نام علمي
Calathea Lancifolia
نام لاتين
Rattlesnake Plant
دانستنیهای علمی
این جنس از خانواده مارانتاسه marantaceae و در حدود 130 گونه با واريته ها و هيبريدهاي بيشمار را شامل ميشود
مبدا آن برزيل و پرو می باشد
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
Calathea lancifolia از خانواده Marantaceae (خانوادهٔ مارانتیان) است؛ گروهی از تکلپهایهای گرمسیری که به «گیاهان نماز» شهرت دارند. این گونه بهصورت سنتی در جنس Calathea معرفی میشد، اما در بازنگریهای ریختشناختی و مولکولی، بسیاری از گونههای کالاتیا (از جمله این گیاه) در جنس Goeppertia قرار گرفتهاند؛ بنابراین نام علمی پذیرفتهشده در بسیاری از منابع Goeppertia insignis (همارز رایج: Calathea lancifolia) است.
منطقه بومی و زیستگاه طبیعی
خاستگاه این گیاه برزیل و جنگلهای مرطوب نواحی گرمسیری آمریکای جنوبی است. زیستگاه طبیعی آن عمدتاً کفِ جنگلهای بارانی و حاشیهٔ نهرها با نور فیلترشده، رطوبت بالا و خاک غنی از مواد آلی است؛ شرایطی که با سازگاریهای برگهای پهن و الگوی نقشدار برای بهرهگیری از نور کمشتاب در زیرآشکوب همخوانی دارد.
تاریخچه کشف و ورود به کشت
گونههای خانوادهٔ Marantaceae در سدههای نوزدهم و اوایل بیستم میلادی، همزمان با اوج گیاهگردی در نئوتروپیکها، بهطور گسترده به مجموعههای گیاهشناسی و گلخانههای اروپا معرفی شدند. Calathea lancifolia در همین دوره بهعنوان یک گیاه زینتی سایهپسندِ گلخانهای شناخته و تکثیر شد و سپس در تجارت جهانی گیاهان آپارتمانی تثبیت گردید.
نامهای رایج
در منابع انگلیسی نامهای Rattlesnake Plant و Rattlesnake Calathea بهدلیل لکههای بیضی تیره روی پهنک برگ و زیرِ برگ ارغوانیرنگ بهکار میرود. در فارسی نیز معمولاً با نامهای کالاتیا لانسیفولیا یا کالاتیا مار زنگی شناخته میشود.
![کالاتیا لانسیفولیا]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
30 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک باغچه با کمی ماسه
|
از گياهان علفي ريزوم دار كه نوع وحشي ان حداكثر تا يك متر ميرسد و نوع پرورشي ان به 50 تا 60 سانتيمتر ميرسد
دارای برگهای خيلي زيباست و به رنگهاي سبز ، صورتي ، قرمز ، قهوه اي و ارغواني كم رنگ تا پر رنگ است
گلهای آن كوچك و سفيد و بسيار جزئي و به ندرت قابل رويت است
![Rattlesnake Plant]()
شرایط محیط رشد
خاك مورد نیاز آن سه قسمت مخلوط خاك برگ ، سه قسمت خاك باغچه ، سه قسمت پيت ( تورب ) و يك قسمت ماسه
بهتر است دور از اشعه مستقيم آفتاب و در روشنايي پراكنده باشد، اين گياه نياز به هواي مرطوب و درجه حرارت بيش از 18 درجه سانتيگراد دارد
![Calathea Lancifolia]()
نحوه تکثیر کالاتیا لانسیفولیا
ازدياد این گياه توسط تقسيم در اوائل بهار صورت ميگيرد همچنین بهترین زمان كاشت يا تعويض گلدان در اواخر زمستان می باشد
روشهای رایج تکثیر کالاتیا لانسیفولیا در خانه
کالاتیا لانسیفولیا یک گیاه زینتی آپارتمانی است و تکثیر آن در شرایط خانگی عمدتاً بهصورت رویشی انجام میشود؛ زیرا گلدهی و تشکیل بذر در محیط داخل خانه نادر و غیرقابل اتکاست. مهمترین روش عملی برای علاقهمندان، تقسیم بوته است.
تقسیم بوته (تقسیم ریزوم)؛ بهترین و مطمئنترین روش
این گیاه از ریزومهای زیرزمینی و تودههای متراکم ساقههای پایهای رشد میکند. در زمان تعویض گلدان (ترجیحاً بهار تا اوایل تابستان)، گیاه را از گلدان خارج کنید و توده ریشه/ریزوم را با دست یا ابزار استریل به چند بخش تقسیم کنید؛ هر بخش باید حداقل یک نقطه رشد فعال و چند برگ سالم همراه با ریشههای کافی داشته باشد. سپس هر قسمت را در بستر سبک و مرطوب (مثلاً پیت/کوکوپیت با پرلیت) بکارید، آبیاری ملایم انجام دهید و چند هفته اول رطوبت بالا و نور غیرمستقیم فراهم کنید.
نکات کلیدی پس از تکثیر
ثبات رطوبت و دما برای جلوگیری از شوک و خشکیدگی لبه برگها ضروری است. خاک باید همیشه کمی نمناک بماند اما غرقابی نشود. استفاده از آب کماملاح، پوشاندن موقت گیاه با کاور شفاف برای افزایش رطوبت (با تهویه روزانه)، و پرهیز از نور مستقیم به ریشهدار شدن سریعتر تقسیمها کمک میکند.
تکثیر از بذر یا قلمه؛ چرا معمول نیست؟
تکثیر بذر در فضای داخلی بهدلیل گلدهی کم و نیازهای گردهافشانی محدود است. همچنین قلمهگیری از برگ یا ساقه در کالاتیاها معمولاً توان ریشهزایی مؤثر ندارد؛ بنابراین تقسیم بوته روش استاندارد و موفق این گیاه محسوب میشود.
![Rattlesnake Plant]()
عوارض جانبی - هشدار
هشدارهای مهم درباره کالاتیا لانسیفولیا (Calathea lancifolia)
کالاتیا لانسیفولیا گیاهی آپارتمانی با برگهای زینتی است و معمولاً برای انسان و حیوانات خانگی «غیرسمی» گزارش میشود؛ با این حال جویدن برگها میتواند در برخی حیوانات باعث دلآشوبی خفیف یا استفراغ شود، پس دور از دسترس حیوانات کنجکاو نگهداری شود.
حساسیت پوستی و تماس با شیره گیاه
این گیاه تیغ ندارد، اما در افراد حساس، تماس مکرر با شیره یا گرد و غبار برگها ممکن است موجب خارش یا التهاب پوستی شود. هنگام پاککردن برگها یا تعویض گلدان بهتر است از دستکش استفاده کنید و پس از کار دستها را بشویید.
ریسک قارچ و پوسیدگی ریشه
مهمترین خطر برای این گیاه آبیاری بیش از حد و زهکشی ضعیف است که به پوسیدگی ریشه و قارچهای خاکزی منجر میشود. همیشه اجازه دهید سطح خاک کمی خشک شود و از گلدانِ دارای سوراخ زهکش استفاده کنید.
آفات رایج در محیط آپارتمان
کنه تارتن، شپشک آردآلود و تریپس میتوانند روی کالاتیا مستقر شوند و به گیاهان مجاور هم سرایت کنند. قرنطینه گیاه جدید، افزایش رطوبت و بازبینی هفتگی پشت برگها توصیه میشود.
![کالاتهآ,گیاه مار زنگی]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس کالاتیا و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره مارانتا و جنس های آن