنگارنگ برای سالاد و باغچه

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
گل لادن؛ گل‌های قیفیِ خوراکی و رنگارنگ برای سالاد و باغچه
گل لادن (*Tropaeolum majus*) گیاهی علفی و یک‌ساله (گاهی در اقلیم‌های ملایم کوتاه‌عمر) و زینتی است که در دمای معتدل حدود ۱۵ تا ۲۵ درجهٔ سانتی‌گراد بهترین رشد را دارد؛ به گرمای شدید و یخبندان حساس است. نور مناسب آن آفتاب کامل تا نیم‌سایه است (برای گل‌دهی بهتر، آفتاب بیشتر) و رطوبت خاک باید یکنواخت و متوسط باشد؛ خاکِ سبک با زهکشی خوب را می‌پسندد و ماندابی شدن به آن آسیب می‌زند. بومی آمریکای جنوبی، به‌ویژه نواحی آند (پرو و بولیوی) است و امروزه در باغ‌ها و حاشیه‌ها به‌طور گسترده کشت می‌شود. از نظر ظاهری ساقه‌های خزنده یا رونده دارد، برگ‌ها گرد و سپری‌شکل (پلتاته) با دمبرگ بلند هستند و گل‌ها قیفی/شیپوری و درشت با رنگ‌های زرد، نارنجی و قرمز دیده می‌شوند؛ اغلب دارای مهمیز (spur) در پشت گل است. نام رایج در ایران «گل لادن» و در جهان بیشتر «Nasturtium» یا «Garden nasturtium» است. این گیاه به خوراکی بودن گل و برگ و دانه‌هایش (طعم تند شبیه شاهی) نیز مشهور است.

Nargil_Tropaeolum Majus
نام علمي
Tropaeolum Majus
نام لاتين
Nasturtium
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


رده‌بندی و جایگاه گیاه‌شناسی

گل لادن با نام علمی Tropaeolum majus در خانوادهٔ Tropaeolaceae (لادنیان) قرار می‌گیرد. جنس Tropaeolum شامل ده‌ها گونهٔ علفی است که اغلب دارای برگ‌های سپرمانند (peltate) و گل‌های شهددار هستند. نام گونهٔ majus به معنی «بزرگ‌تر» است و به ابعاد نسبتاً درشت‌تر اندام‌های گیاه در قیاس با برخی خویشاوندان اشاره دارد.


منطقهٔ بومی و زیستگاه

خاستگاه Tropaeolum majus عمدتاً به آمریکای جنوبی (به‌ویژه نواحی آند و دامنه‌های پرو و بولیوی) نسبت داده می‌شود. در زیستگاه‌های طبیعی، این گیاه در اقلیم‌های معتدل تا نیمه‌گرم و در مکان‌های آفتاب‌گیر با خاک نسبتاً سبک رشد می‌کند و می‌تواند به‌صورت رونده یا پیچنده در حاشیهٔ بوته‌زارها و دامنه‌ها دیده شود. امروزه در بسیاری از مناطق جهان کشت می‌شود و در برخی اقلیم‌ها به حالت خودرو یا نیمه‌خودرو نیز مشاهده می‌گردد.


تاریخچهٔ معرفی و نام‌گذاری

این گیاه پس از تماس‌های اروپاییان با قارهٔ آمریکا، به اروپا راه یافت و به‌عنوان گیاه زینتی گسترش پیدا کرد. نام علمی Tropaeolum از واژهٔ لاتینی tropaeum (یادمان یا غنیمت جنگی) گرفته شده و به شباهت آرایش برگ‌ها و گل‌ها به نقش‌های نمادین اشاره دارد. در سده‌های بعد، طبقه‌بندی آن در چارچوب نظام‌های نوین رده‌بندی تثبیت شد.


نام‌های رایج

نام فارسی رایج آن گل لادن است. در انگلیسی معمولاً Nasturtium یا Garden nasturtium گفته می‌شود (با وجود تفاوت آن با جنس آبیِ Nasturtium در خانوادهٔ شب‌بویان). در منابع اروپایی نام Indian cress نیز برای آن گزارش شده است.

گل لادن

خصوصیات - معرفی

این گیاه چند ساله در طول دوران رشد به 1 متر طول و یا بیشتر میرسد. دارای برگ های بزرگ، تقریبا دایره ای شکل، به قطر 3 تا 15 سانتی متر، به رنگ سبز مایل به زرد در بالا، با دمبرگ 5 تا 30 سانتی متری که در نزدیکی وسط برگ با رگه های متعدد و لبه های لوب دار میباشد.

گل آن 2.5 تا 6 سانتی متر قطر ، با پنج گلبرگ و هشت پرچم و اسپور 2.5 تا 3 سانتی متر است و رنگ آن زرد تا نارنجی و به قرمز متفاوت است که اغلب تیره تر در قاعده از گلبرگ میباشند.

میوه آن 2 سانتی متر پهنا ارد و از سه بخش تشکیل شده و هر بخش دارای یک بذر منفرد بزرگ به طول 1 تا 1.5 سانتی متر می باشد.

از مهمترين خصوصيات براي شناسايي آن ، برگهاي چرمي شكل و گلهاي آن است كه محور گل از انتهاي گل به آن نچسبيده است بلكه از وسط گلبرگها وارد گل شده و انتهاي گلبرگها آزاد است .

بیشتر بخش‌های این گیاه به ویژه برگ هایش طعم شاهی می دهد از این رو به آن شاهی هندی هم می گویند.

Garden Nasturtium


بيشتر مطالعه کنيد :



شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز گل لادن
28 درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز گل لادن
کمی مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه گل لادن
زیاد
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز گل لادن
خاک شنی

گل لادن نیازمند نور آفتاب و خاک شنی است. استفاده از کود نیتروژن به فراوانی شاخ و برگ و تولید گل های بیشتر کمک میکند. این گیاه نسبتا متحمل به خشکسالی است ولی برای شادابی بیشتر به آبیاری منظم نیاز دارد.

گل لادن نیاز به مراقبت چندانی ندارد و مناسب برای مبتدیان در هر سنی که علاقه به باغبانی داشته باشند می باشد. این گیاهان به سرعت شروع به رشد میکنند و تکثیر آنان نیز ساده است.

Tropaeolum Majus

کاربردها

این گیاه به طور گسترده ای، برای مصارف زینتی و دارویی کشت میشود.

هم برگ و هم گل این گیاه خوراکی هستند و می توان آنها را در سالاد استفاده کرد. طعم آنها نسبتاً تند میباشد.

اعضاي اين گياه داراي گليكوزيد گوگرد داري به نام گلوكوتروپئولوزيد و ميروزين است . به طوري كه اگر برگ گياه جويده شود اسانسي شبيه اسانس خردل از آن آزاد مي شود كه كاملاً محسوس است .
خواص درماني :برگ و گلهاي اين گياه خاصيت ضد اسكوربوت دارد و همچنين خواصي چون : تصفيه خون ، رفع بيماريهاي نزله اي دستگاه تنفسي ، برونشيت هاي مزمن و اخلاط خوني دارد . همچنين اثراتي چون باز كردن مجراهاي شرياني قلب ، درمان ْنژين تقويت موي سر و پياز مو و رفع ريزش مو براي آن بر شمرده اند .

گل لادن کاربرد زیادی در فضاي سبز دارد و معمولاً از آن در حاشيه ها، ميادين و چمن کاريها استفاده میکنند.

گل لادن از دیرباز در طب گیاهی آند به عنوان مواد ضد عفونی کننده و التیام بخش زخم استفاده می شود. تمام قسمت های گیاه خاصیت آنتی بیوتیک ددارند و دم کرده این گیاه را می توان مورد استفاده قرار داد که موجب افزایش مقاومت در برابر عفونت های باکتریایی میشود.

راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - گل لادن

مقابله به آفات گل لادن

گل لادن نسبتاً به سرما مقاوم است. در صورت مشاهده شته باید گیاه را فوراً با آب شست و شو داد.

آفات رایج گل لادن (Tropaeolum majus)

شته‌ها (به‌ویژه شته سبز) از شیره گیاه تغذیه کرده و باعث پیچیدگی برگ، چسبندگی (عسلک) و جذب مورچه می‌شوند. کنترل: شست‌وشوی برگ‌ها با آب پرفشار، استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن نیم، و حذف سرشاخه‌های شدیداً آلوده.

تریپس و مگس سفید نیز با مکیدن شیره، لکه‌های نقره‌ای/زرد و ضعف عمومی ایجاد می‌کنند. کنترل: نصب کارت زرد چسبنده، افزایش تهویه، و در صورت نیاز محلول‌پاشی روغن نیم یا صابون حشره‌کش.

حلزون و راب در شرایط مرطوب، برگ‌ها را به‌صورت نامنظم می‌جوند. کنترل: جمع‌آوری دستی شبانه، کاهش پناهگاه‌های مرطوب، و استفاده هدفمند از طعمه‌های فسفات آهن.

امراض مهم و مدیریت آن‌ها

سفیدک پودری به شکل پوشش سفید روی برگ‌ها دیده می‌شود و با هوای گرم و رطوبت بالا تشدید می‌گردد. کنترل: فاصله‌گذاری مناسب، آبیاری از پای بوته، حذف برگ‌های آلوده و محلول‌پاشی گوگرد یا بی‌کربنات پتاسیم طبق برچسب.

لکه‌برگی قارچی/باکتریایی موجب لکه‌های قهوه‌ای و ریزش برگ می‌شود. کنترل: پرهیز از خیس‌کردن شاخ‌وبرگ، جمع‌آوری بقایای آلوده، و چرخش محل کشت.

پوسیدگی ریشه (مانند فیتوفتورا) در خاک‌های سنگین و غرقابی رخ می‌دهد. کنترل: زهکشی عالی، کاهش آبیاری و استفاده از بستر سبک و ضدعفونی‌شده.

گل لادن

نحوه تکثیر گل لادن

تکثیر آن از طریق کاشت بذر در اواخر اسفند و قلمه زدن در اواخر تابستان امکان پذیر است. بدین ترتیب که از روی بوته‌های مادر قلمه هایی انتخاب کرده و در مخلوطی از خاک برگ و ماسه می کارند و پس از ریشه دار شدن گلدانش را عوض می کنند.

تکثیر گل لادن توسط بذر صورت میگیرد و معمولاً با پیوند زدن، تکثیر به خوبی انجام نمیشود.

Garden Nasturtium

عوارض جانبی - هشدار

این گیاه به عنوان مهاجم در مناطق مختلفی ، از جمله هاوایی ، جزیره لردهاو، و زلاند نو شناخته شده است.

Indian Cress,Monks Cress

ساير تصاوير :  

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.5 از ۵، بر اساس 227 امتیاز
راهنمای انتخاب محصول

راهنمای خرید محصولات

محصولات مرتبط با موضوع این مقاله

این بخش صرفاً راهنمای آشنایی با محصولات مرتبط است؛ نارگیل فروشنده این محصولات نیست.

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

علی 1391/02/29
اطلاعات مفیدی کسب کردم زیرا تاحالا نه آن را دیده بودم نه اسم آن را شنیده بودم . متشکرم
ladan 1391/03/02
noor khoobi darad ama bad az yek mah ke az kharidesh migozarad bargha az khordad sk\horo be zard shodan mikoonand che kar konam ta az dast nadahamesh?
پریسا حیدری 1390/12/27
من دانشجوی کارشناسی گیاهان دارویی هستم در ترو جدید (بعد از عید)باید گیاه لادن را در شرایط مزرعه بکارم.تمام نیاز های این گیاه از گیاه شناسی تا کاشت و داشت و برداشت و کو وآفات و بیماریها خواص دارویی آنرا با تصویر لازم دارم.با تشکر(ضروری)
پریسا حیدری 1390/12/24
تمام مراحل کاشت داشت و برداشت و نیازهای اکولوژیکی و کود مورد نیاز و کلا همه چیز در مورد کشت لادن با تصویر (گیاه شناسی)را برایم ارسال کنید.(خیلی ضروری و مهم/لطفا زود ارسال کنید).
فریبا اعتمادی 1391/01/14
با عرض سلام.مایلم بدونم گل لادن با خزانه کاری نتیجه بهتری می دهد یا با کاشت مستقیم؟

ثبت پرسش یا نظر جدید