۱۳۹۳ بیستم اسفند

قارچ مرغ چوب

Grifola frondosahen-of-the-woods که به فارسی قارچ مرغ چوب نامیده میشود، گیاهی از خانواده مِریپیلاسه بومی شمال شرقی ژاپن و شمال آمریکا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: معتدل و مرطوب خاک: رویش روی شاخه ها یا کنار کنده درختان

دانستنیهای علمی

نام علمي

Grifola frondosa

نام لاتين

hen-of-the-woods

خانواده (تيره)

Meripilaceae

قارچ مرغ چوب یا سر گوسفند یک قارچ چندلایه یا چندمنفذی است که شاخه های درختان به خصوص درختان بلوط، رشد می کند.

به زبان ژاپنی به آن مایتاکه (Maitake) گفته می شود که به معنی "قارچ رقصنده" است.

این قارچ معمولاً در اواخر تابستان تا اوایل پاییز یافت می شود.

مرغ چوب در ایالات متحده در اکثر فروشگاه ها و همچنین در عطاری های آسیا به فروش می رسد.

این قارچ (G. frondosa) نباید با Laetiporus sulphureus که معمولاً به غلط، مرغ چوب یا تپه ی سولفوری (Sulphur shelf) نامیده می شود، اشتباه گرفته شود.

این قارچ بومی شمال شرقی ژاپن و شمال آمریکا است.

این قارچ چندساله بوده و اغلب در یک نقطه برای چند سال متوالی می تواند محصول تولید نماید.

قارچ مرغ چوب در برخی نواحی مانند شمال شرق ایالات متحده آمریکا، بسیار پرمحصول می باشد.

این قارچ دارای ساختارهای شبه غده ای و زیرزمینی است که اِسکلروتیوم (sclerotium) نامیده می شود و تقریباً به اندازه ی یک سیب زمینی است.

اندام های میوه دهنده ی آن بزرگتر از 100 سانتیمتر بوده و به صورت خوشه های چندتایی با کلاهک قهوه ای رنگ مایل به خاکستری دیده می شوند. این کلاهک ها اغلب حلقه ای یا قاشقی شکل بوده و دارای حاشیه ای موجدار هستند و پهنای آنها به 2 تا 7 سانتیمتر می رسد.

سطح زیرین هر کلاهک دارای تقریباً یک تا سه روزنه در هر میلیمتر است.

ساقه ی انها کوتاه و به رنگ سفید شیری است. این ساقه ها دارای ساختاری شاخه داری است که در اثر بلوغ قارچ، سفت و محکم می شود.

این قارچ در ژاپن می تواند بیش از 100 پوند (40 کیلوگرم) رشد کند.

خصوصیات - معرفی

ریخت‌شناسی کلی اندام بارده

Grifola frondosa (قارچ مرغ چوب) یک بازیدیومیست چوب‌زی است که به‌جای «ساقه و برگ و گل»، اندام بارده (اسپوروفور) تولید می‌کند. این اندام معمولاً به صورت توده‌ای بوته‌مانند و چندشاخه، با ساختاری شبیه گل‌کلم یا دسته‌ای از پره‌های روی‌هم‌افتاده دیده می‌شود. قطر توده می‌تواند از حدود 10 تا 60 سانتی‌متر (گاهی بیشتر) و وزن آن قابل توجه باشد.

پایه (استیپ) و شاخه‌بندی

اندام بارده اغلب از یک پایه مرکزی کوتاه تا نسبتاً ضخیم با رنگ سفید تا کرم آغاز می‌شود که در نزدیکی قاعده، به شاخه‌های متعدد تقسیم شده و هر شاخه به کلاهک‌های فراوان ختم می‌شود. بافت پایه سفت‌تر از کلاهک‌هاست و در سنین بالاتر ممکن است فیبری‌تر شود.

کلاهک‌ها (پیلئوس)

کلاهک‌ها کوچک تا متوسط، نازک و بادبزنی یا قاشقی‌شکل‌اند و معمولاً 2 تا 10 سانتی‌متر عرض دارند. سطح فوقانی کلاهک صاف تا کمی مخملی بوده و رنگ آن از خاکستری-قهوه‌ای تا قهوه‌ای مایل به زیتونی متغیر است؛ لبه‌ها اغلب روشن‌تر و موج‌دار هستند. چیدمان متراکم کلاهک‌ها ظاهر «پَرمانند» شاخص این گونه را ایجاد می‌کند.

سطح زیرین و منفذها

سطح زیرین کلاهک‌ها به‌جای تیغه، دارای منفذهای ریز لوله‌ای است. رنگ منفذها سفید تا کرم است و با افزایش سن ممکن است کمی تیره یا لکه‌دار شود. این منفذها محل تولید و رهاسازی اسپورها هستند.

گوشت (بافت داخلی)

گوشت قارچ سفید و در نمونه‌های جوان ترد و نسبتاً گوشتی است، اما با پیرشدن سفت‌تر می‌شود. بوی آن معمولاً ملایم و طعم آن ملایم تا اندکی آجیلی توصیف می‌شود.

نور مورد نياز

متوسط

آبياري و رطوبت

کمی مرطوب

دماي مورد نياز

معتدل و مرطوب

خاک مورد نياز

رویش روی شاخه ها یا کنار کنده درختان

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

مرغ چوب به طور سنتی به عنوان یک قارچ خوراکی و دارویی در چین و ژاپن کاربرد داشته و برای تنظیم سیستم بدن و نرمال شدن آن به کار می رفت.

همچنین به طور وسیعی در ژاپن به مصارف خوراکی می رسد و به عنوان یکی از قارچ های محبوب در تهیه ی برخی غذاها است.

مایتاکه یا مرغ چوب یکی از بزرگترین قارچ های خوراکی و پختنی است که در ژاپن همانند دیگر قارچ ها مانند شیتاکه، شی مه جی و اِنوکی کاربرد دارد.

همانطور که بیان شد این قارچ در طب سنتی چین و ژاپن کاربرد بسیاری داشته و برای افزایش سیستم ایمنی بدن استفاده می شده است.

تحقیقات نشان داده که تمام اندام های این قارچ قابلیت تنظیم فشار خون، گلوکز، انسولین و سرم و چربی های زنده نظیر کلسترل، تری گلیسریدها و فسفولیپیدها را دارند.

این قارچ برای کاهش وزن و لاغری نیز مفید می باشد.

همچنین غنی از مواد معدنی (مانند پتاسیم، کلسیم و منیزیم)، انواع مختلفی از ویتامین ها (مانند B2، D2 و نیاسین)، فیبرها و آمینو اسیدها است.

این قارچ ها سرشار از پروتئین بتا-گلوکان بوده که سبب تقویت سیستم ایمنی بدن می شوند.

مرغ چوب فعالیت ضدسرطانی نیز دارد. و مفید در کاهش قند خون و درمان دیابت می باشد. دلیل کاهش قند خون توسط این قارچ، وجود بازدارنده های آلفا گلوکوزیداز در آن است.

معرفی و راهنمای پرورش قارچ ها - قارچ مرغ چوب

هشدار - عوارض جانبی

به ندرت در برخی موارد ممکن است در اثر مصرف این قارچ، در برخی افراد حساسیت و آلرژی ایجاد شود.

ضررها و عوارض گزارش‌شده

Grifola frondosa (قارچ مرغ چوب) در افراد حساس می‌تواند واکنش‌های آلرژیک ایجاد کند؛ از جمله خارش، کهیر یا تشدید علائم تنفسی در تماس با هاگ‌ها. در برخی افراد مصرف خوراکی ممکن است به ناراحتی گوارشی مانند نفخ، تهوع یا اسهال منجر شود.

این قارچ ممکن است قند خون و فشار خون را کاهش دهد و در مصرف هم‌زمان با داروهای ضددیابت، ضدپرفشاری خون یا داروهای ضدانعقاد/ضدپلاکت، خطر تداخل و عوارض (مثل افت قند یا خون‌ریزی) مطرح است. برای حیوانات خانگی داده‌های بالینی معتبر محدود است؛ در صورت مصرف اتفاقی، علائم گوارشی محتمل بوده و نیاز به مشاوره دامپزشکی دارد.