هاماملیس چینی؛ شکوفه‌های زمستانی معطر و طلایی برای باغ و فضای سبز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/02/01
هاماملیس چینی؛ شکوفه‌های زمستانی معطر و طلایی برای باغ و فضای سبز
هاماملیس چینی (*Hamamelis mollis*) درختچه‌ای خزان‌کننده از تیرهٔ Hamamelidaceae است که برای گل‌های زمستانهٔ معطر و ارزش زینتی‌اش شناخته می‌شود.

**شرایط دما، رطوبت و نور محیط رشد:**
به آب‌وهوای معتدل تا خنک سازگار است؛ سرمای زمستان را به‌خوبی تحمل می‌کند و در گرمای شدید و خشکی طولانی ضعیف می‌شود. خاک مرطوبِ با زهکشی خوب را می‌پسندد (رطوبت یکنواخت، بدون ماندابی شدن). بهترین رشد در **آفتاب ملایم تا نیم‌سایه** است؛ در مناطق گرم، نیم‌سایه مناسب‌تر است.

**بومی و زیستگاه:**
بومی **چین** (نواحی مرکزی و شرقی) و عمدتاً در **حاشیهٔ جنگل‌ها، دامنه‌های کوهستانی و دره‌های مرطوب** رشد می‌کند.

**خصوصیات ظاهری اندام گیاه:**
درختچه‌ای معمولاً **۲ تا ۵ متر** (گاهی بیشتر) با شاخه‌های گسترده. برگ‌ها **بیضوی و نسبتاً درشت**، با حاشیه کم‌وبیش موج‌دار و سطح زیرین معمولاً کمی کرک‌دار؛ در پاییز زرد می‌شوند. گل‌ها در **اواخر پاییز تا زمستان** ظاهر می‌شوند، **زرد طلایی** و با گلبرگ‌های باریک و نواری (رشته‌ای) و **معطر** هستند و اغلب پیش از باز شدن کامل برگ‌ها دیده می‌شوند. میوه کپسولی است و دانه‌ها را با فشار به بیرون پرتاب می‌کند.

**نام رایج محلی در ایران و جهان:**
در ایران بیشتر با نام‌های **«هاماملیس»** یا **«فندق افسونگر»** (ترجمهٔ رایج از Witch hazel) شناخته می‌شود. در جهان: **Chinese witch-hazel** (انگلیسی)، و نام کلی گروه نیز **Witch hazel** است.

Nargil_Hamamelis Mollis
نام علمي
Hamamelis Mollis
نام لاتين
chinese witch hazel
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

Hamamelis mollis  ( هاماملیس چینی ) درختچه ای خزان کننده از خانواده  Hamamelidaceae   ( هاماملیداسه)بوده که بومی مرکز و شرق چین میباشد .
از آنجایی که این گیاه دارای گلهای زیبا و بسیار معطر میباشد ، گیاه زینتی بسیار محبوبی تلقی شده و امروزه در اکثر نقاط جهان کاشته میشود.

این گیاه در سال 1879 به کشور انگلستان وارد شد و جایزه سلطنتی انجمن باغ وباغبانی را از آن خود کرد.

هاماملیس چینی

خصوصیات - معرفی

گیاه هاماملیس چینی، درختچه خزان کننده است که سرعت رشد کندی دارد و بین 10 تا 20 سال زمان نیاز است تا این گیاه به رشد نهایی خود برسد.
این درختچه ارتفاعی بین 2 تا 5 متر و گستردگی به همین اندازه دارد.
پوست تنه گیاه ، خاکستری رنگ است.
برگها بیضی شکل بوده و بین 8 تا 15 سانتیمتر طول و بین 6 تا 10 سانتیمتر عرض دارند.
حاشیه برگها دندانه دندانه میباشد، دمبرگی کوتاه دارند و به رنگ سبز تیره هستند.
برگه جلوه خاصی به گیاه میدهند وابتدا سبز بوده و سپس به زرد، نارنجی و قرمز تغییر رنگ میدهند.
گلها در اواخر زمستان و اوایل بهار بر روی گیاه ظاهر میشوند .
این گلها زرد و یک پایه بوده ، دارای 4 گلبرگ روبان شکل و 4 پرچم کوتاه میباشند و به صورت خوشه ای هستند.
میوه گیاه به صورت کپسول سخت چوبی بوده که 12 میلی متر طول دارد و شامل 2 دانه براق سیاه و سفید است.

 chinese witch hazel

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز هاماملیس چینی
دمای بین 1 تا 16 درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز هاماملیس چینی
کمی مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه هاماملیس چینی
زیاد
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز هاماملیس چینی
خاک لومی، شنی، ماسه ای ،حاصلخیز،اسیدی و خوب زهکشی شده

شرایط نگهداری از گیاه هاماملیس چینی بسیار ساده بوده و به شرح زیر است :

خاک: خاک شنی، ماسه ای ، لومی، حاصلخیز، اسیدی و خوب زهکشی شده.
نور: آفتابی - نیم سایه
این گیاه در معرض سایه رشد نخواهد کرد و در شرایط آفتابی بهترین گلدهی را دارد.
دما: دمای بین 1 تا 16 درجه برای رشد این گیاه مناسب است.
هاماملیس در برابر سرما مقاوم است و تا دمای -15 درجه را تحمل میکند.
آبیاری: به صورت منظم و متوسط صورت گیرد.
کوددهی: 2 بار در سال انجام شود.

Hamamelis Mollis

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

گیاه هاماملیس جزء گیاهان دارویی شمرده میشود و دارای خواص بسیار زیادی به شرح زیر است:
هاماملیس ، آکنه و جوش را درمان می کند.
برای قطع خون ریزی داخلی و خارجی به کار برده می شود.
پوست درخت و برگ آن برای درمان گزیدگی حشرات و رفع کبودی به کار برده می شود.
این گیاه در داروهای مربوط به بواسیر، برای کوچک کردن و انقباض عروق خونی مورد استفاده قرار می گیرد.
ناراحتی های پوستی را التیام می بخشد، منافذ پوست را کوچک می کند و پف زیر چشم را کاهش می دهد.
دم کرده تهیه شده از پوست و برگ آن، ناراحتی روده و خون ریزی معده را برطرف می کند.
مخلوطی از عصاره این گیاه و آب برای برطرف کردن التهاب چشم مفید است.
مانع عفونت ترک پا می شود.
برای کاهش درد و ورم به هنگام دندان درآوردن، کمی از آن را به لثه کودک بمالید.
دم کرده آن اسهال را برطرف می کند و غرغره با آن گلودرد را تسکین می دهد.
برای کاهش ورم و درد واریس، پارچه آغشته به دم کرده این گیاه را روی پاها بمالید و پاها را بالا بگیرید.
هشدار :مصرف بیش از حد دم کرده آن ممکن است سبب ایجاد حالت تهوع، استفراغ و یبوست شود.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - هاماملیس چینی

مقابله به آفات هاماملیس چینی

هاماملیس گیاهی مقاوم بوده و آفت و یا بیماری خاصی آن را تهدید نمیکند .


آفات رایج هاماملیس چینی (Hamamelis mollis)

شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ و ترشح عسلک می‌شوند؛ شست‌وشوی برگ‌ها با آب پرفشار و استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن ولک در شروع آلودگی مؤثر است. کنه‌های تارتن در هوای گرم و خشک موجب لکه‌های ریز زرد و تار می‌شوند؛ افزایش رطوبت، حذف برگ‌های شدیداً آلوده و کاربرد کنه‌کش‌های مناسب (در صورت نیاز) توصیه می‌شود. شپشک‌ها و سپردارها با ایجاد برجستگی روی شاخه‌ها ضعف عمومی ایجاد می‌کنند؛ هرس شاخه‌های آلوده و روغن‌پاشی زمستانه برای کاهش جمعیت زمستان‌گذران مفید است.


امراض و مشکلات قارچی

سفیدک سطحی به صورت پوشش سفید روی برگ‌ها ظاهر می‌شود و با تراکم زیاد شاخ‌وبرگ تشدید می‌گردد؛ بهبود گردش هوا، آبیاری از پای بوته و در صورت تداوم، استفاده از قارچ‌کش‌های گوگردی یا اختصاصی سفیدک کمک‌کننده است. لکه‌برگی‌های قارچی با لکه‌های قهوه‌ای/سیاه دیده می‌شوند؛ جمع‌آوری برگ‌های ریخته، پرهیز از خیس‌کردن شاخ‌وبرگ و ضدعفونی ابزار هرس توصیه می‌شود.


پوسیدگی ریشه و مدیریت پیشگیرانه

پوسیدگی ریشه (معمولاً در خاک‌های سنگین و زهکشی ضعیف) باعث زردی، پژمردگی و کاهش رشد می‌شود؛ اصلاح زهکشی، آبیاری منظم اما کم‌حجم، و استفاده از بستر سبک و غنی از مواد آلی بهترین راه کنترل است. در موارد شدید، جابه‌جایی به محل با زهکشی بهتر و حذف ریشه‌های پوسیده می‌تواند لازم باشد.

هاماملیس چینی

نحوه تکثیر هاماملیس چینی

تکثیر این گیاه به 3 روش صورت میگیرد:

1- کاشت بذر: بهتر است در اواخر تابستان و در محیطی بسته اقدام شود.
2- پیوند زدن : در اواخر زمستان صورت گیرد.
3- قلمه چوب نرم.

 chinese witch hazel

عوارض جانبی - هشدار

هشدار: مطابق دستور پزشک این گیاه را مصرف کنید.

-

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس فندق‌افسونگر و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره هاماملیداسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.6 از ۵، بر اساس 5 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید