ناز طوقه ای

دانستنیهای علمی

رده‌بندی گیاهشناسی

Rosularia elymaitica که در فارسی با نام «ناز طوقه‌ای» شناخته می‌شود، یک گونه ساکولنت (آبدار) کوهستانی است. این گونه به خانواده Crassulaceae (خانواده نازها) تعلق دارد؛ خانواده‌ای که شامل جنس‌های معروفی چون Sempervivum و Sedum نیز می‌شود. جنس آن Rosularia است که با تشکیل روزت‌های فشرده برگ‌های گوشتی شناخته می‌شود. این گونه دولپه‌ای، گیاهی علفی و دائمی است و اغلب به صورت بوته‌های کوچک و طوقه‌ای رویشی دیده می‌شود.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

Rosularia elymaitica گونه‌ای بومی زاگرس ایران است و نام گونه‌ای آن به «الیما» یا ناحیه عیلام/ایلام در باستان اشاره دارد. گزارش‌ها حضور آن را در بخش‌هایی از غرب و جنوب‌غرب ایران، به‌ویژه نواحی سنگلاخی و آهکی ارتفاعات زاگرس نشان می‌دهد. این گونه معمولاً در شکاف سنگ‌ها، دیواره‌های صخره‌ای و خاک‌های کم‌عمق مستقر می‌شود؛ جایی که رقابت گیاهان دیگر کمتر و زهکش بسیار قوی است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه ناز طوقه‌ای عمدتاً در مناطق نیمه‌خشک کوهستانی با تابستان‌های گرم و زمستان‌های سرد قرار دارد. برگ‌های گوشتی و طوقه‌ای آن سازگاری با کم‌آبی، تابش شدید خورشید و نوسان دمایی شدید را ممکن می‌سازد. این گیاه اغلب بخشی از جوامع گیاهی سنگ‌دوست (پتروفیت) است و می‌تواند به تثبیت ذرات خاک در شیب‌های سنگی کمک کند.

تاریخچه و اهمیت علمی

توصیف علمی Rosularia elymaitica در قرن بیستم و در چارچوب فلور ایران و نواحی همجوار انجام شده است. به‌دلیل محدود بودن پراکنش و وابستگی به زیستگاه‌های تخصصی سنگلاخی، این گونه برای مطالعات بوم‌شناسی کوهستان، سازگاری به خشکی و تنوع‌زایی در خانواده Crassulaceae اهمیت دارد. همچنین به‌عنوان یک اندمیک زاگرسی، در ارزیابی‌های تنوع زیستی و حفاظت از فلور ایران نقش شاخص ایفا می‌کند.

خصوصیات - معرفی

این گیاه به صورت بوته ای شکل با برگ ها و ساقه های نرم و ضخیم و گوشتی است. برگ های آنها متقابل و دائمی است. برگ های آنها بدون بریدگی، بدون کرک و صاف هستند. حداقل دمای مورد تحمل 4 درجه می باشد. نور فراوان را دوست دارد. گیاهی است که در بین صخره ها و سنگ ها می روید. 

شرایط نگهداری ناز طوقه ای

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت خشک دماي مورد نياز 22-25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز مکان های صخره ای

رشد این گیاه در نور خورشید نسبت به بخشی که در سایه است به خوبی انجام می شود و احتیاجی به خاک نسبتا حاصلخیز ندارد. برگ های جوان این گیاه، درجه حرارت زمستان را تحمل می کنند. این گیاه اگر در مناطق خشک باشد به فصل زمستان مقاومت نشان می دهد. 

سایر اطلاعات

گونه نادر زینتی چندساله که در معرض انقراض قرار دارد. شکاف صخره ها، برداشت بی رویه، تخریب زیستگاه می تواند از عواملی باشد که گیاه در معرض انقراض قرار گیرد.

سدوم‌ سدم مورگانیانوم ساق عروس كراسولا اواتا