معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - دم موشی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/12/15
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - دم موشی
گیاه دم‌موشی (*Buddleja davidii*) که در ایران گاهی با نام‌های «بودلیا» یا «درختچه پروانه‌ها» شناخته می‌شود، در جهان با نام رایج **Butterfly bush** مشهور است. این گونه درختچه‌ای خزان‌کننده با رشد سریع است و گل‌آذین‌های سنبله‌ای متراکم و معطر به رنگ‌های بنفش، یاسی، صورتی یا سفید تولید می‌کند. برگ‌ها باریک تا نیزه‌ای، روبه‌رو، با سطح زیرین خاکستری-نقره‌ای و کرک‌دار هستند. برای رشد به **نور کامل آفتاب** (گلدهی بهتر) تا نیم‌سایه نیاز دارد، **خاک سبک با زهکشی خوب** را می‌پسندد و به خشکی نسبی مقاوم است. دمای مناسب آن معتدل است؛ معمولاً **سرما را تا حدود چند درجه زیر صفر** تحمل می‌کند، ولی یخبندان شدید می‌تواند به شاخه‌های جوان آسیب بزند. از نظر رطوبت، **رطوبت متوسط** کافی است و در رطوبت خیلی بالا همراه با تهویه ضعیف ممکن است مشکلات قارچی افزایش یابد. کاربرد اصلی آن **زینتی و جذب‌کننده گرده‌افشان‌ها** (به‌ویژه پروانه‌ها) است؛ در طب سنتی برخی مناطق برای ترکیبات ضدالتهاب/ضدمیکروب گزارش‌هایی وجود دارد، اما مصرف دارویی نیازمند احتیاط و پشتوانه علمی-بالینی معتبر است.

Nargil_Buddleja Davidii
نام علمي
Buddleja Davidii
نام لاتين
summer lilac
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

گیاه دم موشی درختچه ای خزان شونده است از خانواده بودیاسه که بومی کشور چین و ژاپن میباشد.
این گیاه به علت داشتن گل‌های خوشه‌ای كشيده در فارسی دم موشی نامیده شده است.
این گیاه در سال 1887 در چین کشف شد و بعدها به سنت پترزبورگ و فرانسه فرستاده شد.
امروزه این گیاه در استرالیا و بریتانیا و نیوزیلند به طور گسترده یافت میشود.
اين جنس دارای گونه‌ها ی متعدد میباشد.
گل‌ها ی این گیاه به رنگهای سفيد، آبی، بنفش روشن و تیره و صورتی و ارغوانی میباشند.
این گیاه به علت گلهای زیبایی که دارد جزء گیاهان زینتی فضای باز محسوب شده و جهت کاشت توده ای و یا پوشش کنار دیوار و کاشت به عنوان تک درختچه کاربرد دارد.

دم موشی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه دم موشی
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  دم موشی
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  دم موشی
11 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  دم موشی
خاک ماسه ای یا آهکی غنی و مرطوب و خوب زهکشی شده

این درختچه تا 5 متر رشد می کند و گستردگی آن 4 متر میباشد و بین 5 تا 10 سال زمان میبرد تا به رشد نهائی خود برسد.
پوست این درخت قهوه ای میباشد و برگها نیزه ای شکل و کشیده و به رنگ سبز تیره میباشند که بین 7 تا 13 سانتی متر میباشند.
گل های این درخت معمولا بنفش رنگ هستند و معطرو به صورت گل‌آذین خوشه‌ای متراکم میباشند.
از اواسط تابستان تا پائیز ظاهر می‌شوند و طولی کمتر از 20 سانتی متر دارند گلها همزمان هم نر هستند هم ماده.
این گلها برای بسیاری از گونه های پروانه منبع شهد می باشند.

summer lilac

شرایط محیط رشد

نگهداری از این گیاه به شرح زیر میباشد:
بهتر است گیاه در جای آفتابی یا نیمسایه قرار گیرد (قرار گیری درآفتاب کامل باعث رشد بهتر گیاه میشود.)
خاک آهکی یا ماسه ای مرطوب و غنی و خوب زهکشی شده خاک مناسب میباشد.
دمای مطبوع برای این گیاه 11 درجه میباشد و تا دمای -15 درجه این گیاه تحمل سرما را دارد ولی اگر دمای هوا سرد تر شود ، گیاه از بین خواهد رفت.
آبیاری به صورت متوسط صورت پذیرد.

Buddleja Davidii

مقابله به آفات دم موشی


آفات رایج و روش‌های کنترل

در Buddleja davidii (دم‌موشی)، شته‌ها (Aphids) و کنه تارتن (Spider mites) از آفات متداول‌اند و با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ، ضعف رشد و گاهی ترشح عسلک و رشد کپک دوده‌ای می‌شوند. پایش هفتگی زیرِ برگ‌ها و هرس شاخه‌های شدیداً آلوده، اولین اقدام کلیدی است. برای کنترل، شست‌وشوی گیاه با آب، افزایش رطوبت محیط (علیه کنه)، و استفاده هدفمند از صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی در ساعات خنک توصیه می‌شود. در آلودگی‌های شدید، از حشره‌کش‌های کم‌خطر و انتخابی مطابق برچسب و با رعایت فاصله تا گلدهی (حفاظت از گرده‌افشان‌ها) استفاده کنید.


بیماری‌ها و مدیریت آن‌ها

سفیدک پودری (Powdery mildew) و لکه‌برگی‌های قارچی ممکن است در شرایط سایه، تهویه ضعیف و رطوبت بالا بروز کنند و به شکل پوشش سفید یا لکه‌های قهوه‌ای روی برگ ظاهر شوند. نور کافی، فاصله کاشت مناسب و آبیاری از پای بوته (نه روی برگ) مؤثرترین پیشگیری است. برگ‌های آلوده را جمع‌آوری و حذف کنید و از کوددهی نیتروژنه بیش‌ازحد پرهیز شود. در صورت تداوم، قارچ‌کش‌های مجاز مانند ترکیبات گوگردی یا بی‌کربنات پتاسیم (مطابق دستور مصرف) می‌توانند کمک‌کننده باشند.


پوسیدگی ریشه و خطاهای نگهداری

خاک سنگین و زهکشی ضعیف می‌تواند پوسیدگی ریشه را تشدید کند و باعث زردی، پژمردگی و عقب‌ماندگی رشد شود. اصلاح زهکشی، کاهش دفعات آبیاری و کاشت در خاک سبک یا بستر مرتفع، اصلی‌ترین راه مقابله است.

دم موشی

نحوه تکثیر دم موشی

تکثیر:
از طریق تهیه قلمه چوب سخت در پائیز امکان‌پذیر است.


مروری بر تولیدمثل Buddleja davidii

بیدلجا دیویدی (دم‌موشی/درختچه پروانه) به‌طور گسترده به‌عنوان گیاه زینتی در باغ‌ها نگهداری می‌شود؛ بنابراین هم تکثیر رویشی و هم تولیدمثل جنسی از طریق بذر برای آن کاربردی است. گل‌ها شهد فراوان دارند و معمولاً توسط حشرات گرده‌افشانی می‌شوند و سپس کپسول‌های بذر فراوان تشکیل می‌گردد.


تکثیر از بذر (جنسی)

پس از رسیدن کپسول‌ها، بذرهای بسیار ریز تولید می‌شود که با باد به‌خوبی پراکنده می‌گردند. برای تکثیر خانگی، بذرها را روی بستر سبک و مرطوب (مانند کوکوپیت/پیت+پرلیت) سطحی بپاشید و با لایه ضخیم خاک نپوشانید، چون جوانه‌زنی به نور حساس است. دمای معتدل و رطوبت یکنواخت به سبز شدن کمک می‌کند. نشاها پس از چند برگ حقیقی به گلدان جدا منتقل می‌شوند.


قلمه ساقه (روی‌زاد/نیمه‌خشبی)

رایج‌ترین روش تکثیر زینتی قلمه‌گیری است، چون گیاهان هم‌شکل و سریع‌تر به گل می‌نشینند. قلمه‌های جوان در فصل رشد یا قلمه‌های نیمه‌خشبی اواخر تابستان انتخاب می‌شوند؛ برگ‌های پایینی حذف و قلمه در بستر بسیار سبک و مرطوب کاشته می‌شود. استفاده از هورمون ریشه‌زایی و ایجاد رطوبت بالا (مثلاً کاور پلاستیکی) درصد ریشه‌دهی را افزایش می‌دهد.


خوابانیدن (لایه‌گذاری) و تقسیم بوته

در باغ، خوابانیدن شاخه‌های انعطاف‌پذیر روشی کم‌ریسک است: بخشی از شاخه با خراش سطحی در خاک ثابت می‌شود تا ریشه دهد و سپس از بوته مادر جدا می‌گردد. در گیاهان مسنِ چندساقه، تقسیم بوته در زمان رکود ممکن است، اما معمولاً نسبت به قلمه کمتر استفاده می‌شود.

summer lilac

عوارض جانبی - هشدار

بیماری خاصی این گیاه را تهدید نمیکند فقط همانطور که در بالا ذکر شد در معرض یخ زدگی قرار نگیرد.

butterfly-bush ,orange eye

ساير تصاوير :  

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.69 از ۵، بر اساس 35 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

مجتبی تقوایی 1391/12/16
با عرض سلام و خسته نباشید

می خواستم بدونم آیا دم موشی در مقابل هوای گرم و خشک نیز مقاوم است؟ من در قم زندگی می کنم و گرما و آفتاب اینجا شدید است.
مجتبی تقوایی 1392/01/04
سلام

در خیلی از گلفروشی ها و در محلات به این درختچه "دم روباهی" می گویند.

ثبت پرسش یا نظر جدید