راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - گوشواره ای

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - گوشواره ای
گیاه گوشواره‌ای (*Calceolaria herbeohybrida*) یک گیاه زینتی گلدانی با گل‌های کیسه‌ای/دمپایی‌شکل و رنگ‌های زرد، نارنجی و گاه لکه‌دار است. برگ‌ها نرم، کرک‌دار، سبز روشن و معمولاً دندانه‌دارند و بوته فرم متراکم دارد. دمای مناسب رشد 10 تا 18°C (دور از گرمای بالای 22°C) و رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا است؛ خاک باید یکنواخت مرطوب بماند اما غرقابی نشود. نور زیادِ غیرمستقیم یا نیم‌سایه روشن بهترین است و آفتاب مستقیم می‌تواند برگ و گل را بسوزاند. نام رایج جهانی آن “Pocketbook plant” و “Slipper flower” است و در ایران عمدتاً با نام «گوشواره‌ای» شناخته می‌شود. کاربرد اصلی آن زینتی است و به‌عنوان گیاه دارویی یا صنعتی شناخته‌شده و رایج مطرح نیست.

Nargil_Calceolaria Herbeohybrida
نام علمي
Calceolaria Herbeohybrida
نام لاتين
Pocketbook
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

Calceolaria Herbeohybrida یکی از ارقام جنس Calceolaria است که در این جنس دو گونه دیگر نیز وجود دارد و همگی بومی شیلی در آمریکای جنوبی هستند.

این گیاه که با نام های مختلفی چون کالسئولاریا,کفشک، گوشی، جیبی، کیفی و Slipperwort شناخته میشود، گیاهی است دو ساله كه بعنوان گیاه زینتی خانگی در بهار و تابستان مورد استفاده قرار می گیرد.

گوشواره ای

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه گوشواره ای
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  گوشواره ای
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  گوشواره ای
18 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  گوشواره ای
خاک سبک و اسیدی با پایه لوم

برگهای گیاه، تخم مرغی و پهن، كركدار، به طول 8 تا 12 سانتیمتر بوده كه بصورت متقابل روی ساقه قرار گرفته اند. گلهای آن به تعداد زیاد در رنگهای زرد، نارنجی، قرمز و مخلوط نمایان است. این رنگها در فصل تابستان ظاهر می شوند.

حداكثر بلندی و گستردگی آن به ۲۰ سانتیمتر می رسد.

Pocketbook

شرایط محیط رشد

درون گلخانه در كمپوست گلدانی با پایه لومی و روشنایی و تهویه خوب نگهداری شود و در بهار و تابستان هر ۴-۳ هفته یكبار خاك گلدان را با كود مایع تقویت کنید.

در طول زمستان آبیاری را كاهش دهید.

در فضای باز بهتر است در مكان آفتابی یا سایه آفتاب، خاك سبك، نسبتا حاصلخیز و اسیدی كاشته شود.

برای گلدهی بهتر نیاز به شرایط خنك و مرطوب دارد. حداقل دمای قابل تحمل آن ۵ درجه سانتیگراد است.

Calceolaria Herbeohybrida

مقابله به آفات گوشواره ای

آفات رایج گوشواره‌ای (Calceolaria Herbeohybrida)

شته‌ها، مگس سفید و تریپس مهم‌ترین آفات این گیاه هستند. شته و مگس سفید باعث زردی و پیچیدگی برگ‌ها و ترشح عسلک می‌شوند. تریپس لکه‌های نقره‌ای و بدشکلی گل‌ها را ایجاد می‌کند. برای کنترل، ابتدا برگ‌های بسیار آلوده را حذف کرده و گیاه را با دوش آب ولرم بشویید. سپس از محلول صابون حشره‌کش یا روغن ولک سبک، هر ۷ روز یک‌بار و حداکثر ۳ نوبت استفاده کنید. در صورت آلودگی شدید، استفاده هدفمند از حشره‌کش سیستمیک توصیه می‌شود.

بیماری‌ها و پوسیدگی‌ها

بیماری‌های قارچی مانند سفیدک سطحی و پوسیدگی ریشه در اثر رطوبت بالای بستر و تهویه نامناسب رخ می‌دهند. سفیدک سطحی به صورت لکه‌های سفید آردی روی برگ‌ها ظاهر می‌شود و پوسیدگی ریشه با پژمردگی ناگهانی و بوی بد خاک همراه است. آبیاری را کاهش داده، زهکش گلدان را اصلاح کرده و برگ‌ها را خشک نگه دارید. از قارچ‌کش‌های مناسب (مانند ترکیبات مسی یا کاربندازیم) طبق دستور برچسب استفاده کنید و گلدان‌های آلوده را جدا از سایر گیاهان قرار دهید.

گوشواره ای

نحوه تکثیر گوشواره ای

تکثیر این گیاه از طریق كاشت سطحی بذر درون گلدان و نگهداری در دمای ۱۸ درجه سانتیگراد در اواخر تابستان یا بهار امكان پذیر است.


مروری بر راهبردهای تکثیر

کالسیولاریا Calceolaria herbeohybrida (گوشواره‌ای) عمدتاً به‌عنوان گیاه زینتی گلدانی نگهداری می‌شود و در تکثیر خانگی، مهم‌ترین روش‌ها بذر و قلمه (در برخی ارقام) هستند. چون بسیاری از ارقام دورگه‌اند، تکثیر جنسی همیشه یکنواختی رنگ و فرم گل را تضمین نمی‌کند.


تکثیر از طریق بذر (روش رایج)

بذرکاری رایج‌ترین و عملی‌ترین روش تکثیر گوشواره‌ای است. بذرها بسیار ریزند و معمولاً روی سطح بستر سبک و استریل (پیت/کوکوپیت با پرلیت) پخش می‌شوند و نباید با لایه ضخیم خاک پوشانده شوند؛ فقط مه‌پاشی ملایم برای تماس بذر با بستر کافی است. رطوبت یکنواخت، نور ملایم و دمای خنک (حدود ۱۵–۲۰°C) به جوانه‌زنی کمک می‌کند. پس از تشکیل چند برگ حقیقی، نشاکاری به گلدان‌های کوچک انجام می‌شود و تا استقرار کامل، باید از گرما و خشکی جلوگیری کرد.


تکثیر رویشی با قلمه (در برخی شرایط)

در بعضی کشت‌ها می‌توان از قلمه‌های ساقه جوان و غیرگلدار استفاده کرد تا ویژگی‌های رقم حفظ شود. قلمه‌ها در بستر سبک و مرطوب با زهکش بالا قرار می‌گیرند و با ایجاد رطوبت محیطی (پوشش پلاستیکی شفاف با تهویه) بهتر ریشه می‌دهند. دمای خنک و نور غیرمستقیم برای کاهش پژمردگی ضروری است.


تولید مثل طبیعی (در صورت بذرگیری)

پس از گرده‌افشانی، گیاه کپسول بذر تولید می‌کند و در صورت رسیدن بذر و پراکنش، امکان خودبذری محدود وجود دارد؛ با این حال در محیط خانگی معمولاً کنترل‌شده تکثیر می‌شود و بذرگیری برای حفظ یکنواختی ارقام دورگه کمتر توصیه می‌شود.

Pocketbook

ساير تصاوير :  

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.28 از ۵، بر اساس 141 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

ایرج کرمعلی 1392/12/01
با سلام.این گل از اواخر اسفند تا اواسط فروردین هر سال در گلفروشی ها (خصوصا تهران و کرج)موجود میباشد.در حال حاضر موسسه ی تولید گل و گیاه برادران کرمعلی(حسن کرمعلی)اولین و تنها تولید کننده ی این گل زیبا در ایران هستند.گل گوشواره ای در زمان گلدهی به محیطی خنک و دور از نوره مستقیم آفتاب و باد نیاز دارد.آبیاری آن هفته ای 2تا3بار به اندازه ای که آب از انتهای گلدان بیرون بیاید.گلدان نباید نزدیکه منابع حرارتی باشد.آب و کود روی گلها نریزید.از دست زدن و فشردن گلها اجتناب کنید.بعد از خریداری از گلفروشی نیازه چندانی به کود نیست.فقط با رعایت نکاته بالا شما میتوانید حداقل 1تا2ماه از گلهای زیبای آن لذت ببرید.ضمنا این گل 1ساله بوده و نحوه ی بذر گیری و تولید آن بسیار مشکل میباشد.
موفق و پیروز باشید
کیانی زهرا 1391/12/12
با سلام من یک گلدان کفشک خریدم که در داخل منزل نگهداری میشود اب میدهم ولی نور مستقیم آفتاب نمیبیند چند روزی است که نوک برگهایش خشک شده و خود برگ پژمرده به نظر میرسد علتش چیست؟
جمال شاکری 1393/02/09
سلام.گل گوشواره ای من برگهاش زرد وبعدخشک میشوند گلهاوغنچه ها همه ریخته اند درفاصله ی نیم متری پنجره قرار دارد گلدانش تازه عوض شده خاک ان مخلوطی از کوکوپیت وخاک برگ است ایاراهی هست که دوباره گل بده متشکرم
faranak 1391/02/18
با تشكر از وبلاگ پر محتواتون.
ما ‍‍ژلبرا خريدم تازه يه هفته است و گلدانشو عوض كرديم ولي همه ي غنچه هاشو خشك كرد و ريخت از خاك معمولي باغچه استفاده كرديم.اگه در مورد خريد بن سان از مناطق آ.غ راهنمايي بخوايم كي رو آدرس ميدين ؟كسي رو سراغ دارين كه مطمن باشه
با سپاس
الهام 1394/12/10
سلام، من همین امروز گل گوشواره ای گرفتم وخیلی دوسش دارم ، نگرانی که دارم اینه که من گلدون اونو عوض کردم و توی این تعویض متاسفانه یه خورده ریشه های گیاه من آسیب دیداز طرفی من نمی دونستم باید خاک مخصوصی استفاده کنم و خاک برگ معمولی براش گذاشتم علاوه براین احساس کردم گلدون جدید یه خورده براش کوچیکه !!!محیطمم مرطوب نیست فقط خنکه و نور غیر مستقیم داره . چطوری می تونم شرایطو برای اون بهتر کنم و حالشو خوب نگه دارم ؟؟؟فکر می کنم تعوض مجدد گلدون بیشتر بهش آسیب می رسونه ؟؟ خواهش میکنم راهنماییم کنید من نگرانشم ؟؟؟

ثبت پرسش یا نظر جدید