ناز طوقه ای - معرفی گیاهان بومی ایران

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1400/04/09
ناز طوقه ای - معرفی گیاهان بومی ایران
ناز طوقه‌ای Rosularia elymaitica (از تیره Crassulaceae) یک گیاه علفی چندساله و گوشتی است که در ایران با نام‌های ناز طوقه‌ای و رزولاریا شناخته می‌شود و در منابع جهانی معمولاً با نام‌های Rosularia و Stonecrop نسبی معرفی می‌گردد. این گونه دارای روزت‌های متراکم برگ‌های ضخیم، قاشقی تا بیضوی، گاه با حاشیه اندکی سرخ‌فام است و ساقه‌های گل‌دهنده کوتاه تا متوسط تولید می‌کند که گل‌آذین خوشه‌ای با گل‌های کوچک ستاره‌ای (اغلب زرد تا زرد-سبز) را حمل می‌نماید. R. elymaitica عمدتاً در شرایط آفتاب‌گیر، خاک‌های کم‌عمق و زهکش‌دار، و محیط‌های خشک تا نیمه‌خشک رشد می‌کند و به تنش خشکی و گرما سازگاری دارد. این گیاه بومی ایران و نواحی همجوار زاگرس بوده و زیستگاه آن غالباً شکاف سنگ‌ها، دامنه‌های سنگلاخی و برونزدهای آهکی است.

Nargil_Rosularia elymaitica
نام علمي
Rosularia elymaitica
نام لاتين
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی گیاهشناسی

Rosularia elymaitica که در فارسی با نام «ناز طوقه‌ای» شناخته می‌شود، یک گونه ساکولنت (آبدار) کوهستانی است. این گونه به خانواده Crassulaceae (خانواده نازها) تعلق دارد؛ خانواده‌ای که شامل جنس‌های معروفی چون Sempervivum و Sedum نیز می‌شود. جنس آن Rosularia است که با تشکیل روزت‌های فشرده برگ‌های گوشتی شناخته می‌شود. این گونه دولپه‌ای، گیاهی علفی و دائمی است و اغلب به صورت بوته‌های کوچک و طوقه‌ای رویشی دیده می‌شود.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

Rosularia elymaitica گونه‌ای بومی زاگرس ایران است و نام گونه‌ای آن به «الیما» یا ناحیه عیلام/ایلام در باستان اشاره دارد. گزارش‌ها حضور آن را در بخش‌هایی از غرب و جنوب‌غرب ایران، به‌ویژه نواحی سنگلاخی و آهکی ارتفاعات زاگرس نشان می‌دهد. این گونه معمولاً در شکاف سنگ‌ها، دیواره‌های صخره‌ای و خاک‌های کم‌عمق مستقر می‌شود؛ جایی که رقابت گیاهان دیگر کمتر و زهکش بسیار قوی است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه ناز طوقه‌ای عمدتاً در مناطق نیمه‌خشک کوهستانی با تابستان‌های گرم و زمستان‌های سرد قرار دارد. برگ‌های گوشتی و طوقه‌ای آن سازگاری با کم‌آبی، تابش شدید خورشید و نوسان دمایی شدید را ممکن می‌سازد. این گیاه اغلب بخشی از جوامع گیاهی سنگ‌دوست (پتروفیت) است و می‌تواند به تثبیت ذرات خاک در شیب‌های سنگی کمک کند.

تاریخچه و اهمیت علمی

توصیف علمی Rosularia elymaitica در قرن بیستم و در چارچوب فلور ایران و نواحی همجوار انجام شده است. به‌دلیل محدود بودن پراکنش و وابستگی به زیستگاه‌های تخصصی سنگلاخی، این گونه برای مطالعات بوم‌شناسی کوهستان، سازگاری به خشکی و تنوع‌زایی در خانواده Crassulaceae اهمیت دارد. همچنین به‌عنوان یک اندمیک زاگرسی، در ارزیابی‌های تنوع زیستی و حفاظت از فلور ایران نقش شاخص ایفا می‌کند.

ناز طوقه ای

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه ناز طوقه ای
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  ناز طوقه ای
خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  ناز طوقه ای
22-25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  ناز طوقه ای
مکان های صخره ای

این گیاه به صورت بوته ای شکل با برگ ها و ساقه های نرم و ضخیم و گوشتی است. برگ های آنها متقابل و دائمی است. برگ های آنها بدون بریدگی، بدون کرک و صاف هستند. حداقل دمای مورد تحمل 4 درجه می باشد. نور فراوان را دوست دارد. گیاهی است که در بین صخره ها و سنگ ها می روید. 

شرایط محیط رشد

رشد این گیاه در نور خورشید نسبت به بخشی که در سایه است به خوبی انجام می شود و احتیاجی به خاک نسبتا حاصلخیز ندارد. برگ های جوان این گیاه، درجه حرارت زمستان را تحمل می کنند. این گیاه اگر در مناطق خشک باشد به فصل زمستان مقاومت نشان می دهد. 

سایر اطلاعات

گونه نادر زینتی چندساله که در معرض انقراض قرار دارد. شکاف صخره ها، برداشت بی رویه، تخریب زیستگاه می تواند از عواملی باشد که گیاه در معرض انقراض قرار گیرد.


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کراسالاسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4 از ۵، بر اساس 4 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید