استاتیس

دانستنیهای علمی

استاتیس گونه ای گیاه دائمی از جنس Limonium میباشد. این جنس یکی از متنوع ترین گونه های گیاهی را شامل میشود به طوریکه 120 گونه گل از آن شناسایی شده است. این جنس در خانواده Plumbaginaceae (خانواده بهمنی) میباشد و در اکثر نقاط دنیا پراکنده است. این گیاه با نامهای Sea Lavender, Statice, Marsh-rosemary در دنیا شناخته میشود. علی رغم نام های مشابه، این گونه به lavenders و یا رزماری مربوط نمیشود.

این جنس دارای یک توزیع بین المللی در اروپا، آسیا، آفریقا، استرالیا و آمریکای شمالی است. بزرگترین گستردگی تنوع آن (بیش از 100 گونه) در منطقه stretching از جزایر قناری تا مناطق مدیترانه ای و آسیای مرکزی میباشد. برای مقایسه، آمریکای شمالی تنها دارای 3 گونه ی بومی است.

خانواده‌ی Plumbaginaceae تیره ای است از گیاهان علفی یا درختچه‌ای دارای برگ‌های متناوب قاعده‌ای ، ساده ، بدون گوشواره؛ گل‌آذین گرزنی ، خوشه‌ای یا کلاپرکی ، گل‌های دو جنسی ، منظم ، ۵ گلبرگ پیوسته و گاهی آزاد ، ۵ پرچم دوری یا پائینی مقابل گلبرگ‌ها ، ۵ کاسبرگ دوری یا پائینی پیوسته ، ۵ برچهٔ پیوسته ، ۵ کلاله ، یک تخمک ، تمکن قاعده‌ای و میوهٔ ناشکوفا که در لولهٔ کاسبرگ باقی‌می‌ماند. این خانواده غالباً به راستهٔ‌پامچال منسوب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود و بسیاری از گیاهان آن در کنار دریا می‌رویند.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز خیلی زیاد آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 8 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاك‌ نسبتا حاصلخيز و داراي‌ زهكشي‌ خوب

استاتیس به ​​طور معمول به عنوان گیاهان علفی چند ساله شناخته میشوند و در حال رشد 10 تا 70 سانتی متر بلند میشوند و از ریزوم رشد می کنند. بعضاً دیده شده (به طور عمده در جزایر قناری) درختچه هایی تا 2 متر بلند شده اند.

برگ های استاتیس اغلب ساده و از 1 تا 30 سانتی متر طول و 0.5 تا 10 سانتی متر پهنا دارند، بسیاری از برگ ها در یک پایه روزت انبوه تولید میشوند.

گل ها در یک شاخه یا خوشه گل اذین ظاهر میشوند. گل های منحصر به فرد کوچک که هرکدام 4 تا 10 میلی متر طول دارند با پنج لوب یک کاسه گل و جام گل، و پنج پرچم. گل ها اغلب به رنگ صورتی، بنفش و ارغوانی هستند. میوه آن یک کپسول کوچک حاوی یک بذر منفرد است و کاسه گل محصور شده است.

گل های استاتیس معمولاً در نيمه‌ دوم‌ تابستان‌ ظاهر مي‌شوند‏‎.

شرایط محیط رشد

بسیاری از گونه های آن در خاکهای شور ، گچی و قلیایی و در نزدیکی سواحل و همچنین باتلاق های نمکی رشد کرده اند.

این گیاه بسیار مقاوم به شرایط مختلف آب و هوایی است و شاخص USDA آن که در رنج 3 تا 9 گفته میشود، بیانگر میزان سرسختی و مقاومت آن میباشد. این گیاه همچنین بی آبی و خشکی را تا حدود زیادی تحمل میکند.

استاتیس به جابجا شدن مکان خود و همچنین تقسیم شدن، واکنش خوبی نشان نمیدهد.

بهترین محل برای رشد مطلوب این گیاه مكانی كاملا آفتابي‌ (البته‌ در مكان‌ سايه‌ روشن‌ نيز رشد میکند) و با خاك‌ نسبتاً حاصلخيز و دارای زهكشي‌ خوب میباشد.

خوب است ‎ساقه‌هاي‌ خشك‌ شده‌ را در آخر پائيز حذف‌ نماييد. همچنین پائيز يا بهار‏‎‏‎ برای کاشت استاتیس زمان مناسبی است.

مقابله به آفات استاتیس

آفات رایج و نشانه‌ها

در Limonium latifolium (استاتیس)، شته‌ها با مکیدن شیره گیاه باعث پیچیدگی برگ، چسبندگی عسلک و رشد کپک دوده‌ای می‌شوند. تریپس لکه‌های نقره‌ای و بدشکلی گل‌آذین ایجاد می‌کند و در هوای گرم تشدید می‌شود. کنه تارتن در خشکی و گرما با ایجاد نقاط زرد و تارهای ظریف، برگ‌ها را رنگ‌پریده می‌کند. شپشک‌های آردآلود نیز به‌صورت توده‌های سفید پنبه‌ای در زاویه برگ‌ها دیده می‌شوند و رشد را کند می‌کنند.

امراض مهم

پوسیدگی ریشه و طوقه (معمولاً ناشی از فیتوفترا/پیتیوم) در خاک‌های سنگین و آبیاری زیاد رخ می‌دهد؛ گیاه زرد، پژمرده و ریشه‌ها قهوه‌ای و نرم می‌شوند. لکه‌برگی قارچی (مانند آلترناریا/سرکوسپورا) لکه‌های قهوه‌ای با حاشیه تیره ایجاد می‌کند. در شرایط رطوبتی، سفیدک سطحی نیز ممکن است به صورت پوشش پودری روی برگ‌ها ظاهر شود.

روش‌های پیشگیری و کنترل

زهکشی عالی، آبیاری منظم اما کم‌حجم و پرهیز از غرقابی مهم‌ترین راه کاهش پوسیدگی‌هاست. بقایای آلوده را حذف کنید و فاصله کشت برای گردش هوا را رعایت کنید. برای آفات مکنده، شست‌وشوی گیاه، نصب کارت‌های چسبنده آبی/زرد و استفاده از صابون یا روغن باغبانی در تکرارهای کوتاه‌مدت مؤثر است. در طغیان شدید، از حشره‌کش/کنه‌کش‌های ثبت‌شده با رعایت برچسب و تناوب ماده مؤثره استفاده کنید. برای لکه‌برگی، از آبیاری بارانی پرهیز و در صورت نیاز از قارچ‌کش‌های حفاظتی مناسب بهره ببرید.

نحوه تکثیر استاتیس

تکثیر Limonium Latifolium از طریق كاشت بذر در پاییز یا اوایل بهار، تهیه قلمه ریشه در زمستان و همچنین تقسیم گیاه در بهار امكان پذیر است.

تولید مثل طبیعی

لیمانیوم لاتیفولیوم (استاتیس) در طبیعت عمدتاً از طریق تولید بذر پس از گرده‌افشانی تکثیر می‌شود. گل‌های ریز و فراوان آن در گل‌آذین‌های منشعب، با جذب حشرات گرده‌افشان (به‌ویژه زنبورها و مگس‌ها) گرده را منتقل کرده و پس از لقاح، بذرهای کوچک و سبک تشکیل می‌گردند. این بذرها با باد و گاهی با جابه‌جایی سطحی خاک پراکنده می‌شوند و در شرایط مناسب رطوبت و دمای خاک جوانه می‌زنند.

تکثیر در خانه و باغ (روش‌های رایج)

استاتیس به‌طور مرسوم به‌عنوان گیاه زینتی (به‌ویژه برای گل تازه و خشک) کاشته می‌شود و مهم‌ترین روش‌های تکثیر آن شامل کاشت بذر و تقسیم بوته است. قلمه‌گیری در این گونه معمولاً روش اصلی و قابل اتکا محسوب نمی‌شود و بیشتر به همان دو روش متکی هستند.

تکثیر از طریق بذر

بذرها را می‌توان در اواخر زمستان تا اوایل بهار در خزانه یا سینی نشا کشت کرد. بستر سبک و زهکش‌دار (مثل ترکیب پیت/کوکوپیت با پرلیت) به جوانه‌زنی کمک می‌کند. بذرها را سطحی یا با پوشش بسیار نازک خاک بکارید و رطوبت یکنواخت (نه غرقابی) فراهم کنید. پس از تشکیل چند برگ حقیقی، نشاها به محل اصلی منتقل می‌شوند.

تقسیم بوته

برای حفظ ویژگی‌های بوته مادری و رسیدن سریع‌تر به گل‌دهی، تقسیم بوته در اوایل بهار یا اوایل پاییز انجام می‌شود. بوته را از خاک خارج کرده و ریشه‌های گوشتی و طوقه را به چند بخش دارای جوانه تقسیم کنید، سپس هر بخش را در خاک سبک با زهکشی خوب بکارید و تا استقرار کامل، آبیاری ملایم انجام دهید.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

استاتیس یکی از بهترین گیاهان چندساله برای استفاده به عنوان گل شاخه بریده و استفاده در گل آرایی میباشد به ویژه برای خشک کردن استفاده میشود. برای خشک کردن، باید هنگامی که گل شروع به باز شدن میکند از پایین ساقه قطع شود و وارونه در یک محل تاریک و گرم آویزان شود.

گل استاتیس از گیاهانی است که بسیار پروانه ها را به خود جذب میکند.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس استاتیس و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره پلامباگیناسه و جنس های آن