سنبل آبی؛ گیاه آبزی با گل‌های بنفش چشمگیر و رشد تهاجمی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
سنبل آبی؛ گیاه آبزی با گل‌های بنفش چشمگیر و رشد تهاجمی
سنبل آبی Pontederia crassipes که در ایران با نام‌های سنبل آبی و هیاسینت آبی و در جهان با نام‌های Water hyacinth و Eichhornia شناخته می‌شود، یک گیاه آبزی شناور از تیره Pontederiaceae است. این گونه دارای رزت برگ‌های براق، بیضوی تا گرد با دمبرگ‌های متورم و اسفنجی است که نقش شناورسازی دارند؛ ریشه‌ها آویخته، پرپشت و تیره‌رنگ بوده و گل‌آذین خوشه‌ای قائم با گل‌های بنفش تا ارغوانی و لکه زرد در یکی از گلبرگ‌ها تولید می‌کند. رشد مطلوب آن در آب‌های آرام شیرین تا کمی لب‌شور، در دمای گرم و نور کافی رخ می‌دهد و در محیط‌های غنی از مواد غذایی به‌ویژه نیتروژن و فسفر به‌سرعت تکثیر رویشی و بذری دارد. بومی حوضه آمازون در آمریکای جنوبی است و امروزه در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری جهان به‌صورت گونه مهاجم در تالاب‌ها، رودخانه‌های کم‌جریان و مخازن گسترش یافته است و به‌عنوان یکی از مهاجم‌ترین علف‌های هرز آبزی جهان شهرت دارد.

Nargil_Pontederia crassipes
نام علمي
Pontederia crassipes
نام لاتين
Water hyacinth
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

سنبل آبی گیاهی آبزی شناور چند ساله از جنس Eichhornia در خانواده Pontederiaceae بومی مناطق گرمسیری و زیر گرمسیری امریکای جنوبی به خصوص حوضه آمازون است. این گیاه در مناطق خارج از محدوده بومی خود اغلب یک گونه مهاجم شناخته میشود.

سنبل آبی ممکن است بالاتر از سطح آب به اندازه 1 متر در ارتفاع رشد کند. دارای برگ های گسترده، ضخیم، براق و تخم مرغی شکل 10 تا 20 سانتی متری میباشد که در سطح آب شناور است.

گل سنبل آبی در جنوب پاکستان در استان سند و در رودخانه سند فراوان یافت میشود.


خصوصیات - معرفی

دارای ریشه های ارغوانی سیاه آزاد و ساقه راست که 8 تا 15 گل جذاب را بر روی خود دارد. عمدتا سنبل آبی به رنگ صورتی با شش گلبرگ است. شکوفه، سنبل آبی ممکن است با Limnobium spongia اشتباه گرفته شود.

سنبل آبی یکی از سریع الرشد ترین رشد گیاهان شناخته شده می باشد. همچنین تولید مقادیر زیادی از دانه و قابلیت دوام سی سال از دیگر مشخصات آن است. برخی پرورش دهندگان شناخته شده آن را به دو برابر جمعیت خود در دو هفته میرسانند.

این گیاه میتواند دریاچه ها و حوضچه ها را به طور کامل پوشش دهد و باعث نرسیدن نور خورشید به گیاهان آبزی و همچنین ماهی ها و لاک پشت ها و ازبین رفتن آنها شود ولی در صورت پرورش کنترل شده میتواند باعص تمیزی و کمک به تامین اکسیژن در حوضچه های ساخته شده توسط انسان شود.

سنبل آبی به وسیله دم برگهایی که تغییر شکل یافته‌اند و به شکل اسفنجی در آمده‌اند میتواند روی سطح آب شناور بماند. و به وسبله استولون (ساقه‌های رونده یا بندهای ریشه‌زا. همانند توت فرنگی) تکثیر میشود.

گیاه سنبل آبی در مناطق گرمسیری روی آبهای راکد به شدت رشد میکند و در برخی مناطق مانند استرالیا به دلیل پوشاندن سطح وسیعی از رودخانه‌ها و باتلاقها ایجاد مشکلات زیست محیطی (مانند ایجاد مشکل در زندگی ماهیها و گیاهان آبی دیگر) نموده‌است. این گیاه چنان سطح آب را میپوشاند که حتی رفت و آمد قایقها هم دچار مشکل میشود.



بيشتر مطالعه کنيد :



شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز سنبل آبی
25 درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز سنبل آبی
خشک
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه سنبل آبی
متوسط
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز سنبل آبی
PH : 5 - 7.5

گلهای آبی رنگی شبیه گلهای سنبل پیازی تولید میکند. نسبت به سرما حساس است و زمستانهای ملایم را هم تحمل نمیکند.

این گیاه مواد غذایی را به صورت محلول از آب جذب میکند و استفاده از کودهای کامل مایع به صورت دوز مصرفی یک در هزار و ماهانه حداقل یکبار برای این گیاه مناسب است.

هوای آزاد و نور متوسط برای این گیاه مناسب است همچنین دمای شبانه نباید خیلی بالاتر از دمای روزانه باشد. سنبل آبی اغلب طول تابستان را گل میدهد. ماندگاری گلها کم و در حدود یک روز است


کاربردها

در فیلیپین، برخی از ساقه سنبل آبی پس از خشک کردن و تبدیل به الیاف و به شکل رشته رشته و رشته بافته شده به صورت نوار برای ساخت کیف، کفش، تاج های گل ، کلاه، گلدان و مواد تزئینی استفاده می کنند.

این گیاه بسیار مقاوم است و ظرفیت بالایی برای جذب فلزات سنگین، از جمله کروم، کبالت، نیکل، سرب و جیوه دارد که می تواند برای تصفیف فاضلاب های صنعتی و همچنین زدودن سایر مواد سمی مفید باشد. همچنین عامل حذف آرسنیک از آب آشامیدنی آلوده است و یک ابزار مفید در حذف آرسنیک در آب لوله کشی در بنگلادش است.

این گیاه برای استفاده در مخازن تولید انرژی و گاز به روش بیوماس (بیوگاز) بسیار کارایی دارد.

در حیاطهایی که دارای حوض هستند میتواند سنبل را در کنار گیاهان آبزی دیگری مانند نیلوفر آبی و همچنین گیاهان کنار-آب-زی مانند جگن‌ و نخل مرداب نگهداری کرده و ترکیب زیبایی از آنها به وجود آورد.


نحوه تکثیر سنبل آبی

تکثیر گیاه به وسیله گیاهچه‌های جدیدی که در انتهای استولونها تشکیل میشود انجام میشود.


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره پونتدریاسه - غلافیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.41 از ۵، بر اساس 236 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

نیلوفر مقدم 1395/04/05
با سلامچند روز پیش یه گل سنبل آبی خریدم و آوردم خونه توی گلدون آب گذاشتم. توی سرچ هایی که در موردش کردم به تحقیقی برخوردم که اعلام کرده بود این گیاه سرطانزاست و باید از خونه خارج بشه. تا چه حد این منبع موثقه؟
مریم *** 1392/03/24
سلام.من یه گیاهی دارم فروشنده گفته اسمش بامبو هست ولی تو اینترنت من یه گیاهی دیدم شبیه اون بود اسمشم سنبل آبی بود.درسته اسمش؟شرایط نگهداریش چه جوریه؟به غیر از آب میشه تو خاکم کاشتش؟تصویر ارسالی کاربر
فريبا فريبا 1391/07/30
سلامة هفته پيش اين گياه را در نمايشگاه گل و گياه شهرداري ديدم ولي متأسفانه امكان خريد برايم نبود چون كلي گياه ديگر خريده بودم. مي دانيد اين گياه در كجا به فروش مي رسد؟ آيا خودتان نداريد؟
محمدرضا اخوان صراف 1391/08/21
سلام ... میخواستم از شما بپرسم که شرایط مناسب نگهداری از سنبل آبی در فصول سرد سال چیه؟ از راهنماییتون ممنون میشم
میلاد ابطحی 1391/08/02
با سلام خدمت شما بزرگواران
من حدود یک هفته است که یک بوته سنبل آبی خریداری کرده ام
و الان در منزل در نور متوسط قرار داده ام و یک قاشق چایخوری
کود آهن 8 درصد همراه با زغال برای گندزدایی داخل آب آن ریختم
اما برگهای آن در طول این یک هفته در حال خشک شدن است
لطفا مرا راهنمایی کنید تا از بین رفتن این گیاه زیبا جلوگیری کنم .
ممنون . میلاد .

ثبت پرسش یا نظر جدید