۱۳۹۴ هفتم مهر

هاماملیس آمریکایی

Hamamelis VirginianaAmerican witch-hazel که به فارسی هاماملیس آمریکایی نامیده میشود، گیاهی از خانواده هاماملیداسه بومی آمریکای شمالی می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: مرطوب دمای محیط: نواحی نیمه گرمسیری تا معتدل خاک: خاک های اسیدی، مرطوب و حاصلخیز

دانستنیهای علمی

نام علمي

Hamamelis Virginiana

نام لاتين

American witch-hazel

خانواده (تيره)

Hamamelidaceae

رده‌بندی و نام‌ها

هاماملیس آمریکایی با نام علمی Hamamelis virginiana گونه‌ای برگریز از تیره Hamamelidaceae است. این گیاه در جنس Hamamelis قرار دارد که چند گونه محدود در شرق آمریکای شمالی و شرق آسیا را دربر می‌گیرد. در فارسی با نام‌های «هاماملیس آمریکایی» و گاه «فندق جادوگر» شناخته می‌شود.

منطقه بومی و زیستگاه

خاستگاه طبیعی این گونه، شرق و مرکز آمریکای شمالی از کانادا تا جنوب ایالات متحده است. هاماملیس آمریکایی معمولاً در حاشیه جنگل‌های برگریز، دامنه‌های مرطوب، کنار نهرها و خاک‌های نسبتاً اسیدی و غنی از مواد آلی می‌روید. این درختچه نیم‌سایه‌پسند است و به سرما مقاومت بالایی دارد.

ویژگی‌های علمی و تاریخچه

ویژگی بارز آن گل‌دهی پاییزی تا زمستانه، زمانی که بسیاری از گیاهان خزان کرده‌اند، است. گوتا و برگ‌ها سرشار از تانن‌ها و فلاونوئیدها هستند که سبب توجه فراوان در فارماکوگنوزی شده‌اند. بومیان آمریکا قرن‌ها از عصاره پوست و برگ هاماملیس برای التیام التهاب و زخم استفاده می‌کردند و این کاربرد بعدها به داروسازی اروپایی و مدرن منتقل شد. در قرن نوزدهم، تقطیر بخار پوست و شاخه‌ها منجر به تهیه «آب هاماملیس» به‌عنوان یک فرآورده دارویی و آرایشی رایج شد.

خصوصیات - معرفی

"هاماملیس آمریکایی" یا "نارون کوهی آمریکایی" یکی از گونه های جنس هاماملیس یا نارون کوهی و بومی تا شرق آمریکای شمالی از اسکوتیا تا مینسوتا، و جنوب تا مرکز فلوریدا تا شرق تکزاس است.

این گیاه به صورت درختی کوچک، خزاندار، به ارتفاع بیش از 6 متر (به ندرت تا 10 متر) و اغلب با شاخه های انبوه می باشد. پوست آن به رنگ قهوه ای روشن، صاف، فلسی، دارای خطوطی به رنگ ارغوانی مایل به قرمز است.

شاخه های کوچک در ابتدا دارای کرک بوده که به تدریج صاف و بدون کرک می شوند. این شاخه چه ها به رنگ قهوه ای مایل به نارنجی، در برخی نواحی دارای خال های سفید و در نهایت دارای پوستی به رنگ قهوه ای مایل به قرمز هستند.

جوانه های برگی به صورت نوک تیز، کمی هلالی شکل، کرکدار و به رنگ قهوه ای روشن می باشند. برگ ها تخم مرغی شکل، به طول 3.7 تا 16.7 سانتیمتر و عرض 2.5 تا 13 سانتیمتر، نوک تیز یا نوک گرد، دارای دندانه هایی موجی یا حاشیه ی کمی لوبدار هستند. این برگ ها همچنین دمبرگی کوتاه، محکم، به طول 6 تا 15 میلیمتر نیز دارند. رگبرگ میانی کم و بیش کرکدار، محکم و دارای شش تا هفت جفت رگبرگ اولیه می باشد. برگ های جوان پیچ خورده بوده و به وسیله کرک پوشیده شده اند. زمانی که این برگ ها به رشد کامل خود می رسند، سطح بالایی آنها به رنگ سبز تیره و سطح پایینی آنها کمرنگ تر مشاهده می شود. در پاییز تغییر رنگ داده و زرد رنگ دیده می شوند. برگ ها دارای گوشوارک هایی نیزه ای شکل و نوک تیز هستند که به زودی پس از پهن شدن و رشد برگ ها، می ریزند.

گل ها به رنگ زرد روشن یا کم رنگ، به ندرت نارنجی یا مایل به قرمز دیده می شوند. این گل ها دارای چهار گلبرگ نواری شکل به طول 10 تا 20 میلیمتر و چهار پرچم کوتاه هستند. گل ها به صورت خوشه ای رشد کرده و زمان گلدهی نیز حدوداً اواسط پاییز است که تا اواخر پاییز ادامه خواهد داشت. جام گل دارای چهار بخش گود، بسیار کرکدار، به رنگ نارنجی مایل به قهوه ای، دارای جوانه ی فلس فلس و پایا است که در انتها به تخمدان چسبیده است.

میوه ها به صورت کپسول چوبی و سخت، به طول 10 تا 14 میلیمتر مشاهده می شوند. این میوه ها در زمان بلوغ (یک سال پس از گرده افشانی)، در انتها به صورت شکوفا و باز شونده هستند. هر میوه دارای دو بذر سیاه و براق است که می تواند به فاصله ی بیش از 10 متر از گیاه مادری پراکنده شود.

شرایط نگهداری هاماملیس آمریکایی

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

مرطوب

دماي مورد نياز

نواحی نیمه گرمسیری تا معتدل

خاک مورد نياز

خاک های اسیدی، مرطوب و حاصلخیز

هاماملیس آمریکایی به راحتی در خاک هایی با آبیاری متوسط و منظم و در مکان هایی با آفتاب کامل یا همراه با کمی سایه رشد می کند. بهترین گلدهی را در شرایط آفتابی کامل دارد.

اغلب خاک های مرطوب، اسیدی و غنی از مواد غذایی را ترجیح می دهد. نسبت به خاک هایی با بافت سنگین و رسی نیز مقاوم است. در صورت عمیق و حاصلخیز بودن خاک، می تواند در خاک های قلیایی نیز رشد کند.

هرس سبک در اوایل بهار برای رشد بهتر این درخت مناسب است.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

بومیان آمریکا عصاره ی ساقه ها و شاخه های آن را می جوشانند و جوشانده ای از آن تهیه می کنند که برای درمان آماس، تورم و تومورها استفاده می شود. همچنین از عصاره ی این گیاه به عنوان قابض و برای درمان اسهال استفاده می شود.

این گیاه یک نوع تانن اختصاصی به نام Hamamelitannin تولید می کند که این ماده یکی از موادی است که فعالیت محافظتی و سمی در برابر سلول های سرطانی دارد و برای درمان سرطان مفید می باشد.

پوست و برگ های آن برای درمان ورم های خارجی مورد استفاده قرار می گیرند.

از شاخه های چنگالی این درخت برای ساخت عصا استفاده می گردد.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - هاماملیس آمریکایی

مقابله به آفات هاماملیس آمریکایی

آفات رایج هاماملیس آمریکایی

شته‌ها (Aphids) از مهم‌ترین آفات Hamamelis virginiana هستند که با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی و زردی برگ می‌شوند. کنه‌های ریز و تریپس‌ها نیز لکه‌های نقره‌ای و سوختگی حاشیه برگ ایجاد می‌کنند. در برخی مناطق، لارو پروانه‌ها با تغذیه از برگ، باعث کاهش فتوسنتز و ضعف عمومی بوته می‌شوند.

بیماری‌های قارچی و فیزیولوژیک

لکه برگی قارچی (Leaf spot) مهم‌ترین بیماری این گیاه است که با لکه‌های قهوه‌ای تا سیاه روی پهنک برگ دیده می‌شود. رطوبت بالا و تهویه ضعیف، شرایط را برای سفیدک سطحی و پوسیدگی طوقه فراهم می‌کند. سوختگی نوک برگ‌ها اغلب ناشی از شوری خاک یا کمبود رطوبت است و با بیماری قارچی اشتباه می‌شود.

روش‌های پیشگیری و مقابله

مدیریت محیطی و پیشگیری، بهترین راه کنترل آفات و امراض هاماملیس است. هرس منظم شاخه‌های آلوده، حذف برگ‌های بیمار و تأمین گردش هوای مناسب، فشار بیماری را کاهش می‌دهد. برای شته‌ها، شست‌وشوی برگ‌ها با آب و صابون ملایم یا استفاده محدود از روغن باغبانی توصیه می‌شود. در صورت گسترش لکه برگی، محلول‌پاشی با قارچکش مسی در اوایل فصل رشد و تکرار طبق دستور، مؤثر است.

نحوه تکثیر هاماملیس آمریکایی

برای ازدیاد این گیاهان باید بذرها را بلافاصله پس از رسیدن در شاسی سرد کشت کرد. همچنین می توان از طریق پیوند برخی کولتیوارها در زمستان و یا کوپیوند جوانه در اواخر تابستان نیز این گیاهان را تکثیر نمود.