Flammulina velutipesEnokitake که به فارسی قارچ فلامولینا / قارچ اِنوکیتاکه نامیده میشود، گیاهی از خانواده فیزالاکریاسه بومی آسیا، اروپا و آمریکا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی معتدل و مرطوب خاک: رویش روی کنده درختان
دانستنیهای علمی
نام علمي
Flammulina velutipes
قارچ اِنوکیتاکه یا فلامولینا قارچی است از خانواده ی فیزالاکریاسه که بیشتر در غذاهای مردم شرق آسیا نظیر چین، ژاپن و کره استفاده می شوند.
گستره ی پراکنش این قارچ از شرق اروپا تا آسیا و از سواحل غربی آمریکای شمالی تا کوه های آپالاچیان می باشد.
این قارچ ها به صورت تازه یا کنسرو شده در بسته بندی های مخصوص در دسترس می باشند.
از این قارچ به صورت سنتی در سوپ ها استفاده می شده اما امروزه در سالادها و انواع مختلف غذاها نیز به کار می رود.
فلامولینا دارای ساختار تُردی است که می توان از آن به مدت یک هفته در یخچال نگهداری کرد.
این قارچ دارای کلاهک چسبناک، به رنگ قهوه ای مایل به زرد یا نارنجی مایل به قرمز است. این کلاهک ها به عرض 2 تا 10 سانتیمتر بوده و دارای ساقه ای مخملی و تیره تر از اندام های هوایی است.
طول این قارچ از 5 تا 15 سانتیمتر مشاهده می شود.
رنگ اسپورهای این قارچ به رنگ سفید، کِرِم یا زرد است.
این قارچ به طور طبیعی روی کنده ی درختان داغداغان چینی یا اِنوکی (در زبان چینی) رشد می کند اما بر روی درختان دیگری مانند توت سفید و خرمالو نیز می رویند.
بین گونه های خودرو و اهلی (کشت شده) این گیاه اختلافات معنی داری وجود دارد. کولتیوارهای اهلی این گیاه در معرض نور قرار نمی گیرند و در زیر سرپناه پرورش می یابند بنابراین به رنگ سفید دیده می شوند. ولی گونه های خودرو یا وحشی این گیاه معمولاً به رنگ قهوه ای تیره مشاهده می شوند. همچنین کولتیوارهای اهلی این قارچ در محیط های غنی از دی اکسید کربن رشد می کنند و دارای ساقه ای بلند و باریک می باشند در حالی که گونه های خودرو دارای ساقه ای کوتاه و ضخیم هستند.
در برخی کشورها نظیر انگلستان، گونه های وحشی و خودروی این نوع قارچ ممکن است طی ماه های سپتامبر تا مارچ و در طول زمستان ظاهر شوند.
این گونه ی قارچ معمولاً سرمای زمستان را تحمل کرده و در اکثر نواحی در اواخر پاییز یا زمستان ظاهر می شود.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی
فلامولینا ولیتیپس قارچی کلاهکدار از بازیدیومیستهاست؛ اندام بارده آن ظریف و اغلب بهصورت دستهای رشد میکند. این گونه فاقد برگ و گل است و شناسایی آن بر پایهٔ کلاهک، ساقه، تیغهها و چاپ هاگ انجام میشود.
کلاهک
قطر ۱–۵ سانتیمتر در حالت وحشی؛ رنگ کهربایی تا زرد-نارنجی؛ سطح لُزج در سرما و رطوبت؛ شکل در آغاز محدب و سپس تقریباً مسطح؛ لبهها اندکی شفاف.
ساقه (پایه)
باریک، استوانهای، ۳–۱۰ سانتیمتر طول و ۲–۵ میلیمتر قطر؛ رنگ از زرد کاهی در بالا تا قهوهای-مخملی تیره در پایین (معنای velutipes=پای مخملی)؛ توپر تا میانتهی در سنین بالا؛ بدون حلقه و غلاف؛ غالباً گروهی و چسبیده از قاعده. پایین ساقه بهطور مشخص مخملی و تیره است.
تیغهها (لاملا)
چسبیده تا اندکی نزولی؛ فشرده؛ رنگ سفید تا کرم که با سن کمی زرد میشود؛ لبهها صاف.
هاگ و چاپ هاگ
هاگها بیضوی تا استوانهای، صاف و شفاف؛ چاپ هاگ سفید. چاپ هاگ سفید از ویژگیهای کلیدی شناسایی است.
بافت و فرم کِشتی
گوشت نازک و الاستیک با بوی ملایم قارچی. نمونههای کشتشده (اِنوکی) ساقههای بسیار بلند و سفید و کلاهکهای کوچک دارند بهعلت نور کم و CO2 بالا. فرم کِشتی با فرم وحشی از نظر رنگ و نسبت ساقه به کلاهک تفاوت چشمگیر دارد.
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی معتدل و مرطوب
خاک مورد نياز
رویش روی کنده درختان
|
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
قارچ فلامولینا حاوی آنتی اکسیدان هایی مانند اِرگوتیونین است.
تحقیقات نشان داده که استفاده از این گیاه سبب افزایش سطح ایمنی بدن و کاهش سرطان می گردد.
بررسی هایی که در سال 2005 در دانشگاه سنگاپور صورت گرفت مشخص کرد که ساقه های این قارچ حاوی مقدار بالایی پروتئین است که به تنظیم سیستم ایمنی بدن کمک می کند.
این قارچ همچنین حاوی فلاموتوکسین و پروتئین های سیتولیتیک و کاردیوتوکسیک بوده که در صورت مصرف خوراکی غیرسمی می باشند.
هشدار - عوارض جانبی
عوارض و مسمومیتهای احتمالی قارچ Flammulina velutipes
گزارشهای مستند از سمیت جدی Flammulina velutipes برای انسان بسیار محدود است. مصرف خام یا نپخته این قارچ میتواند در برخی افراد مستعد باعث ناراحتی گوارشی خفیف مانند تهوع، دلدرد یا اسهال شود. در موارد نادر، حساسیت فردی ممکن است به صورت واکنشهای آلرژیک پوستی یا تنفسی بروز کند. برای حیوانات خانگی (سگ و گربه) دادههای علمی دقیق، کنترلشده و قابلاستناد دربارهٔ مسمومیت اختصاصی این گونه وجود ندارد. با این حال، مصرف زیاد هر نوع قارچ خوراکی توسط حیوانات خانگی میتواند منجر به اختلال گوارشی و نیاز به مراقبت دامپزشکی شود.
منابع :
botit.botany.wisc.eduen.wikipedia.orgbio.utk.edufirst-nature.commushroomexpert.commushroomnutrition.comrogersmushrooms.com ساير تصاوير :