شب بو صحرایی - معرفی و خواص گیاهان دارویی

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1399/11/26
شب بو صحرایی - معرفی و خواص گیاهان دارویی
شب‌بو صحرایی (Malcolmia africana) که در برخی منابع به عنوان شب‌بو وحشی/صحرایی نیز یاد می‌شود و در انگلیسی با نام‌های African malcolmia و African mustard شناخته می‌گردد، گیاهی علفی یک‌ساله از تیره شب‌بویان (Brassicaceae) است. اندام هوایی معمولاً کم‌ارتفاع و منشعب بوده و برگ‌ها ساده، باریک تا نیزه‌ای و گاه دارای کرک‌های ظریف هستند. گل‌ها کوچک و چهارگلبرگی با رنگ‌های صورتی تا ارغوانی (گاه سفید) ظاهر می‌شوند و میوه از نوع خورجین باریک و کشیده با دانه‌های ریز است. این گونه در شرایط آفتاب‌دوست و خاک‌های سبک، شنی تا سنگریزه‌ای و نسبتاً فقیر، با تحمل بالاتر به خشکی رشد بهتری دارد. پراکنش طبیعی آن در نواحی مدیترانه‌ای و غرب آسیا است و در ایران عمدتاً در زیستگاه‌های باز، استپی و بیابانی، حاشیه راه‌ها و اراضی بایر مشاهده می‌شود.

Nargil_Malcolmia africana
نام علمي
Malcolmia africana
نام لاتين
African mustard
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


رده‌بندی گیاه‌شناسی

Malcolmia africana با نام فارسی «شب‌بو صحرایی» یک گونه علفی از تیرهٔ شب‌بویان (Brassicaceae) است؛ تیره‌ای که با گل‌های چهارگلبرگی، پرچم‌های معمولاً شش‌تایی و میوه‌های خورجینی/نیامی شناخته می‌شود. این گونه در جنس Malcolmia قرار می‌گیرد که مجموعه‌ای از گیاهان یک‌ساله یا کوتاه‌عمرِ سازگار با اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک را دربر می‌گیرد. ویژگی‌های تیرهٔ Brassicaceae در این گونه، ارزش شناسایی و رده‌بندی آن را تقویت می‌کند.


منطقه بومی و پراکنش

بر پایه داده‌های فلوریستی، این گونه در پهنه‌ای از شمال آفریقا و بخش‌هایی از جنوب‌غرب آسیا گزارش شده و در نواحی پیرامون مدیترانه نیز حضور دارد. پراکنش آن معمولاً با مناطق دارای زمستان‌های ملایم‌تر و فصل رشد کوتاه در بهار همبستگی دارد. گسترهٔ پراکنش، نشان‌دهندهٔ سازگاری این گونه با رژیم بارش فصلی و خشکی تابستان است.


زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه‌های رایج Malcolmia africana شامل خاک‌های سبک و کم‌مواد آلی، اراضی شنی یا ریگزارها، دامنه‌های باز، حاشیه دشت‌ها و نواحی آشفته (مانند کناره راه‌ها) است. این گیاه اغلب به‌صورت یک‌ساله در فصل مرطوب جوانه می‌زند، در بهار گل می‌دهد و با تولید بذر فراوان چرخه زندگی را پیش از گرمای شدید تکمیل می‌کند. راهبرد «فرار از خشکی» از طریق چرخهٔ زندگی کوتاه، کلید موفقیت آن در زیستگاه‌های بیابانی است.


تاریخچه و نام‌گذاری

نام علمی Malcolmia در ادبیات گیاه‌شناسی برای گروهی از شب‌بویان به‌کار رفته و گونهٔ africana به ارتباط تاریخیِ گزارش‌های اولیه با قلمروهای آفریقایی اشاره دارد. این گونه در فلورهای منطقه‌ای به‌عنوان بخشی از رویش‌های بهاره مناطق خشک ثبت شده و در مطالعات فلوریستیک و اکولوژی گیاهان بیابانی اهمیت دارد. ثبت‌های فلوریستی، مبنای شناخت تغییرات پراکنش و حفاظت از تنوع گیاهی این گونه‌اند.

شب بو صحرایی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه شب بو صحرایی
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  شب بو صحرایی
خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  شب بو صحرایی
18-20 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  شب بو صحرایی
کوهپایه ها

شب بو صحزایی گیاهی یکساله از خانواده براسیکاسه می باشد. گل ها ساده (صلیبی فرم) به رنگ صورتی، بنفش تا زرد هستند. طول گل ها 6 سانتی متر می باشد و گل ها عصر ها و شب ها عطر دلنشینی از خود آزاد می کنند. ساقه ها کرک دار و ایستا هستند. بذرها در مموعه خورجین قرار دارند و برگ ها نیز پرزدار هستند. 

African mustard

مقابله به آفات شب بو صحرایی


آفات رایج Malcolmia africana و نشانه‌ها

در شب‌بو صحرایی، شته‌ها با تجمع روی سرشاخه‌ها باعث پیچیدگی برگ و ترشح عسلک می‌شوند. تریپس‌ها لکه‌های نقره‌ای و بدشکلی گل ایجاد می‌کنند و کنه تارتن با زردی نقطه‌ای و تارهای ظریف روی برگ شناخته می‌شود. لاروهای برگ‌خوار نیز با سوراخ‌کردن برگ‌ها رشد گیاه را کند می‌کنند.


روش‌های مدیریت و کنترل آفات

پایش هفتگی و حذف بخش‌های آلوده، نخستین و کم‌هزینه‌ترین اقدام است. شست‌وشوی بوته با آب (خصوصاً پشت برگ) جمعیت شته و کنه را کاهش می‌دهد. برای کنترل نرم، از صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی طبق برچسب استفاده کنید و در ساعات خنک اسپری انجام دهید. کاهش تنش خشکی و پرهیز از کوددهی نیتروژنه زیاد، شدت شته را کم می‌کند.


امراض قارچی و باکتریایی محتمل

سفیدک سطحی با پوشش سفید آردی روی برگ‌ها دیده می‌شود و لکه‌برگی‌ها با نقاط قهوه‌ای تا سیاه گسترش می‌یابند. در رطوبت بالا و زهکشی ضعیف، پوسیدگی طوقه و ریشه باعث پژمردگی ناگهانی و سیاه‌شدن پایه ساقه می‌شود.


پیشگیری و درمان بیماری‌ها

تهویه مناسب، فاصله کشت کافی و آبیاری از پای بوته مهم‌ترین راه پیشگیری است. برگ‌های آلوده را جمع‌آوری و دور از مزرعه دفع کنید. در سفیدک و لکه‌برگی، قارچ‌کش‌های مجاز بر پایه گوگرد یا مس (مطابق برچسب) قابل استفاده‌اند. برای پوسیدگی ریشه، آبیاری را کاهش داده و خاک را با مواد سبک‌کننده و زهکشی بهتر اصلاح کنید.

نحوه تکثیر شب بو صحرایی

تکثیر این گیاه از طریق بذر انجام می شود. 

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

بذر و میوه این گیاه جنبه خوراکی و دارویی دارد. شب بو صحرایی موسیلاژدار است و برای بیماری های تنفسی بسیار مناسب می باشد. مقوی و ضدعفونی کننده است. رفع کننده نفخ شکم و دم کرده آن برای تقویت اعصاب مناسب می باشد. 


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره شب بوها یا چلیپائیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4 از ۵، بر اساس 4 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید