سانسیویریا تریفاسکیاتا؛ گیاه مقاوم و کم‌نیاز برای آپارتمان و محل کار

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
سانسیویریا تریفاسکیاتا؛ گیاه مقاوم و کم‌نیاز برای آپارتمان و محل کار
سانسیویریا تریفاسکیاتا (Sansevieria trifasciata) که در منابع جدید غالباً در جنس **Dracaena** نیز طبقه‌بندی می‌شود، گیاهی همیشه‌سبز و مقاوم از خانواده مارچوبه‌ایان است.

- **شرایط دما، رطوبت و نور محیط رشد:** دمای مطلوب حدود **18 تا 30°C** است و به سرما حساس بوده (به‌ویژه زیر **10–12°C** آسیب می‌بیند). با **رطوبت معمولیِ محیط‌های داخلی** سازگار است و به خشکی مقاوم است. نور **روشنِ غیرمستقیم** بهترین رشد را می‌دهد، اما **سایه‌روشن** را هم تحمل می‌کند؛ آفتاب مستقیم شدید می‌تواند باعث سوختگی برگ شود.
- **بومی و زیستگاه:** بومی **آفریقای غربی و استوایی** (از جمله نیجریه تا کنگو) است و به‌طور طبیعی در زیستگاه‌های نسبتاً **خشک تا نیمه‌خشک** و زیرپوشش جنگل‌های باز دیده می‌شود.
- **خصوصیات ظاهری اندام گیاه:** دارای **ریزوم‌های زیرزمینی** و برگ‌های **شمشیری، ضخیم و گوشتی** است که به‌صورت **رزت** از پایه می‌رویند. برگ‌ها معمولاً دارای **نوارهای سبز تیره و روشن** هستند و در برخی واریته‌ها **حاشیه زرد** دیده می‌شود. گل‌ها کوچک، کم‌نمایان و خوشه‌ای‌اند و گاهی **معطر** هستند.
- **نام رایج محلی در ایران و جهان:** در ایران بیشتر با نام‌های **سانسوریا/سانسیویریا** و نیز **شمشیری** شناخته می‌شود. نام‌های رایج جهانی آن **Snake plant** و **Mother-in-law’s tongue** است.
- **کاربرد مشهور:** عمدتاً به‌عنوان **گیاه آپارتمانی بسیار مقاوم** و در برخی منابع به‌دلیل **توانایی نسبی در بهبود کیفیت هوای داخل** مطرح شده است.

Nargil_Sansevieria Trifasciata
نام علمي
Sansevieria Trifasciata
نام لاتين
Snake Plant
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

این جنس شامل ۶۰ گونه از گیاهان چندساله همیشه سبز است. در تمام طول سال برای همه این گیاهان در جه حرارت حدود ۱۶ مناسب است.


رده‌بندی گیاهشناسی

Sansevieria trifasciata که امروزه در بسیاری از منابع با نام پذیرفته‌شده Dracaena trifasciata نیز معرفی می‌شود، گیاهی تک‌لپه‌ای از تیره Asparagaceae (زیرتیره Nolinoideae) است. این گونه در گذشته به جنس Sansevieria نسبت داده می‌شد، اما مطالعات رده‌بندی نوین آن را در جنس Dracaena قرار داده‌اند.


منطقه بومی و زیستگاه

زادگاه این گیاه غرب آفریقا است و به‌طور طبیعی از نیجریه تا کنگو گزارش می‌شود. زیستگاه‌های معمول آن شامل نواحی نیمه‌خشک تا نیمه‌مرطوب، حاشیه جنگل‌ها، زمین‌های سنگلاخی و خاک‌های سبک با زهکشی مناسب است. سازگاری با تنش خشکی و ذخیره آب در برگ‌ها از ویژگی‌های اکولوژیک مهم آن به‌شمار می‌آید.


تاریخچه کشف و نام‌گذاری علمی

این گونه در سده هجدهم میلادی وارد ادبیات گیاهشناسی شد و نام‌گذاری کلاسیک آن با کارهای گیاهشناس سوئدی کارل پیتر تونبرگ (Carl Peter Thunberg) پیوند دارد. بعدها با گسترش مطالعات تبارزایی و داده‌های مولکولی، جایگاه آن درون Dracaena تقویت شد و در بسیاری از پایگاه‌های علمی با نام Dracaena trifasciata ثبت گردید.


نام‌های رایج محلی و جهانی

در سطح جهانی این گیاه با نام‌های Snake plant و Mother-in-law’s tongue شناخته می‌شود که به الگوی نواری برگ‌ها و شکل شمشیری آن اشاره دارند. در فارسی رایج‌ترین نام آن سانسِویریا است و گاهی به‌صورت توصیفی «گیاه مار» نیز گفته می‌شود.

سانسیویریا تریفاسکیاتا

خصوصیات - معرفی

گونه مورد نظر بومی غرب آفریقا بوده و ارتفاع آن در حدود ۴۵ سانتی متر می‌باشد. برگهای این گیاه مستقیم و شمشیری شکل هستند ولی طبیعت ممکن است به بیش از یک متر هم برسد

برگها سبز تیره بوده، رگه های نوار مانند عرضی خاکستری دارند

در واریته ای از این گونه، حاشیه برگها کرم و زرد می باشند. آبیاری زیاد از حد باعث پوسیدگی انتهای برگهای سانسویریا می شود

Snake Plant


بيشتر مطالعه کنيد :


شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز سانسیویریا تریفاسکیاتا
20 درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز سانسیویریا تریفاسکیاتا
کمی خشک
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه سانسیویریا تریفاسکیاتا
زیاد
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز سانسیویریا تریفاسکیاتا
مخلوطي از خاک باغچه و خاک برگ و ماسه

این گیاه به سایه تا نور متوسط، حرارت زیاد، آبیاری اندک، رطوبت هوای ۷۰ تا ۹۰ درصد وخاک قلیایی احتیاج دارد.

کود مورد نیاز سانسویریا را می توان به میزان ۳ گرم در لیتر، هر هفته یکبار، از فروردین تا مهر ماه ، مصرف نمود.

خاک جنگلی یا مخلوط خاکبرگ وماسه، برای این گیاه مناسب است.

Sansevieria Trifasciata

مقابله به آفات سانسیویریا تریفاسکیاتا

اگر محیط نگهداری سانسویریا ، نورکم و ناکافی داشته باشد، برگهای این گیاه نقوش خود را از دست می دهد و رنگ پریده می گردند

زخمهای قهوه ای روی برگهای سانسویریا در اثر آبیاری زیاد به وجودمی آیند. باید زهکش گلدان را بازدید کنید و اجازه دهید در فاصله بین دو آبیاری خاک خشک شود. اگر مشاهده گردید برگهای این گیاه خشک و قهوه ای می‌شود، گیاه رابه محل خنکتر ببرید و آن را آبیاری کنید.

بعضی حشرات آفت حاشیه برگهای سانسویریا را جویده و آنها را بد شکل می کند. می توانید برای مبارزه با این آفات ازسم حشره کش استفاده کنید.

برگهای جدید در اثرتغذیه بیش از اندازه ممکن است نرم و آبکی شوند. در پاییز و زمستان تغذیه این گیاه اصلا لازم نیست.

زخمهای سفید پنبه ای روی برگها نتیجه فعالیت حشره آفت است. زخمها را با پنبه آغشته به سم خیس کنید. یا هر دو هفته یکبار با یک سم حشره کش نفوذی، سمپاشی انجام دهید.

اگر از ماده براق کننده شیمیایی، استفاده نمایید، نقاط قهوه ای رنگ مانند خاک باتلاقی برگهای زیبابی گیاه شما را از قاعده می پوساند.

سانسیویریا تریفاسکیاتا

نحوه تکثیر سانسیویریا تریفاسکیاتا

اگرچه این نوع سانسویریا را می‌توانید از طریق تقسیمات برگ تکثیر کنید. ولی، نوارهای زرد رنگی که در سر تا سر دو طرف طول برگ امتداد داد از بین می روند. بنابراین بهتر است، این گیاه را از طریق پاجوش تکثیر کنید. اواخر بهار تا اواسط تابستان که گیاه در مقابل جابجایی مقاوم است. بهترین زمان برای تکثیر است.برای این کار، گیاه را ازگلدان بیرون آورید و پاجوشهایی را که بلندی آنها به ۲۰ سانتیمتر می رسند، با دقت جدا کنید و هر یک را درگلدانی با قطر دهانه ۹ سانتیمتر و حاوی کمپوست مخصوص گیاهان گوشتی و کاکتوس قرار دهید. اگر پاجوش زیاد تکان می خورد چوبی را به عنوان تکیه گاه در گلدان بگذارید تا گیاه محکم شود. گلدان را در نور مناسب و دمای حدود ۱۸ تا ۲۱ درجه سانتیگراد نگاه دارید و سعی کنید خاک همیشه خیلی کم مرطوب باشد.

Snake Plant

عوارض جانبی - هشدار

عوارض سانسیویریا تریفاسکیاتا برای انسان

برگ‌ها و شیره سانسیویریا تریفاسکیاتا حاوی ساپونین‌های mildly سمی هستند. در صورت بلع ناگهانی ممکن است تهوع، استفراغ، اسهال و تحریک مخاط دهان و گلو ایجاد شود. تماس شیره با پوست حساس می‌تواند در برخی افراد خارش یا قرمزی خفیف ایجاد کند. دور از دسترس کودکان نگهداری شود و از مصرف خوراکی به هر شکل خودداری گردد.

خطرات برای حیوانات خانگی

برای سگ و گربه گیاهی سمی (toxic) محسوب می‌شود. جویدن برگ‌ها می‌تواند سبب دل‌درد، استفراغ، اسهال، افسردگی خفیف، افزایش ترشح بزاق و بی‌حالی شود. در مسمومیت شدید، خطر کم‌آبی و ضعف عمومی وجود دارد. در صورت مشاهده جویدن برگ و بروز علائم، باید سریعاً با دامپزشک تماس گرفته شود و گیاه دور از دسترس حیوانات قرار گیرد.

,mother_in_law's tongue , Snake Plant,زبان مادر زن,گیاه مار

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس شمشیری و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره روساسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.48 از ۵، بر اساس 254 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

میلاد ابطحی 1393/07/16
با سلام

حدود دو سال است که سانسوریا ابلق را خریداری کردم و 1/5 متر از

پنجره جنوبی ساختما فاصله دارد و هفته ای یکبار آب می دهم (کم)


اما تو این مدت رشدی نکرده است ؟ علت آن چیست

در ضمن ارتفاع برگهای این گیاه )30cm( به بالا است و گلدان کوچک

است زمانی که خریداری کردم .آیا می تواند این مورد هم تاثیری

در رشد نکردن این گیاه زیبا داشته باشد ؟
زهرا جمالی 1398/09/28
سلام امروز متوجه شدم گلدون سانسوریا من قارچ زده.... خیلی برام جالب بود این مدل قارچ تو گلدون تا حالا ندیده بودم..... این نشونه ی بدیه برای گلم باید کاری خاصی انجام بدم؟!! آیا مضره برای گل؟!! دلیل رویش این قارچ چیه؟؟!تصویر ارسالی کاربر
سمانه صائمی 1393/07/07
باسلام.من جایی خوندم که برای سانسوریا باید 2گرم فسفات+2گرم پتاس+2گرم ازت رو در 1000 سی سی اب حل کنم وهر 2هفته 100 سی سی به سانسوریا بدم .من هفته قبل برای اولین بار یه کم کود کامل مایع رقیق کردم وبه گیاهم دادم.این کودهارو لازمه بدم؟ازکجا میتونم تهیه کنم؟گیاه سانسوریام یه ماهه داره برگهای تازه در میاره واز اون زمان برگای قدیمیش دارن شادابیشون از دست میدن.گفتم شاید کمبود این املاح رو دارن.
مهران فتحی 1396/07/17
به چه روشی میتونم این گل فردوس رو نجات بدم یا قلمه بزنم چند ماهی هست ک به این روز افتاده و داره تمام برگها میریزه حتی خاکش رو هم عوض کردم فایده نداشت
saranaz rasm 1394/04/03
چند هفته(یکی دو هفته) است که گلدون رو کنار مبل گذاشتم.نمیدونم نورش کمه یا چه اتفاقی افتاده که برگ هاش از قسمت پایین کم رنگ و بعد زرد و خشک میشن.و کلا رنگش سبز کم رنگ داره میشه.قبلا پر رنگ بود.خیلی  ناراحتم.راهنمایی کنید لطفا

ثبت پرسش یا نظر جدید