این گیاه با نام علمی Fothergilla gardenii و نام مرسوم (Dwarf Fothergilla) که به فارسي فوترگیلا کوتاه ناميده ميشود، گياهي از خانواده Hamamelidaceae بومي بومی جنوبشرقی ایالات متحده آمریکا، بهویژه مناطق ساحلی و دشتهای مرطوب مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک اسیدی، لومی و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون غرقابی، با pH حدود 4.5 تا 6.5
دانستنیهای علمی
نام علمي
Fothergilla gardenii
نام لاتين
Dwarf Fothergilla
ردهبندی گیاهشناسی
فوترگیلا کوتاه با نام علمی Fothergilla gardenii به خانواده Hamamelidaceae (فندقجادوییان) تعلق دارد. این خانواده شامل درختچهها و درختانی است که اغلب در نیمکره شمالی پراکنش دارند. جنس Fothergilla تنها دو گونه شناختهشده (F. gardenii و F. major) دارد و از نظر فیلوژنتیکی به جنس Hamamelis نزدیک است. فوترگیلاها به دلیل ساختار ویژه گل و برگ، در ردهبندیهای مولکولی بهعنوان گروهی متمایز در فندقجادوییان شناخته میشوند.
منطقه بومی و زیستگاه طبیعی
Fothergilla gardenii بومی جنوبشرقی ایالات متحده آمریکاست؛ از کارولینای شمالی تا آلاباما. زیستگاههای طبیعی آن شامل باتلاقهای اسیدی، حاشیه مردابها، جنگلهای باز و مناطق مرطوب با خاکهای شنی تا خزهای است. این گونه به خاکهای نسبتاً اسیدی و غنی از مواد آلی سازگار است و اغلب در مکانهایی با تابش فیلترشده نور خورشید رشد میکند. حضور آن در اکوسیستمهای مرطوب، نقش مهمی در تنوع پوشش زیر اشکوب جنگلهای شرقی آمریکای شمالی دارد.
ویژگیهای مورفولوژیک و فصلی
فوترگیلا کوتاه یک درختچه خزانکننده کمقد است که معمولاً ۶۰ تا ۹۰ سانتیمتر ارتفاع میگیرد. گلها پیش از برگدهی، در اوایل بهار، به صورت سنبلههای سفید-کرم و بدون گلبرگ ظاهر میشوند؛ ساختار «پُرزمانند» گل ناشی از پرچمهای بلند و فراوان است. رنگ پاییزی برگها (زرد، نارنجی تا قرمز مسی) از جنبههای مهم زیباشناختی و مورد توجه در مطالعات فیزیولوژی رنگدانهها است.
تاریخچه نامگذاری و معرفی علمی
این گونه نخستینبار در قرن هجدهم توسط گیاهشناسان اروپایی که فلور آمریکای شمالی را بررسی میکردند توصیف شد. نام جنس Fothergilla به افتخار پزشک و گیاهشناس اسکاتلندی-آمریکایی، دکتر جان فوترگیل، انتخاب شده است. واژه gardenii نیز احتمالاً اشاره به نام شخص یا باغی دارد که نخستین نمونهها از آن جمعآوری شدهاند. ورود این گونه به باغهای botanic اروپا، آن را به یکی از درختچههای مهم در مطالعات اولیه گیاهان زینتی آمریکای شمالی تبدیل کرد.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی اندامهای فوترگیلا کوتاه
فوترگیلا کوتاه (Fothergilla gardenii) درختچهای برگریز و کمارتفاع است که معمولاً بین ۶۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر ارتفاع میگیرد. فرم کلی گیاه متراکم، گرد تا کمی پهن و با شاخسارهای منشعب و منظم است که آن را برای فضای سبز زینتی بسیار مناسب میسازد.
ساقه و شاخهها
ساقهها چوبی، نسبتاً نازک و در سنین جوانی به رنگ سبز مایل به قهوهای هستند که با افزایش سن، به رنگ قهوهای خاکستری درمیآیند. پوست ساقه بافتی نسبتاً صاف تا کمی شیاردار دارد. شاخهها به صورت افراشته تا کمی خمیده رشد میکنند و آرایش متقارن و انبوهی به تاج بوته میدهند.
برگها
برگها ساده، متناوب و نسبتاً ضخیماند و سطحی کمی چرمی و زبر دارند. شکل برگها بیضوی تا تقریباً گرد است و قاعده برگها اغلب قلبیشکل میباشد. لبه برگها دندانهدار ظریف بوده و رگبرگ میانی برجسته و کاملاً مشخص است. رنگ برگ در فصل رشد، سبز متوسط تا سبز مایل به آبی بوده و در پاییز به طیفی درخشان از زرد، نارنجی، قرمز و ارغوانی تبدیل میشود.
گلها و گلآذین
گلها بدون گلبرگ هستند و ظاهر پُرپُشت آنها به دلیل تجمع پرچمهای سفید و متعدد است. گلآذینها سنبلهای، استوانهای تا تخممرغیشکل و به طول تقریبی ۲ تا ۵ سانتیمتر میباشند. رنگ پرچمها سفیدِ خامهای تا شیری است و در ابتدای بهار، پیش از ظهور کامل برگها، روی شاخههای یکساله پدیدار میشوند و ظاهری شبیه «مسواک کوچک» به گیاه میدهند.
میوه و بذر
میوهها به صورت کپسولهای کوچک چوبی و تخممرغیشکل تشکیل میشوند که درون آنها بذرهای ریز و تیرهرنگ جای دارند. با رسیدن میوه، کپسولها شکاف برداشته و بذرها آزاد میشوند، اما نقش اصلی زینتی گیاه بیش از هر چیز به گلها و رنگ پاییزی برگها وابسته است.
شرایط نگهداری فوترگیلا کوتاه
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک اسیدی، لومی و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون غرقابی، با pH حدود 4.5 تا 6.5
|
دمای مناسب برای رشد فوترگیلا کوتاه
فوترگیلا کوتاه گیاهی مقاوم به سرماست و در اقلیمهای معتدل تا نیمهسرد رشد مطلوبی دارد. دمای مناسب رشد آن حدود ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است. این گیاه میتواند دماهای زیر صفر را در زمستان تحمل کند، به شرط آنکه خاک زهکشی خوبی داشته باشد و یخزدگی طولانی در اطراف ریشه رخ ندهد.
نور و مکان کاشت
این گیاه در آفتاب کامل تا نیمسایه بهترین عملکرد را دارد. در مناطق گرمتر، قرار گرفتن در مکانی با آفتاب صبح و سایه بعدازظهر توصیه میشود تا از سوختگی برگها جلوگیری شود. وجود حداقل چند ساعت نور مستقیم خورشید برای گلدهی خوب و رنگگیری پاییزی برگها بسیار مهم است.
خاک و ویژگیهای بستر کاشت
فوترگیلا کوتاه خاکهای نسبتاً اسیدی، سبک تا متوسط و غنی از مواد آلی را ترجیح میدهد. خاک با pH حدود ۵ تا ۶/۵ ایدهآل است. خاک باید زهکشی بسیار خوبی داشته باشد، زیرا ماندگاری طولانی آب در اطراف ریشه باعث پوسیدگی ریشه و کاهش عمر گیاه میشود. استفاده از کمپوست برگ و خاک جنگلی برای بهبود ساختمان خاک مناسب است.
آبیاری و رطوبت
این گیاه رطوبت یکنواخت و متوسط خاک را دوست دارد. در سالهای اولیه کاشت، آبیاری منظم برای استقرار بهتر ریشهها ضروری است. خاک نباید کاملاً خشک شود، اما باتلاقی شدن و غرقابی بودن نیز برای فوترگیلا بسیار مضر است. در اقلیمهای خشک، استفاده از مالچ آلی به حفظ رطوبت و خنکی ریشه کمک میکند.
شرایط محیطی تکمیلی
کاشت در محلی نسبتاً محافظتشده از بادهای بسیار شدید به حفظ شکل بوته و جلوگیری از خشکیدگی شاخهها کمک میکند. افزودن مالچ سالیانه و پرهیز از کوددهی سنگین از نیتروژن، شرایط پایدار و طبیعیتری برای رشد این گیاه فراهم میآورد.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :