درخت آناتو

دانستنیهای علمی

درخت آناتو ، گیاهی همیشه سبز از خانواده Bixaceae  ( بیکساسه) میباشد که بومی آمریکای جنوبی میباشد.
صرف نظراز این  که این درخت گلهای زیبایی دارد و از نظر زینتی بسیار مورد توجه است، دانه های آن برای رنگدهی و طعم دادن به غذا ها در آمریکا مورد استفاده قرار میکیرند.
کاشف این درخت، فردی اسپانیایی به نام فرانسیسکو ارلانا در قرن 16 بوده است.
این گیاه توسط اسپانیایی ها در قرن 17 به جنوب شرقی آسیا معرفی شد و بسیار مورد توجه قرار گرفت.

پرورش دهندگان اصلی این گیاه عبارتند از: بولیوی، برزیل، کلمبیا، اکوادور، هند، جامائیکا، مکزیک، پرو ، پورتوریکو.

نام دیگر این گیاه درخت رژلب میباشد ،زیرا سرخپوستهای آمریکا برای نقاشی روی بدن و به عنوان رژ لب نیز از این گیاه استفاده میکردند.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز تا 13 مناسب است درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی، حاصلخیز، غنی از هوموس و خوب زهکشی شده

آناتو ، درختی کوچک و همیشه سبز میباشد که زیستگاه آن به طور طبیعی مناطق گرمسیری آمریکا است.
رشدی متوسط داشته و ارتفاعی بین 3 تا 10 متر دارد.
برگها بیضی شکل بوده و رگه هایی مایل به قرمز دارند ، این برگها بین 8 تا 20 سانتیمتر طول و بین 5 تا 14 سانتیمتر عرض دارند.
گلها بسیار جذاب بوده و فصل شکوفایی آنها از اواخر تابستان تا پاییز میباشد .
رنگ گلها سفید و یا صورتی بوده و برای زنبورهای عسل بسیار جذاب هستند و بین 4 تا 6 سانتیمتر قطر دارند.
میوه این گیاه قلبی شکل بوده ، از وسط باز میشود رنگ آن قرمز مایل به زرد، قهوه ای میباشد.
سطح میوه از مو پوشیده شده و قابل خوردن نیست.
وقتی که رسیده شود باز میشود و حاوی تعدادی دانه گوشتی و قرمز رنگ است.
هر دانه 5 میلی متر قطر دارد .
میوه حاوی پالپی قرمز -نارنجی و سمی است.

دانه های این گیاه بسیار سخت بوده و عطر مختصری دارند.

شرایط محیط رشد

نگهداری از درخت آناتو به شرح زیر است:

خاک: خاک لومی ، حاصلخیز، غنی از هوموس ، مرطوب و خوب زهکشی شده.
نور: آفتاب کامل
دما: تا 13 درجه برای رشد این گیاه مناسب است.
بهتر است در گلخانه نگه داشته شود زیرا اصلا طاقت سرما را ندارد.
آبیاری: در تابستان زیاد و در زمستان کم
هرس: بهتر است اول بهار صورت گیرد.
کوددهی: 2 بار در سال صورت پذیرد.

مقابله به آفات درخت آناتو

آفات مهم درخت آناتو (Bixa orellana)

مهم‌ترین آفات آناتو شامل شته‌ها، مگس‌های سفید، شپشک‌های سپردار و کرم‌های برگ‌خوار هستند. این آفات با مکیدن شیره گیاهی یا جویدن برگ‌ها، سبب زردی، ریزش برگ و کاهش تولید دانه‌های رنگ‌دانه‌دار می‌شوند. شته و مگس سفید همچنین با ترشح عسلک، رشد قارچ فوماژین (دوده‌ای) را تسهیل می‌کنند که فتوسنتز را کاهش می‌دهد.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

بیماری لکه برگی قارچی، پوسیدگی ریشه و شانکر ساقه از مهم‌ترین امراض در آناتو هستند. رطوبت بالای خاک و زهکش ضعیف، شرایط را برای پوسیدگی ریشه و زوال تدریجی درخت فراهم می‌کند. در شرایط گرم و مرطوب، لکه‌های قهوه‌ای تا سیاه روی برگ‌ها پدید می‌آید که در صورت شدت، موجب ریزش زودرس برگ و کاهش رشد می‌شود.

روش‌های مدیریت و مقابله

مدیریت تلفیقی (IPM) بهترین راه کنترل آفات و بیماری‌های آناتو است. هرس شاخه‌های آلوده، جمع‌آوری و سوزاندن برگ‌های بیمار و تأمین زهکش مناسب، فشار بیماری‌های قارچی را کاهش می‌دهد. استفاده از روغن‌های باغبانی و صابون حشره‌کش برای کنترل شته و مگس سفید توصیه می‌شود. در صورت طغیان شدید، کاربرد محدود و هدفمند قارچ‌کش‌ها و حشره‌کش‌های کم‌خطر، همراه با پایش مستمر مزرعه، ضروری است. همچنین حفظ تنوع زیستی و جذب دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها نقش مهمی در کنترل بیولوژیک آفات دارد.

نحوه تکثیر درخت آناتو

تکثیر این گیاه به 2 روش میباشد:
1- کاشت بذر 2- قلمه زدن
در روش اول بهتر است از 3 یا 5 دانه به صورت همزمان استفاده شود و پس از جوانه زنی 3 الی 4  ماه در گلخانه بماند و سپس به بیرون منتقل شود.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص آناتو: از این گیاه عمدتا برای طعم دار کردن و رنگدهی به غذا در امریکای مرکزی، و قسمت شمالی امریکای جنوبی استفاده می شود.
در کارائیب دانه ها معمولا در چربی ( گیاهی یا حیوانی) سرخ می شوند. بعد از برداشتن دانه ها، از چربی زرد طلایی باقی مانده برای سرخ کردن گوشت یا سبزیجات استفاده می کنند. با این روش رنگ زرد طلایی تا قهوه ای طلایی بدست می آید.
مکزیکی ها اغلب در آشپزی از نوعی خمیر (Achiote) استفاده می کنند که از دانه های آناتو با مخلوطی از نگه دارنده ها است.
این خمیر کاملا در چربی داغ حل می شود. استفاده از این خمیر آسان است و می تواند به انواع سس و مواد مزه دار کردن گوشت بکار می رود تا باعث افزایش رنگ شود.
استفاده از آناتو برای بیشتر کردن رنگ شکلات در اروپا از قرن 17 میلادی رایج بوده است. امروزه از ادویه آن برای رنگدهی به کره و پنیر (زرد) استفاده می کنند.
دیگر کاربردهای آناتو
بعلت دارا بودن مزیت های زیاد آناتو، این گیاه در صنایع غذایی نیز مانند صنایع دیگر که از آناتو بخاطر رنگدهی استفاده می کنند، کاربرد فراوانی دارد.
در پخت و پز به طور عمده در فراورده های لبنی و نانوایی مانند پنیر، کره و فراورده های قنادی به کار می رود.
آناتو همچنین در صنایع رنگ سازی نیز کاربرد دارد. در پایه بسیاری از رنگ ها از آناتو استفاده می کنند.در صنایع آرایشی مانند رژلب و دیگر محصولات زیبایی کاربرد دارد. همچنین برای رنگدهی به مرطوب کننده ها و کرم ها نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
در صنعت نساجی از آناتو برای رنگ کردن الیاف و پارچه ها استفاده می شود و در پزشکی در انواع پماد ها استفاده می شود.

عوارض جانبی - هشدار

هشدار: در مورد این گیاه مراقب بیماری های کپک پودری، لکه برگی و لکه برگی قارچی باشید.

ساير تصاوير :