علف شور؛ گیاه مقاوم به شوری برای تثبیت خاک و کنترل فرسایش

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/09/02
علف شور؛ گیاه مقاوم به شوری برای تثبیت خاک و کنترل فرسایش
علف شور (*Salsola kali*) گیاهی یک‌ساله و هالوفیت (شورپسند) از تیرهٔ تاج‌خروسیان است که به‌طور طبیعی در نواحی خشک و نیمه‌خشک و نیز سواحل شنی و خاک‌های شور و قلیایی گسترش دارد. این گونه بومی بخش‌هایی از اروپا و آسیای معتدل و ناحیهٔ مدیترانه بوده و در بسیاری مناطق جهان نیز پراکنش یافته است. برای رشد، نور کامل و تابش مستقیم خورشید را ترجیح می‌دهد و به گرما و خشکی مقاوم است؛ بااین‌حال در فصل رشد با رطوبت کم تا متوسط سازگار بوده و تحمل بالایی به شوری خاک دارد. از نظر ظاهری، بوته‌ای منشعب و نسبتاً کروی‌شکل با ساقه‌های باریک و برگ‌های خطی و سوزنی (گاه نوک‌تیز و خاردار) دارد و گل‌ها کوچک و کم‌نمایان‌اند. نام رایج در ایران «علف شور» و در جهان بیشتر با عنوان‌های “Russian thistle” و “Prickly saltwort” شناخته می‌شود.

Nargil_Salsola Kali
نام علمي
Salsola Kali
نام لاتين
rickly saltwort
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی : 

علف شور به گونه ای اشاره می شود که گلهای مجتمع داشته و در خانواده اسفناج است. 
عموماً در خط ساحلی اروپا یافت شده و از اسکاندیناوی تا شرق آفریقا و آسیا و نیز شمال آمریکا نیز یافت می شود. 

علف شور

خصوصیات - معرفی

خصوصیات ظاهری :

 علف شور گیاهی یکساله بوده و تا 60 سانتی متر رشد می کند. گلدهی آن از جولای تا سپتامبر می باشد.بذور آن طی ماه های آگوست تا اکتبر می رسد.
 گل ها دوجنسی هستند یعنی دارای اندام نر و ماده می باشند. ساقه مرکزی گیاه حالت قائم ولی انشعابات و شاخه‌های آن حالت افتاده یا خمیده دارند ناحیه راس برگها و براکترهای گیاه خاردار است. 
برگهای حالت گوشتدار و ساقه آغوش دارد. گل آن منفرد با مجتمع به تعداد ۳-۲ تایی است که مجموعاً خارهای کم و بیش فشرده بهم در کنار برگهای به وجود می‌آورند. لپه‌ها سبزرنگ ، گوشتی ، بسیار باریک و شبیه برگ‌های سوزنی کاج هستند و طول آنها ۶ تا ۳۶ میلی‌متر است.
 اولین برگ‌های حقیقی به‌صورت دوتائی ظاهر شده و از نظر شکل و اندازه شبیه لپه‌ها بوده و در سطح فوقانی شیاردار هستند. به‌نظر می‌رسد که این برگ‌ها در قاعده به ساقه متصل است. گاهی اوقات ساقه‌های این گیاهچه‌ها ارغوانی رنگ هستند.

rickly saltwort

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز علف شور
شرایط نیمه گرمسیری
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز علف شور
مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه علف شور
خیلی زیاد
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز علف شور
متوسط تا غنی و زهکش دار

شرایط محیط رشد: 

در خاک های اسیدی کشت نگردد. اکثراً در خاک های خشک یافت می گردد. بافت خاک آن سبک تا متوسط باشد. خاک هایی که از زهکشی خوبی برخوردار باشند را ترجیح می دهند. 
از لحاظ اسیدیته می تواند در خاک خنثی ، کمی اسیدی یا کمی قلیایی رشد کند. در مکان های سایه رشد خوبی نداشته و در واقع نمی تواند در سایه رشد کند. خاک هایی با رطوبت زیاد و همیشه مرطوب را می پسندد.
 در مقابل غرقابی مقاومت زیادی دارد. به دليل مقاومت زياد نسبت به گرما و خشکي، بيشتر در حاشيه مناطق بياباني وجود دارد.

Salsola Kali

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردها: 

علف شور اثرات هیجان آور ، قاعده آور و ضد کرم دارد. آب گیاه تازه یک دوای عالی برای ادرار آوری است. همچنین برای تنظیم فشار خون از این گیاه بهره می گیرند.
 اعضاء این گیاه داری اثر ملین, ضد اسکوربوت, و مدر است در خاکستر آن مقدار زیادی کربنات پتاسیم یافت می‌شود. علف شور در درمان عوارض ناشي از کمبود ويتامين C موثر است.
 يشتر خاصيت دارويي علف شور مربوط به برگ آن است. استفاده از خاکستر علف شور را براي رفع خارش پوست مفيد دانست.

هشدار: این گیاه حاوی بالغ بر 5% اگزالیک اسید بوده و بنابراین نباید بیش از حد استفاده شود و در مصرف آن اعتدال و احتیاط داشت. 

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - علف شور

مقابله به آفات علف شور

آفات مهم علف شور (Salsola kali)

مهم‌ترین آفات علف شور شامل شته‌ها، تریپس‌ها و لارو برخی شب‌پره‌ها هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی سبب زردی و بدشکلی برگ‌ها می‌شوند. تریپس‌ها لکه‌های نقره‌ای و سوختگی حاشیه برگ ایجاد می‌کنند. لارو شب‌پره‌ها با تغذیه مستقیم از برگ و ساقه باعث کاهش رشد و تضعیف بوته می‌شوند. در شرایط متراکم و آبیاری نامناسب، احتمال طغیان این آفات بیشتر است.

بیماری‌های رایج و عوامل قارچی

بیماری‌های عمده علف شور شامل پوسیدگی ریشه و طوقه، لکه برگی و سفیدک سطحی است. قارچ‌های خاکزاد در خاک‌های باتلاقی و فشرده، ریشه را می‌پوسانند و باعث زوال تدریجی گیاه می‌شوند. سفیدک سطحی به صورت پوشش سفید روی برگ‌ها دیده شده و با کاهش فتوسنتز، رشد را محدود می‌کند.

روش‌های پیشگیری و کنترل

مبارزه تلفیقی (IPM) مؤثرترین راهکار برای مدیریت آفات و امراض علف شور است. استفاده از بذر سالم، تناوب زراعی با گیاهان غیرمیزبان، بهبود زهکشی و پرهیز از آبیاری غرقابی توصیه می‌شود. رصد منظم مزرعه و حذف بقایای آلوده، جمعیت آفات و قارچ‌ها را کاهش می‌دهد. در صورت طغیان، به‌کارگیری حشره‌کش‌ها و قارچ‌کش‌های کم‌خطر و انتخابی، همراه با رعایت زمان‌بندی و دز مناسب، ضروری است.

علف شور

نحوه تکثیر علف شور

نحوه تکثیر گیاه :

 بذور علف شور را در فصل بهار در محلی می کارند. توجه شود که بذرهای این گیاه عمر نگهداری زیادی نداشته و باید سریعاً کشت گردند. 

rickly saltwort

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره اسفناج و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.5 از ۵، بر اساس 20 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید