این گیاه با نام علمی Magnolia tripetala و نام مرسوم (Umbrella Magnolia) که به فارسي ماگنولیای چتری ناميده ميشود، گياهي از خانواده Magnoliaceae بومي بومی شرق ایالات متحده آمریکا؛ بهویژه نواحی آپالاچی و جنگلهای کوهستانی مرطوب، در دامنهها و خاکهای عمیق و غنی رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی عمیق، غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک اسیدی تا کمی اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5
دانستنیهای علمی
نام علمي
Magnolia tripetala
نام لاتين
Umbrella Magnolia
ردهبندی و خویشاوندی گیاه
Magnolia tripetala که در فارسی به «ماگنولیای چتری» شناخته میشود، به تیرهٔ Magnoliaceae و جنس Magnolia تعلق دارد. این تیره از کهنساختارترین گروههای دولپهایها به شمار میآید و ویژگیهای ابتدایی مانند گلهای درشت با پرچمهای فراوان را حفظ کرده است. جنس Magnolia شامل دهها گونهٔ درختی و درختچهای زینتی و جنگلی است که بیشتر آنها در مناطق معتدل و نیمهگرمسیری نیمکرهٔ شمالی پراکنش دارند.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
زادگاه اصلی ماگنولیای چتری، شرق ایالات متحده آمریکا است. این گونه به طور طبیعی در ایالتهایی مانند پنسیلوانیا، ویرجینیا، کارولیناها، تنسی و جورجیا یافت میشود. ماگنولیای چتری بیشتر در جنگلهای مرطوب کوهپایهای، درهها، حاشیه جویبارها و دامنههای سایهدار رشد میکند. حضور آن در جنگلهای مختلط پهنبرگ همراه با افرا، بلوط و راش متداول است و گاهی به صورت لکههای پراکنده و کمتراکم مشاهده میشود.
زیستگاه و بومشناسی
این گونه در خاکهای عمیق، مرطوب، نسبتاً اسیدی و غنی از مواد آلی بهترین رشد را دارد. تحمل متوسطی نسبت به سایه دارد و اغلب در لایه میانی تاجپوش جنگلها قرار میگیرد. گلهای درشت و شیپوری سفید مایل به کرم آن توسط حشرات، بهویژه سوسکها، گردهافشانی میشوند که ویژگی مشترک بسیاری از ماگنولیاهای کهنتبار است. میوههای قرمز مایل به نارنجی آن منبع غذایی پرندگان و برخی پستانداران کوچک بوده و در پراکنش بذرها نقش مهمی ایفا میکنند.
تاریخچه کشف و کاربردهای علمی
ماگنولیای چتری در سدهٔ هجدهم میلادی توسط گیاهشناسان اروپایی در آمریکای شمالی شناسایی و توصیف شد. نام سرده Magnolia به افتخار گیاهشناس فرانسوی، پیر مانیول، انتخاب شده است. این گونه به سرعت در باغهای گیاهشناسی اروپا و سپس سایر نقاط جهان به عنوان درختی زینتی و آموزشی کشت شد. امروزه از آن در پژوهشهای مربوط به فرگشت گیاهان گلدار، آناتومی چوب و سازگاری گیاهان جنگلی با رطوبت و سایه استفاده میشود.
خصوصیات - معرفی
ساقه و عادت رشد
Magnolia tripetala درختچهای تا درختی متوسط با ارتفاع تقریبی ۶ تا ۱۰ متر است. ساقهها راست، نسبتاً ضخیم و دارای شاخهبندی نامنظماند. فرم کلی گیاه گسترده و چتریشکل است که تاجی پهن و باز به وجود میآورد. پوست ساقه در سنین جوانی صاف و به رنگ خاکستری روشن بوده و با افزایش سن کمی زبر و ترکدار میشود. جوانهها نسبتاً درشت، مخروطی و با پوشش فلسهای روشن مایل به سبز یا قهوهای کمرنگ دیده میشوند.
برگها
برگها بسیار بزرگ، ساده و کامل هستند و به صورت مارپیچی در انتهای شاخهها تجمع مییابند. طول برگها معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتر و عرض آنها حدود ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر است که ظاهری شبیه چتر در انتهای شاخه ایجاد میکند. شکل برگها بیضوی-کشیده تا قاشقی با رأس نسبتاً تیز و قاعده گاهی اندکی گوهای است. سطح رویی برگ سبز براق و نسبتاً صاف، و سطح زیرین سبز روشنتر و کمی مات است. دمبرگها کوتاه تا متوسط و بدون کرک یا با کرک بسیار کم هستند.
گلها
گلها درشت، انتهایی و به صورت منفرد در انتهای شاخهها ظاهر میشوند. قطر گل میتواند به ۱۵ تا ۲۵ سانتیمتر برسد. گل شامل گلبرگهای ضخیم، کنگرهدار و مومیشکل به رنگ سفید مایل به کرم است. تعداد قطعات گلبرگی معمولاً ۹ تا ۱۲ عدد است که به صورت مارپیچی پیرامون مجموعه پرچمها و مادگیهای متعدد قرار میگیرند. پرچمها فراوان، باریک و به رنگ سفید مایل به زرد یا صورتی کمرنگاند. بوی گلها نسبتاً ملایم تا کمی تند و خاص است.
میوه و بذر
میوه به صورت ساختار مخروطی-استوانهای مجتمع از فولیکلهای متعدد است که در ابتدا سبز و در زمان رسیدگی صورتی تا قرمز مایل به ارغوانی میشود. بذرها درون فولیکلها قرار دارند و به رنگ قرمز نارنجی براق با پوشش گوشتی کوچک آویزان بر روی رشتههای نازک سفیدرنگ دیده میشوند که جلوهای تزئینی به گیاه میبخشند.
شرایط نگهداری ماگنولیای چتری
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی عمیق، غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک اسیدی تا کمی اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5
|
معرفی کلی شرایط رشد Magnolia tripetala
Magnolia tripetala یا ماگنولیای چتری در زیستگاه طبیعی خود در جنگلهای مرطوب شرق آمریکای شمالی رشد میکند. این گونه درختی سایهپسندِ حاشیهجنگل است و برای رشد به محیطی خنک، مرطوب و نسبتاً محافظتشده نیاز دارد. آگاهی از نیازهای بومی گیاه، کلید موفقیت در کشت زینتی آن در باغها و فضای سبز است.
دما و شرایط اقلیمی
Magnolia tripetala در اقلیمهای معتدل سرد تا معتدل گرم (تقریباً معادل نواحی سرد تا نیمهگرم ایران) عملکرد خوبی دارد. دمای ایدهآل رشد در بهار و تابستان حدود ۱۸–۲۵ درجه سانتیگراد است. سرمای زمستانی تا حدود منفی ۱۵ درجه سانتیگراد معمولاً قابلتحمل است، اما یخبندانهای دیررس بهاره میتواند به برگها و جوانههای تازه آسیب بزند. در مناطق بسیار گرم و خشک، بدون تأمین رطوبت و سایه کافی، رشد گیاه مختل میشود.
نور و شدت روشنایی
این گونه در طبیعت اغلب زیر سایه درختان بلندتر رشد میکند. نور نیمسایه تا سایهروشن با چند ساعت آفتاب ملایم صبحگاهی برای Magnolia tripetala ایدهآل است. آفتاب تند ظهر، بهویژه در اقلیمهای گرم و خشک، سبب سوختگی حاشیه برگها و کاهش رشد میشود. در نواحی خنکتر و مرطوبتر، میتوان آن را در آفتاب بیشتر نیز کشت کرد، بهشرط تأمین رطوبت خاک.
خاک، آبیاری و رطوبت
بهترین بستر، خاکی عمیق، غنی از مواد آلی، با زهکشی مناسب و واکنش اسیدی تا کمی اسیدی (pH حدود ۵٫۵–۶٫۵) است. خاکهای سنگین و باتلاقی یا خاکهای بسیار آهکی برای این گیاه نامطلوباند و موجب زردی برگ و ضعف ریشه میشوند. آبیاری منظم برای حفظ رطوبت یکنواخت خاک ضروری است؛ خیس ماندن دائمی خاک نیز باید اجتناب شود. رطوبت نسبی هوای نسبتاً بالا (۴۰–۶۰٪ و بیشتر) به شادابی برگهای درشت و کاهش قهوهای شدن حاشیه آنها کمک میکند.
محیط کاشت و محافظت
برای موفقیت بلندمدت، محلی نسبتاً محفوظ از بادهای شدید انتخاب کنید تا از آسیب به برگهای بزرگ و شکننده جلوگیری شود. استفاده از لایهای از مالچ آلی (برگپوس، کود دامی کاملاً پوسیده، چیپس چوب) در پای درخت، به حفظ رطوبت، تعدیل دمای خاک و تقلید از بستر جنگلی طبیعی کمک میکند. در سالهای آغازین، محافظت از نهال در برابر آفتاب شدید و یخبندان بهاره اهمیت ویژهای دارد.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :