۱۴۰۴ ششم دی

لوکوتوئه آویخته

این گیاه با نام علمی Leucothoe fontanesiana و نام مرسوم (Drooping Leucothoe) که به فارسي لوکوتوئه آویخته ناميده ميشود، گياهي از خانواده Ericaceae بومي بومی جنوب‌شرق ایالات متحده آمریکا؛ به‌ویژه نواحی آپالاچی، و به‌طور طبیعی در جنگل‌های مرطوب، سایه‌دار و حاشیه رودخانه‌ها رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا پیت‌ماس‌دار، غنی از مواد آلی با رطوبت یکنواخت و زهکشی مناسب؛ نیازمند خاک اسیدی؛ pH حدود 4.5 تا 6

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و جایگاه گیاه‌شناسی

Leucothoe fontanesiana با نام فارسی «لوکوتوئه آویخته» از تیره Ericaceae (خانواده خلنگیان) است. این خانواده شامل گیاهان اسیددوست مانند رودودندرون، پی‌یِریس و کاملیا است. جنس Leucothoe حدود ۵ تا ۷ گونه همیشه‌سبز و نیمه‌همیشه‌سبز در بر می‌گیرد که همگی بوته‌هایی با برگ‌های چرمی و براق هستند. این گونه به‌صورت علمی با نام کامل Leucothoe fontanesiana (Steud.) Sleumer شناخته می‌شود و در گذشته با نام‌های کهن‌تری در فلورهای قدیمی توصیف شده است.

منطقه بومی و گستره پراکنش

لوکوتوئه آویخته بومی بخش شرقی آمریکای شمالی است. گستره طبیعی آن از کوه‌های آپالاش در ایالات ویرجینیا و کارولینا تا ایالت جورجیا و آلاباما کشیده می‌شود. این گیاه به‌طور طبیعی در جنگل‌های کوهستانی مرطوب، حاشیه نهرها و دره‌های خنک رشد می‌کند. ارتفاع پراکنش آن اغلب در کمربندهای کوهستانی میانی تا بالایی است، جایی که مه، بارندگی بالا و تابستان‌های معتدل وجود دارد.

زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه طبیعی Leucothoe fontanesiana خاک‌های اسیدی، مرطوب و غنی از مواد آلی است. این گیاه اغلب در زیرسایه درختان بلند پهن‌برگ یا سوزنی‌برگ دیده می‌شود و بخشی از زیرآشکوب جنگل‌های کوهستانی را تشکیل می‌دهد. ریشه‌های کم‌عمق و گسترده آن با لایه خزه و برگ‌های افتاده همزیستی دارد و احتمالاً با قارچ‌های میکوریزی هم‌زیستی سودمند برقرار می‌کند. گل‌های سفید و زنگوله‌ای شکل آن منبع شهد برای حشرات گرده‌افشان به‌ویژه زنبورهای وحشی هستند.

تاریخچه نام‌گذاری و کاربردها

نام جنس Leucothoe از اسطوره‌های یونان باستان گرفته شده و به شخصیتی اسطوره‌ای اشاره دارد؛ پسوند گونه‌ای «fontanesiana» به افتخار گیاه‌شناس فرانسوی Aimé Bonpland و یا مجموعه‌داران هم‌دوره او در اوایل قرن نوزدهم انتخاب شده است. این گونه در نیمه دوم قرن نوزدهم به اروپا معرفی شد و به‌تدریج به‌عنوان بوته زینتی سایه‌پسند در باغ‌های انگلیسی و سپس در سایر نقاط معتدل جهان کشت شد. هرچند بیشترین شهرت آن امروز در باغبانی است، اما در منابع قوم‌گیاه‌شناسی اشاره اندکی به استفاده سنتی محلی از این گیاه شده و به علت وجود گلیکوزیدهای سمی، مصرف خوراکی آن توصیه نمی‌شود.

خصوصیات - معرفی

معرفی کلی اندام‌ها

گیاه Leucothoe fontanesiana (لوکوتوئه آویخته) درختچه‌ای همیشه‌سبز و خزان‌پذیر نسبی است که فرم کلی آن افتان و قوسی‌شکل است. ارتفاع بوته معمولاً ۱ تا ۱٫۵ متر و گستردگی آن تا حدود ۲ متر می‌رسد. شکل تاج گیاه متراکم، با شاخه‌های آویخته و منظمی است که جلوه‌ای آبشاری ایجاد می‌کند.

ساقه و شاخه‌ها

ساقه‌های اصلی چوبی، قهوه‌ای مایل به قرمز و نسبتاً صاف‌اند. شاخه‌های جوان نازک، انعطاف‌پذیر و کمی زاویه‌دار بوده و در ابتدا سبز تا قرمز متمایل به بنفش هستند. رشد شاخه‌ها به‌صورت افقی تا نیمه‌خمیده است که سبب شکل آبشاری گیاه می‌شود. پوست ساقه در سنین بالاتر کمی ترک‌دار و فلس‌مانند می‌شود، اما بافت داخلی همچنان ظریف و مناسب برای شاخه‌دهی جدید باقی می‌ماند.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، چرمی و براق بوده و معمولاً ۴ تا ۱۰ سانتی‌متر طول دارند. شکل برگ‌ها بیضوی تا نیزه‌ای با نوک تیز و حاشیه کمی دندانه‌دار است. رنگ برگ‌ها در فصل رشد سبز تیره براق است، در حالی‌که جوانه‌های برگی و برگ‌های نو اغلب متمایل به قرمز یا برنزی هستند. در پاییز، بسیاری از ارقام رنگ‌های زرشکی، ارغوانی یا قرمز تند نشان می‌دهند. برگ‌ها به‌صورت متناوب روی شاخه‌ها قرار گرفته و آرایش متراکم ایجاد می‌کنند.

گل‌ها و ساختار گل‌آذین

گل‌ها کوچک، زنگوله‌ای یا کوزه‌ای‌شکل، آویخته و به رنگ سفید شیری تا مایل به کرم هستند. گل‌آذین‌ها به صورت خوشه‌های آویخته (راسی یا جانبی) در امتداد شاخه‌های سال قبل ظاهر می‌شوند. هر خوشه می‌تواند شامل چندین گل فشرده باشد و طول آن معمولاً ۳ تا ۷ سانتی‌متر است. کاسه و جام ظریف بوده و بافت مومی‌مانند دارد. عطر گل‌ها ملایم است و بیشتر جنبه زینتی بصری دارند تا بویایی.

میوه و بذر

میوه‌ها کوچک، کپسولی و خشک هستند که پس از بلوغ شکاف خورده و بذرهای ریز را آزاد می‌کنند. رنگ میوه‌ها عموماً قهوه‌ای متمایل به تیره است و از نظر زینتی چندان بارز نیستند. بذرها بسیار ریز و سبک‌اند و در طبیعت پراکنش آن‌ها عمدتاً به کمک باد و جاذبه انجام می‌شود.

شرایط نگهداری لوکوتوئه آویخته

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی تا پیت‌ماس‌دار، غنی از مواد آلی با رطوبت یکنواخت و زهکشی مناسب؛ نیازمند خاک اسیدی؛ pH حدود 4.5 تا 6

شرایط دمایی و اقلیمی مناسب لوکوتوئه آویخته

لوکوتوئه آویخته (Leucothoe fontanesiana) بومی مناطق خنک و مرطوب است و بهترین رشد را در اقلیم معتدل دارد. دمای ایده‌آل رشد بین ۱۰ تا ۲۲ درجه سانتی‌گراد است و سرمای زمستانی ملایم را تحمل می‌کند. این گیاه از گرمای شدید تابستان و بادهای خشک آسیب می‌بیند، بنابراین در مناطق بسیار گرم باید در مکان‌های خنک‌تر، کنار سایه‌بان درختان یا دیوارهای شمالی کاشته شود.

نور مناسب برای رشد و رنگ برگ‌ها

لوکوتوئه آویخته نیازمند نور متوسط تا نیم‌سایه است. بهترین عملکرد آن در نوری است که صبح آفتاب ملایم و بعدازظهر سایه داشته باشد. تابش مستقیم و شدید آفتاب به‌ویژه در تابستان می‌تواند موجب سوختگی حاشیه برگ‌ها و کم‌رنگ شدن نقش و نگار آن‌ها شود. در سایه‌ی بسیار عمیق نیز تراکم بوته و رنگ برگ‌ها ضعیف خواهد شد.

رطوبت هوا و آبیاری

این گیاه رطوبت نسبی متوسط تا بالای هوا را می‌پسندد و در باغچه‌های مرطوب جنگلی عملکرد بسیار خوبی دارد. خاک باید همیشه کمی مرطوب باشد، نه باتلاقی. خشکی طولانی‌مدت خاک باعث ریزش برگ‌ها و کاهش رشد می‌شود. آبیاری عمیق و منظم، به‌ویژه در فصل گرم، به‌همراه لایه‌ای مالچ آلی برای حفظ رطوبت توصیه می‌شود.

خاک، pH و تغذیه

لوکوتوئه آویخته به خاک‌های اسیدی تا کمی اسیدی (حدود pH ۵ تا ۶/۵)، سبک تا متوسط، غنی از مواد آلی و با زهکش خوب نیاز دارد. خاک‌های آهکی و سنگین رسی برای این گیاه مناسب نیستند و می‌توانند موجب زردی برگ‌ها شوند. استفاده از خاکبرگ جنگلی، پیت‌ماس و کمپوست رسیده برای بهبود ساختار خاک و اسیدی نگه داشتن محیط ریشه مفید است. کوددهی ملایم با کودهای مخصوص گیاهان اسیددوست در بهار، رشد یکنواخت و رنگ بهتر برگ‌ها را تضمین می‌کند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

لوکوتوئه آویزان

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

فیلودوک کارولیا مانزانیتای میوه‌درشت آزالیا درخت توت فرنگی

  محسن شهاب الدین