۱۳۹۳ سوم آبان

چولتا / دیلِنیا

Dillenia indicachulta که به فارسی چولتا / دیلِنیا نامیده میشود، گیاهی از خانواده دیلِنیا بومی جنوب آسیا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: مرطوب درجه حرارت: شرایط گرمسیری درجه سانتیگراد خاک: متوسط تا غنی و زهکش دار

دانستنیهای علمی

نام علمي

Dillenia indica

نام لاتين

chulta

خانواده (تيره)

Dilleniaceae

دانستنیهای علمی :

چولتا گونه ای از جنس Dillenia است که بومی جنوب آسیا از هند تا بنگلادش و سریلانکا تا جنوب چین و ویتنام و در سراسر تایلند تا مالزی و اندونزی گسترش یافته است. بسیاری از میوه های گرمسیری آسیایی برای زیباسازی محیط استفاده نمی شوند اما چولتا گیاهی است که برای زیبایی نیز کاربرد دارد.

خصوصیات - معرفی

خصوصیات ظاهری :

چولتا گیاهی همیشه سبز بوته ای یا درختی کوچک تا متوسط تا ارتفاع 15 متر می باشد. برگ ها 15 تا 35 سانتی متر طول داشته و سطح کمی چین دار یا رگ رگ دارد. گل ها درشت با قطر 15 تا 20 سانتی متر بوده و پنچ گلبرگ سفید و بیشمار پرچم زرد رنگ دارند . میوه ها نیز درشت ، زرد مایل به سبز ، با بذر بسیار و خوردنی هستند.

میوه ها 5 تا 12 سانتی متر قطر داشته و دارای 15 برچه است که هر برچه شامل 5 بذر بوده که درون مغز میوه جاسازی شده است. بذرها کوچک و قهوه ای رنگ است. رنگ گلها سفید یا نزدیک سفید می باشد.

شرایط نگهداری چولتا / دیلِنیا

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

مرطوب

دماي مورد نياز

شرایط گرمسیری

خاک مورد نياز

متوسط تا غنی و زهکش دار

شرایط محیط رشد:

چولتا باید در شرایط آفتاب کامل باشد . میزان آب و رطوبت متوسطی نیاز داشته و باید آبیاری آن بطور منظم باشد. نباید بیش از حد به آن آب داده شود. بذور در گستره ی وسیعی از خاک ها جوانه می زنند که این خاک باید از زهکشی خوبی برخوردار باشد.

مقاومت خوبی به سرما داشته و می تواند در جنگل های روشن بدون آسیب جدی استقامت داشته باشد. سرعت رشد چولتا متوسط می باشد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردها:

میوه ها خیلی آبدار بوده (86 درصد آب) و 10 درصد مواد جامد و درصد کمی مواد غذایی دارد. تنه و برگهای چولتا قابض بوده و در مالزی میوه ها بعنوان طعم دهنده و خوشمزه کردن غذا استفاده می گردد. از میوه چولتا برای ساخت مربا نیز استفاده می شود.

میوه ها تقریبا ضد یبوست هستند و می توانند اسهال آور نیز باشند. میوه آن در درمان دردهای شکمی موثر بوده و مخلوط آن با آب و شکر بعنوان شربت خنک کننده سردرد و تب موثر واقع می گردد.

در تایلند از گوشت میوه برای شستشوی سر استفاده می شود. شاخه های آن برای هیزم آتش خیلی مناسب هستند. مغر یا گوشت میوه ترش- تلخ بوده و در آشپزی هندی مورد استفاده قرار می گیرد که غالبا با نارگیل و ادویه جات مخلوط شده و آماده می گردد. میوه های درخت چولتا غذایی اصلی برای حیواناتی از قبیل فیل ها ، میمون ها و آهوها است.

معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات غیر برگی - چولتا / دیلِنیا

مقابله به آفات چولتا / دیلِنیا

آفات رایج

در Dillenia indica (چولتا/دیلِنیا) آفات مکنده مانند شته، شپشک آردآلود و سپردار می‌توانند با تغذیه از شیره گیاهی باعث زردی برگ، کاهش رشد و ترشح عسلک شوند که زمینه کپک دوده‌ای را فراهم می‌کند. مدیریت شامل شست‌وشوی برگ‌ها با آب، هرس بخش‌های آلوده، کنترل مورچه‌ها و استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن ولک در چند نوبت با فاصله ۷–۱۰ روز است.

کنه‌های تارتن در هوای گرم و خشک موجب لکه‌های ریز روشن و تارهای ظریف روی برگ می‌شوند. افزایش رطوبت محیط، غبارپاشی ملایم، حذف برگ‌های شدیداً آلوده و در صورت نیاز کاربرد کنه‌کش‌های مجاز با تناوب مناسب توصیه می‌شود.

امراض مهم

لکه‌برگی‌های قارچی (مانند سرکوسپورا/آنتراکنوز) معمولاً به صورت لکه‌های قهوه‌ای تا سیاه با گسترش تدریجی بروز می‌کنند. کاهش خیس‌ماندن شاخ‌وبرگ، آبیاری در پای گیاه، جمع‌آوری برگ‌های ریخته و محلول‌پاشی قارچ‌کش‌های مسی یا مانکوزب طبق برچسب، کنترل مؤثری ایجاد می‌کند.

پوسیدگی ریشه و طوقه (فیتوفترا/پیتیوم) در خاک‌های سنگین و آبیاری بیش از حد رخ می‌دهد و باعث پژمردگی و تیره‌شدن طوقه می‌شود. اصلاح زهکشی، پرهیز از غرقابی، استفاده از بستر سبک و ضدعفونی ابزار، و در موارد شدید مصرف قارچ‌کش‌های اختصاصی ضد اومیست‌ها مطابق دستورالعمل ضروری است.

نحوه تکثیر چولتا / دیلِنیا

نحوه تکثیر گیاه :

چولتا را از طریق کاشت بذر تکثیر می کنند. بطوری که در پاییز بذر آن را در زمین اصلی می کارند. بذرها باید از میوه های رسیده گرفته شده، تمیز و خشک گردند. بذور نباید زیاد انبار شوند، بذور چولتا زود جوانه می زنند.

از طریق خواباندن هوایی یا پیوند روی دانهال های جوان نیز می توان چولتا را تکثیر کرد.