تمشک قرمز - رزبری

دانستنیهای علمی

Red raspberry ( تمشک وحشی) درختچه ای برگریز و یا همیشه سبز از خانواده  Rosaceae ( گلسرخیان) بوده که بومی اروپا و شمال آسیا میباشد.
این درختچه امروزه در شمال آمریکا به وفور کاشته میشود.

تمشك وحشی در جنگل‌ها، كناره‌ی جنگل‌ها و نیز در بوته‌ زارها و خارزارها می‌روید.
تمشك وحشی خاك مرطوب و حاصلخیز را ترجیح می‌دهد و درسرزمین‌های مرتفع تا ارتفاع دو هزار متری هم دیده شده است.

این گیاه دارای گلهای زیبایی میباشد ولی بیشتر به جهت میوه های خوش عطر و طعمی که دارد محبوب بوده و کشت میشود .
زیستگاه گیاه تمشک وحشی در کشور ما به شرح زیر میباشد:
شمال و غرب رودسر، گیلان، کردستان، سردشت، الوند، اشتران کوه .

خصوصیات - معرفی

تمشك گیاهی بوته‌ای با ریشه‌ی دایمی و شاخه‌های چوبی 2 ساله است.
این گیاه ، ارتفاعی بین 1.5 تا 2.5 متر دارد و گستردگی آن بین 10 تا 50 سانتیمتر است و بین 2 تا 5 سال زمان نیاز است تا به رشد نهایی خود برسد. تاج گیاه به صورت پوششی است.
برگ‌های آن تخم‌مرغی و دارای لبه‌هایی هستند كه به شكل خاصی كنگره كنگره شده‌اند.
این برگ‌ها در گروه‌های سه تایی یا هفت تایی از شاخه‌ها بیرون می‌آیند. زیر برگ‌ها نرم و كركی می‌باشد.
از بهار تا تابستان دومین سال، خوشه‌هایی از گل‌های سفید در محور بالایی برگ‌ها ظاهر می‌شوند.
هر گل 1 سانتیمتر قطر دارد و دارای 5 گلبرگ میباشد.
گل ها بسیار خوش عطر و بو هستند و پرنده ها و پروانه ها را به سمت خود جذب میکنند.
گل های تمشک وحشی دارای شهد فراوان میباشند و زنبورهای عسل با علاقه به جمع آوری آن میپردازند.
این گل‌ها سپس به میوه‌های آبدار و خوشمزه مخروطی شكل و قرمز رنگ آشنای همه كه شبیه توت جنگلی اما نرمتر هستند تبدیل می‌شوند.
میوه ها در اواخر تابستان و یا اوایل پاییز رسیده میشوند.

بيشتر مطالعه کنيد :

شرایط محیط رشد

شرایط نگهداری از گیاه تمشک وحشی به شرح زیر میباشد:
خاک: خاک شنی، ماسه ای، لومی، آهکی مرطوب و خوب زهکشی شده .
بهتر است خاک اسیدی باشد.
نور: آفتاب کامل - نیمسایه .
این گیاه بهترین رشد را زمانی که در معرض آفتاب کامل است دارد.
آبیاری: به صورت منظم و مرتب .
دما: دمای بین -3 تا 16 درجه برای رشد این گیاه مناسب است .
تمشک وحشی متعلق به مناطق معتدل میباشد و تحمل سرمای شدید و گرمای شدید را ندارد.
هرس: بهتر است در اواخر زمستان صورت گیرد.
کوددهی: نیازی نیست .

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

تمشک وحشی دارای خواص بسیار زیادی بوده و از زمانهای بسیار گذشته مورد توجه بوده است:
- جوشانده ۲۵ گرم از برگهای تمشک در یک لیتر آب برای درمان انسداد مجاری ادرار مفید است.
-تمشک سرشار از ویتامین های C وK است و دارای خواص خنک، نرم کننده و ضد اسکوربوت می باشد.
-تمشک خون را تصفیه می کند و برای کسانی که به روماتیسم مبتلا هستند، بسیار مفید است.
-تمشک یبوست مزاج را معالجه می کند.
-تمشک برای تسکین درد سودمند است، زیرا تمشک دارای اسید سالسیلیک می باشد.
-تمشک خون را قلیائی می کند و قند آن برای مبتلایان به مرض قند مفید است.
-شربت تمشک برای بیماران مبتلا به سرخک و مخملک تجویز شده است.
-تخم و دانه ای که درتمشک وجود دارد، اغلب با دندان نیز خرد نمی شود، ولی وقتی خورده شود درمعالجه ی یبوست و خشکی مزاج به طور طبیعی بسیارمؤثر است و سبب می شود که یبوست به کلی رفع گردد.
-شربت تمشک، مخلوط با آب برای رفع تب تجویز شده است.
-خوردن تمشک برای مبتلایان به مرض قند( دیابت)، تبهای صفراوی، التهاب مجاری ادرار، گلو درد( آنژین ) مفید است.
-جوشانده ۲۰ تا ۵۰ گرم گل تمشک یا برگ تمشک در یک لیتر آب برای درمان ترشحات زنانگی، خونریزی در فواصل قاعدگی ، اخلاط خونی، وجود خون در ادرار، گریپ، گرفتگی صدا، آب آوردن نسوج و بیماری های پوستی اثر شفا بخش دارد. جوشانده را بعد از هر وعده ی غذا یک استکان می خورند.
-جوشانده گل یا برگ تمشک( به روشی که گفته شد) در استعمال خارجی برای درمان زخم های دهان، ورم لثه، درد گلو و ورم لوزه ها بکار می رود و بیمار با غرغره کردن این جوشانده دهان را می شوید.
-جوشانده برگ تمشک اسهال و ورم روده را معالجه می کند، بدین منظور باید ۴۰ تا ۵۰ گرم برگ خشک تمشک را در یک لیتر آب سرد بخیسانید و به مدت ۱۰ دقیقه آن را جوشانده و سپس بگذارید ۱۰ دقیقه دم بکشد. پس از صاف کردن، روزی سه بار، هر بار یک فنجان آن را بین غذاهای اصلی بنوشید.
-جوشانده فوق برای تسکین درد معده از هر نوع که باشد مانند ترشی معده، نفخ و گاز شکم و تشنج معده مؤثر است.
-خوردن جوشانده برگ تمشک به مقدار ۳ تا ۴ فنجان در روز و بین غذاهای اصلی، بند آوردن ادرار را معالجه می کند وبهترین دارو بر ضد درد کیسه مثانه است.
-اگر ۴۰ تا ۵۰ گرم برگ خشک تمشک را در یک لیتر آب بریزید و آن را به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه جوشانده و پس از ۱۰ دقیقه دم کشیدن و صاف کردن آن، به مقدار ۳ فنجان در روز بین غذاهای اصلی بنوشید، دردهای نقرسی و بسیاری از انواع رماتیسم را آرام می کند.
-اگر ۱۰۰ گرم برگ خشک تمشک را به مدت ۱۰ دقیقه بجوشانید و پس از دم کشیدن و صاف کردن آن را به عنوان محلول شستشو برای شستن بیماری برفک، جوش های صورت و یا هر نوع تحریکات دیگر پوست به کار ببرید ، اثر شفابخش دارد.
-تمشک دارای خاصیت ضد عفونی کننده است.
-تمشک به علت دارا بودن ویتامین های C وK برای اوره و فشار خون مفید است.
-برای معالجه کک و مک، ابتدا صورت را خوب بشوئید و سپس ورقه نازکی از تمشک به مدت یک ساعت روی صورت بمالید. این کار را چند بار تکرار کنید تا کک و مک صورت از بین برود.
-برگ تازه تمشک را اگر بپزند و روی محل بیماری های پوستی قرار دهند، بیماری را التیام می دهد.
-گوشت پردانه تمشک، دارای خواص توت فرنگی است و ترشی خون را از بین می برد.
-تمشک،عرق آور است؛ لذا بهترین زهکش سوراخ های پوست است.

مقابله به آفات تمشک قرمز - رزبری

آفات: در مورد این گیاه مراقب شته ها، سوسک تمشک ، عنکبوت قرمز و کنه ها باشید .
تمشک در معرض بیماری های قارچی نیز میباشد .

نحوه تکثیر تمشک قرمز - رزبری

تکثیر گیاه  Red raspberry  به روش امکان پذیر است :

1- تقسیم ریشه ( زمانی که گیاه در خواب زمستانی میباشد اقدام شود.)
2- قلمه زدن.( در بهار صورت گیرد.)
گیاه بعد از گذشت سال دوم ، شروع به گلدهی خواهد کرد .

عوارض جانبی - هشدار

ایمنی تماس و کار با بوته

ساقه‌های تمشک قرمز خارهای تیز دارند و هنگام هرس یا برداشت می‌توانند باعث خراش، زخم و عفونت پوستی شوند؛ استفاده از دستکش ضخیم و لباس آستین‌دار توصیه می‌شود. در برخی افراد، تماس مکرر با کرک‌ها و شیره گیاه می‌تواند تحریک یا درماتیت تماسی ایجاد کند.

هشدارهای مصرف خوراکی و دارویی

میوه معمولاً ایمن است، اما برگ تمشک که به‌صورت دمنوش مصرف می‌شود در صورت مصرف بی‌رویه می‌تواند موجب ناراحتی گوارشی یا تداخل با داروها شود. در بارداری، به‌ویژه در سه‌ماهه اول، مصرف خودسرانه دمنوش برگ توصیه نمی‌شود و بهتر است با پزشک یا ماما هماهنگ شود. افراد دارای آلرژی به خانواده گل‌سرخیان ممکن است دچار واکنش‌های آلرژیک (خارش، کهیر) شوند.

آفات، بیماری‌ها و انتشار ناخواسته

بوته‌های Rubus می‌توانند میزبان آفات (مانند شته‌ها و کنه‌ها) و بیماری‌های قارچی (مانند بوتریتیس/کپک خاکستری) باشند؛ آبیاری از بالا و رطوبت طولانی برگ‌ها خطر بیماری را افزایش می‌دهد. همچنین تمشک با پاجوش‌ها گسترش می‌یابد و اگر کنترل نشود می‌تواند به فضای اطراف نفوذ کرده و رقابت نوری و غذایی ایجاد کند.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس تمشک و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره گل سرخیان و جنس های آن