معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - علف بواسیر

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1392/12/15
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - علف بواسیر
علف بواسیر (*Erechtites hieracifolia*) یک گیاه علفی یک‌ساله از تیره کاسنیان (Asteraceae) است که عمدتاً در زیستگاه‌های به‌هم‌خورده و خاک‌های تازه‌برهنه‌شده رشد می‌کند.

**شرایط دما، رطوبت و نور (محیط رشد):** در فصل‌های گرم تا معتدل رشد سریعی دارد؛ به رطوبت خاک متوسط تا نسبتاً بالا در دوره استقرار پاسخ بهتر می‌دهد، اما پس از استقرار می‌تواند نوسان رطوبت را تا حدی تحمل کند. معمولاً در **آفتاب کامل تا نیم‌سایه** بهتر رشد می‌کند و در حاشیه جنگل‌ها و فضاهای بازِ نورگیر فراوان دیده می‌شود.

**بومی و زیستگاه:** بومی **آمریکای شمالی** است و در بسیاری از مناطق دیگر نیز گسترش یافته است. زیستگاه‌های رایج آن شامل **حاشیه جنگل‌ها، زمین‌های سوخته یا تازه‌پاکسازی‌شده، کنار جاده‌ها، اراضی بایر و مناطق دارای اختلال خاک** است.

**خصوصیات ظاهری اندام گیاه:** ساقه راست‌قامت و معمولاً منشعب، با ارتفاع متغیر (اغلب حدود 0.5 تا 2 متر). برگ‌ها متناوب، نیزه‌ای تا کشیده و اغلب با لبه‌های دندانه‌دار یا بریدگی‌دار هستند. گل‌آذین شامل سرگل‌های کوچک و باریکِ استوانه‌ای است که معمولاً **بدون گلبرگ‌های زبانه‌ایِ نمایان** به نظر می‌رسند؛ گل‌ها غالباً سبزفام تا کرم/سفید هستند. میوه‌ها فندقه‌های ریز با **کاکل مویی** بوده و به پراکنش بادی کمک می‌کنند.

**نام رایج (ایران و جهان):** در ایران غالباً با نام **«علف بواسیر»** شناخته می‌شود. در منابع انگلیسی‌زبان از نام‌های **American burnweed** و **fireweed** (در برخی مناطق) برای آن یاد می‌شود.

**کاربرد:** این گیاه بیشتر به‌عنوان علف هرز/پیشگام در زیستگاه‌های تخریب‌شده شناخته می‌شود و کاربرد دارویی یا صنعتی بسیار مشهور و تثبیت‌شده‌ای (در حد گیاهان دارویی شناخته‌شده) ندارد.

Nargil_Erechtites hieracifolia
نام علمي
Erechtites hieracifolia
نام لاتين
fireweed
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

علف بواسیر گونه ای گیاه علفی از جنس Erechtites در خانواده کاسنی (Asteraceae) بومی آمریکا و کانادا میباشد

در آمریکا این گیاه به عنوان یک علف هرز بسیار مشکل زا شناخته می شود و در زمانیکه در میان گیاهانی مانند نعنا رشد می کند به شدت ضرر وارد می کند چراکه با گیاه اصلی مخلوط شده و بر روی عصاره بدست آمده از گیاه اصلی تاثیر می گذارد.

علف بواسیر

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه علف بواسیر
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  علف بواسیر
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  علف بواسیر
12 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  علف بواسیر
خاکهای غنی و حاصلخیز

علف بواسیر گیاهی است علفی با ساقه ای سبز رنگ. برگهای این گیاه ساده، ضخیم و دندانه دار است که از نظر ظاهری به برگهای کاهوی وحشی شباهت دارد. گلها زرد بوده و در پاییز ایجاد می شوند. گلها در نهایت خوشه ای باریک از بذر را به جا می گذارند.

این گیاه شاخه شاخه شده و به صورت انبوهی از ساقه ها رشد می کند. این گونه از آتش سود می برد و معمولا از اولین گیاهانی است که پس از آتش سوزی رشد می کند و به همین دلیل در برخی مناطق به آن fireweed می گویند.

ساقه مرکزی با مقطعی گرد و بدون کرک است که خطوط عمودی سبز تیره رنگی بر روی آن وجود دارد.

ساقه مرکزی با مقطعی گرد و بدون کرک است که خطوط عمودی سبز تیره رنگی بر روی آن وجود دارد.

برگهای متناوب آن به پهنای 3*8 ، کشیده و با انتهایی گرد هستند(oblanceolate leaves). سطح رویی برگها کرکدار بوده که باعث می شود روشنتر باشد. برگهای پایینی دم برگ کوتاهی دارند در حالیکه برگهای بالایی تقریبا به ساقه چسبیده اند. ساقه در انتها به یک گل آذین ختم می شود که دارای گلچه هایی لوله ای است که توسط براکته هایی نرم پوشیده شده اند. این براکته ها ظاهری ارغوانی رنگ به گل آذین می دهند. گلچه ها که به ندرت از میان براکته ها قابل دیدن هستند سفیدند. گلچه های خارجی بارور و دارای مادگی اند ولی گلچه های درونی هرمافرودیت و یا عقیم هستند.

سیستم ریشه ای علف بواسیر سطحی و افشان است.

fireweed

شرایط محیط رشد

این گیاه مناطق مرطوب را می پسندد ولی می تواند تا حدودی خشکی را تحمل کند. این گیاه در مناطق شهری نیز به خوبی رشد می کند. بذرهای این گیاه به کمک باد پراکنده می شود و به عنوان غذای پرندگان نیز استفاده می شود که می تواند یکی از راه های پراکنده شدن آن باشد.

این گیاه از سایه تا آفتاب کامل را می تواند تحمل کند. به رطوبت بالایی نیاز دارد و اندازه گیاه به میزان زیادی به رطوبت و حاصلخیز خاک بستگی دارد. به خاکهایی با سنگریزه نیاز دارد به طوریکه اغلب در ریل قطارها رشد می کند. پراکندگی این گیاه اغلب در چمن زارهایی با خاکهای تیره و مرطوب، جنگلهایی که خاکهایی سنگریزه دار داشته باشند، دشتهای ناهموار، حاشیه مردابها و نهرها، مناطق پرت شهری و ریل قطار هاست.

Erechtites hieracifolia

مقابله به آفات علف بواسیر

از آفات مهم این گیاه می توان به شته و بید اشاره کرد.

علف بواسیر

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

اسانس این گیاه زرد شفاف است که از عصاره گیری با آب بدست می آید، طعم تلخ و سوزاننده ای دارد و رایحه کمی دارد.

خواص این گیاه قابض، نیروبخش، تصفیه کننده و قی آور است. در میان بومیان آمریکا برای درمان اگزما، اسهال خونی و خونریزی استفاده می شد. علاوه بر این در مرجع دارویی ایالات متحده آمریکا برای درمان بواسیر توصیه شده است. به علت دارا بودن ترکیبات ضد انقباض برای درمان کولیک، گرفتگی عضلات و سکسکه موثر است. به صورت خارجی برای تسکین دردهای ناشی از نقرس، رماتیسم و درهای سیاتیکی استفاده می شود. این گیاه در درمان بافتهای مخاطی ریه، معده و روده بسیار موثر و برای درمان وبا و بواسیر بسیار توصیه شده است. علف بواسیر می تواند بر روی بافتهای مخاطی روده تاثیر گذاشته و دردهای ناشی از بواسیر را کاهش داده و همچنین می تواند روند بهبودی را تسریع ببخشد.

دکتر Roberts Bartholow نویسنده داروهای آمریکای شمالی بیان می کند که این گیاه دارای خاصیت ضدعفونی کننده (antiseptic) است و می تواند عفونتهایی که به سختی درمان می شود را بهبود ببخشد. به هضم غذا و کاهش سوزش معده کمک می کند. این گیاه در درمان سردرد، التهاب، اگزما، تبخال و سایر بیماری های پوستی موثر است. این گیاه ابتدا بر روی قلب تاثیر گذاشته و با باز کردن مویرگها باعث گرم شدن بدن می شود. در مرحله بعد بدن شروع به عرق کردن می کند و در نهایت باز شدگی عضلات رخ می دهد.

این گیاه تولید رنگ آبی می کند و برای رنگ آمیزی پشم و نخ استفاده می شود.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - علف بواسیر

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.44 از ۵، بر اساس 9 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید