معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - هلیله سیاه

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/11/16
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - هلیله سیاه
هلیله سیاه (*Terminalia chebula*) درختی برگ‌ریز از تیره Combretaceae است که در اقلیم‌های گرمسیری تا نیمه‌گرمسیری رشد بهتری دارد. شرایط مطلوب رشد آن شامل دمای معتدل تا گرم (تقریباً 15 تا 35 درجه سانتی‌گراد)، رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا و نور کامل خورشید تا نیم‌سایه است؛ در خاک‌های عمیق، زهکشی‌دار و نسبتاً حاصلخیز عملکرد مناسب‌تری نشان می‌دهد. این گونه بومی جنوب و جنوب‌شرقی آسیا (به‌ویژه هند، نپال، بوتان، بنگلادش، سریلانکا و میانمار) بوده و عمدتاً در جنگل‌های موسمی، دامنه‌ها و حاشیه جنگل‌ها از ارتفاعات پایین تا میان‌ارتفاع یافت می‌شود.

از نظر ریخت‌شناسی، تنه نسبتاً قطور با پوست خاکستری تا قهوه‌ای و ترک‌دار دارد. برگ‌ها ساده، بی‌دندانه، بیضوی تا تخم‌مرغی، نسبتاً چرمی و معمولاً به‌صورت متقابل یا نزدیک به متقابل روی شاخه قرار می‌گیرند. گل‌ها کوچک، زرد مایل به سفید و به‌صورت خوشه‌ای ظاهر می‌شوند. میوه‌ها شفت‌مانند، بیضوی تا کشیده، سبز و سپس زرد-قهوه‌ای، با شیارهای طولی مشخص هستند که بخش دارویی اصلی گیاه به‌شمار می‌آیند.

نام رایج آن در ایران «هلیله سیاه» (گاه به‌طور کلی «هلیله») است و در جهان با نام‌های **Chebulic myrobalan** و در هند با نام **Haritaki** شناخته می‌شود. این گیاه در طب سنتی آیورودا و نیز در برخی متون طب سنتی منطقه، به‌واسطه میوه‌اش شهرت دارویی گسترده دارد.

Nargil_Terminalia Chebula
نام علمي
Terminalia Chebula
نام لاتين
Chebulic Myrobalan
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی : 

هلیله سیاه بومی جنوب آسیا از هند تا غرب نپال و چین تا سریلانکا ، مالزی و ویتنام است. 
هلیله دارای انواع مختلفی است. هلیله زرد، هلیله سیاه، هلیله کابلی و هلیله چینی از اقسام آن است . 
 هلیله سیاه، گیاهی است معروف به اکسیر طول عمر که  برای درمان بیماری های متعدد از آن استفاده می شود.
 درچین جزو گیاهان مقدس به شمار می‌رود.

هلیله سیاه

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه هليله سياه
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  هليله سياه
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  هليله سياه
شرایط نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  هليله سياه
متوسط و زهکش دار

خصوصیات ظاهری :

هلیله سیاه گیاهی برگ ریز(خزاندار) بوده و ارتفاع آن تا 30 متر نیز می رسد. 
قطر تنه آن تا یک متر رسیده و برگ ها متناوب هستند.
شکل آنها تخم مرغی بوده و 7 تا 8 سانتی متر طول و 4.5 تا 10 سانتی متر عرض دارند.
 برگ ها یه برگچه 1 تا 3 سانتی متری دارند.
میوه این گونه گیاهی شفت است و 2 تا 4.5 سانتی متر طول و 1.2 تا 2.5 سانتی متر پهنا دارد.
 رنگ میوه ها تیره مایل به سیاه است و موقعی که تازه است بیضی یا گلابی شکل است که پس از خشک شدن سخت و ناهموار می‌شود . از میوه رقم های متنوعی از آن موجود است. 

Chebulic Myrobalan

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد: 

هلیله سیاه می تواند در رنج وسیعی از خاک ها از لومی تا رسوبی با مواد غذایی متوسط رشد داشته باشد.
 خاک باید از زهکشی خوبی برخوردار باشد و غرقاب نگردد. 
متوسط رنج دمای آب و هوای نیمه گرمسیری برای رشد آن مناسب است. 
مکان های جنگلی با رطوبت تقریبا زیاد بهترین شرایط برای هلیله است.
 باید در نور کامل و آفتاب باشد و به سایه مقاومت ندارد. 

Terminalia Chebula

نحوه تکثیر هليله سياه

نحوه تکثیر گیاه :

 برای ازدیاد هلیله سیاه می توان بذور را در زمین اصلی کشت کرد. 
همچنین می توان بذر را در شاسی کاشت و پس از رسیدن با اندازه مناسب آن را به بستر اصلی انتقال داد.
 جوانه زنی بذور این گیاه پایین است چراکه بذر ها پوشش محکمی دارند و باید برای جوانه زنی بهتز از تیمارهای جوانه زنی کمک گرفت. 
در روش دیگر با قلمه گیری از ریشه و نیز شاخه ها می توان هلیله را تکثیر کرد. 

Chebulic Myrobalan

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردها:

در هلیله کابلی ۲۰ درصد تانیک اسید گالیک اسید و رزین وجود دارد.
هلیله در تقویت معده و حافظه مفید است. دارای مواد صمغی، تانن فراوان و مواد خلط‌آور و چندین نوع قند است. 
همچنین انواع هلیله‎ها برای تقویت معده، ذهن و حواس ظاهری و باطنی مفید است و برای سردرد، مالیخولیا، رفع وسواس و امراض روحی سود فراوان دارد.
 تانن یکی از ترکیبات هلیله‌ها است. در یک بررسی دیگر که در خصوص هلیله کابلی صورت گرفته وجود ۳۰ درصد ماده قابضی که اثرش را از کبولینیک اسید می‌گیرد، محرز شده است. 
بعلاوه استعمال آن موقعی که فرد تب دارد، درست نیست. برای درمان فراموشی دارویی موثرتر از هلیله نیست و برای تقویت دندان و لثه نیز خاصیت دارد.
 انرژى نهفته شده در درون هلیله سیاه باعث تصفیه کامل خون در بدن مى‌گردد. مصرف آن پس از غذا، اسیدیته معده را خنثی می کند. 
جویدن روزانه مقداری از آن به صورت ناشتا، بیماری های متعدد از جمله بواسیر، قولنج و یبوست و آسم را درمان می کند. 

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - هلیله سیاه

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس ترمینالیا و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بادام هندی و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.47 از ۵، بر اساس 43 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید