دانستنیهای علمی
ردهبندی علمی و جایگاه گیاهشناسی
Serenoa repens از خانواده Arecaceae (نخلها) و در سردهٔ تکگونهٔ Serenoa قرار دارد؛ یعنی این سرده تنها همین یک گونه را شامل میشود. در منابع ردهبندی، این گیاه گاهی با نامهای هممعنا (synonym) مانند Sabal serrulata نیز گزارش شده است که بازتابی از تاریخچهٔ جابهجاییهای تاکسونومیک آن در سدههای گذشته است.
منطقه بومی و زیستگاه طبیعی
خاستگاه طبیعی نخل بادبزنی ارّهای جنوبشرقی ایالات متحده است و بهویژه در فلوریدا و بخشهایی از جورجیا، آلاباما و کارولیناها دیده میشود. زیستگاه معمول آن شامل جنگلهای کاجِ ماسهای، بیشهزارها، زمینهای شنی و نواحی ساحلی است. این گونه به خاکهای کممواد و زهکشیشده سازگار بوده و اغلب به صورت تودههای متراکمِ کمارتفاع رشد میکند.
تاریخچه کشف، نامگذاری و پیدایش
این گیاه در قرن نوزدهم در چارچوب مطالعات فلور آمریکای شمالی بهطور رسمی توصیف و تثبیت شد. نام سردهٔ Serenoa به افتخار گیاهشناس آمریکایی Sereno Watson انتخاب شده و صفت گونهای repens در لاتین به معنی «خزنده/گسترنده» است که به عادت رشدی افقی و چندساقهای آن اشاره دارد.
نامهای رایج محلی و جهانی
نام انگلیسی رایج آن Saw palmetto است که به لبههای دندانهدار و ارهمانند دمبرگها اشاره دارد. در فارسی معمولاً با نامهای نخل بادبزنی ارّهای یا ساوپالمتو شناخته میشود. در متون علمی و تجاری بینالمللی، همان نام لاتین Serenoa repens بهعنوان مرجع استاندارد بهکار میرود.
![نخل بادبزنی ارّه ای]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
-4 تا 36 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
مقاومت به خاک های خشک و با بافت های مختلف
|
گیاه نخل بادبزنی اره ای، نخل کوچکی است که در حداکثر رشد خود به 2 تا 3 متر ارتفاع می رسد. دارای تنه ای پراکنده است که بصورت انبوه در زمین های ساحلی و شنی یا در جنگل های کاج و زیر درختان جنگلی رشد می کند. ساقه ها یا تنه بصورت مستقیم رشد می کند.
این گیاه بومی جنوب شرقی ایالات متحده آمریکا است که اغلب تا سواحل اقیانوس اطلس امتداد دارد.
نخل بادبزنی اره ای درختی بسیار سخت و به شدت کند رشد است و دوره زندگی و عمر طولانی (حتی با 500 تا 700 سال عمر) دارد.
این گیاه یک نخل بادبزنی با برگ های است که دارای یک دمبرگ انتهایی و مشترک در انتهای بادبزن ها می باشد. هر برگ حدود 20 برگچه دارد. دمبرگ بصورت یک بازوش نرم، اره ای شکل یا خاردار است که دلیل نامگذاری این نوع نخل بادبزنی نیز وجود دمبرگ های اره ای شکل آن است. دندانه ها و خارها به راحتی قابل شکستن و حذف کردن هستند. برگ ها به رنگ سبز روشن و در گیاهان روییده در خط ساحلی به رنگ نقره ای-سفید هستند. این برگ ها 1 تا 2 متر طول داشته و طول هر برگچه نیز به 50 تا 100 سانتیمتر می رسد. برگ های این نوع نخل مشابه برگ های نخل جنس Sabal هستند.
گل ها به رنگ سفید مایل به زرد بوده که حدود 5 میلیمتر عرض دارد. این گل ها در خوشه های انبوه و متراکم تولید می شوند که هر خوشه بیش از 60 سانتیمتر طول دارد.
میوه ی این گیاه بزرگ، سیاه مایل به قرمز و شفت است که به عنوان یک منبع غذایی مهم برای حیوانات وحشی و نیز انسان ها در گذشته بوده است.
![saw palmetto]()
شرایط محیط رشد
این گیاه در مکان های سایه – آفتاب بهتر رشد می کند. همچنین نسبت به انواع مختلفی از خاک ها اعم از قلیایی، رسی، شنی، اسیدی و لومی نیز مقاوم است و می تواند رشد کند. نخل بادبزنی اره ای نسبت به خشکی خاک و تجمع املاح در خاک نیز بسیار مقاوم می باشد.
میانگین دمای سالیانه برای رشد این گیاه نیز بین -4 تا 36 درجه سانتیگراد است.
![Serenoa repens]()
مقابله به آفات نخل بادبزنی ارّه ای
آفات:
این گیاه به عنوان غذا برای لاروهای تعدادی از لپیدوپتراها بخصوص گونه ی Batrachedra decoctor مناسب است.
![نخل بادبزنی ارّه ای]()
نحوه تکثیر نخل بادبزنی ارّه ای
تکثیر نخل بادبزنی اره ای توسط کشت بذر صورت می گیرد اما نهال های بذری بسیار کند رشد می باشند.
تولیدمثل Serenoa repens در طبیعت
نخل بادبزنی ارّهای (Serenoa repens) در زیستگاههای گرم و مرطوب جنوبشرقی آمریکا، عمدتاً از طریق بذر تولیدمثل میکند. گلها معمولاً در خوشههای سفید-کرم ظاهر میشوند و با کمک حشرات گردهافشان (بهویژه زنبورها) گردهافشانی انجام میگیرد. پس از تشکیل میوههای گوشتی و تیرهرنگ، بذرها توسط جانوران میوهخوار و همچنین جابهجایی آب و خاک پراکنده میشوند. جوانهزنی در طبیعت اغلب کند است و به رطوبت پایدار و دمای گرم وابستگی دارد. این گونه همچنین میتواند بهصورت رویشی با گسترش تدریجی ساقههای خزنده نزدیک سطح خاک، تودههای متراکم تشکیل دهد.
روشهای تکثیر در خانه
رایجترین روش خانگی، تکثیر از بذر است: بذر تازه را پس از پاککردن بقایای میوه، 24–48 ساعت در آب ولرم بخیسانید، سپس در بستر سبک و زهکشدار (مثلاً ترکیب کوکوپیت و پرلیت) در عمق کم بکارید. دما را حدود 25–30 درجه و رطوبت را یکنواخت نگه دارید. جوانهزنی ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد، بنابراین صبر و ثبات در شرایط نگهداری ضروری است.
روش دیگر، تقسیم پاجوش/تقسیم توده در گیاهان بالغ است؛ تنها زمانی موفقتر است که بخش جداشده دارای ریشه کافی باشد. پس از جداسازی، در گلدان با زهکشی بالا بکارید و تا استقرار، آبیاری ملایم و نور روشنِ غیرمستقیم فراهم کنید.
![saw palmetto]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
بخش هایی از درخت نخل بادبزنی برای بشر نیز قابل خوردن است ولی اکثر بخش های سبز آن دارای مزه ی تلخ و ناخوشایندی هستند.
میوه های این گیاه غنی از اسیدهای چرب و فیتوسترول ها هستند. طبق تحقیقات انجام شده، مشخص شد که عصاره استخراج شده از میوه ها برای درمان بیماری بزرگ شدن پروستات (BPH) بسیار مفید می باشند. دو میلیون مرد آمریکایی از این گیاه برای درمان این بیماری استفاده می کنند. همچنین عصاره ی این گیاه در درمان سرطان های پروستات نیز بسیار مفید است.
نخل بادبزنی اره ای همچنین برای درمان کم بودن تعداد اسپرم، افزایش قوای جنسی، کم کردن موهای زائد، درمان برونشیت، دیابت، التهاب و میگرن نیز کاربرد دارد. ولی کاربرد اصلی و اثبات شده ی آن در درمان بیماری ها و سرطان های پروستات است.
این درخت در برابر حریق بسیار مقاوم است و در اماکنی که دچار حریق شده باشد، این درخت به دلیل وجود ریشه ها و ریزوم های قوی آسیبی نمی بیند.
![معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - نخل بادبزنی ارّه ای]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره نخلیان و جنس های آن