نام علمي
Biebersteinia multifida De
دانستنیهای علمی
جنس گیاهی Biebersteinia دارای 4 گونه ی گیاهی بوده که همگی علفی و گلدار هستند و به راسته ی Sapindales تعلق دارند. گونه های مختلف این جنس شامل:
1- Biebersteinia heterostemon
2- Biebersteinia multifida
3- Biebersteinia odora
4- Biebersteinia orphanidis می باشد.
این گونه های گیاهی از شرق مدیترانه تا غرب سیبری و آسیای مرکزی گسترش دارند.
در گذشته این جنس جزو خانواده ی Geraniaceae طبقه بندی می شد اما اخیرا با مطالعات فیلوژنیک مولکولی آنها را در خانواده ی مجزایی و تک جنسی به نام Biebersteiniaceae و در راسته ی Sapindales دسته بندی می کنند.
![آدمک - چله داغ]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
نواحی کوهستانی
خاک مورد نياز
خاک هایی با بافت سنگین و سنگلاخی
|
گیاه چله داغ یکی از گیاهان علفی و چندساله است که تا حدود 15 تا 40 سانتیمتر ارتفاع نیز رشد می کند. این گیاه دارای برگ های مرکب شانه ای و گل های زرد رنگ بوده که تمامی سطح گیاه اعم از گل ها، برگ ها و ساقه ها پوشیده از کرک های سفید و انبوه می باشد.
![Biebersteinia]()
شرایط محیط رشد
این گیاه تقریباً در تمام نواحی آسیای مرکزی دیده می شود.
گیاه خودروی چله داغ بیشتر در خاک های سنگین، زمین های شیب دار و دارای قلوه سنگ و نواحی صخره ای رشد می کند. این گیاه از سطح زمین تا ارتفاعات مشخص در کوه ها می روید.
![Biebersteinia multifida De]()
مقابله به آفات آدمک - چله داغ
آفات مهم گیاه آدمک (Biebersteinia multifida)
آدمک به دلیل داشتن ترکیبات ثانویه، نسبتاً کمآفت است اما در شرایط نامتعادل میتواند توسط شتهها، تریپسها و لارو برخی شبپرهها آسیب ببیند. شتهها با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگها و ضعف عمومی بوته میشوند. تریپسها لکههای نقرهای و پژمردگی تدریجی ایجاد میکنند و لاروها ممکن است برگهای جوان را سوراخ یا بریده کنند.
برای کنترل، استفاده از روشهای تلفیقی (IPM) توصیه میشود: حذف علفهای هرز میزبان، بازدید منظم بوتهها، شستوشوی ملایم آفات با آب، و در صورت طغیان، بهکارگیری صابونهای حشرهکش یا روغنهای گیاهی کمخطر.
بیماریها و راهکارهای پیشگیری
مهمترین بیماریهای آدمک شامل پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از قارچهای خاکزاد (مانند فیتوفthora و فوزاریوم) و لکهبرگیهای قارچی است. آبیاری سنگین و زهکش ضعیف اصلیترین عامل تشدید این بیماریهاست.
برای مقابله، باید از خاک سبک و کاملاً زهکشدار، آبیاری منظم ولی کمحجم و ضدعفونی نسبی بستر کشت استفاده کرد. حذف برگها و بوتههای آلوده، پرهیز از پاشیدن آب روی برگها و تناوب کشت با گیاهان غیرمیزبان، خطر آلودگی را بهطور چشمگیری کاهش میدهد. در موارد شدید میتوان از قارچکشهای سیستمیک توصیهشده استفاده نمود.
![آدمک - چله داغ]()
نحوه تکثیر آدمک - چله داغ
تکثیر این گیاهان از طریق تقسیم بوته و نیز کشت بذرهای آن صورت می گیرد.
![Biebersteinia]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
در تاجیکستان از این گیاه برای کاهش فشار خون استفاده می شود.
در نواحی آسیای مرکزی از دمکرده و عصاره اندام های هوایی این گیاه برای درمان بیماری های معدی و شکمی و نیز به عنوان بند آورنده ی خون در دوران پس از زایمان استفاده می شود.
عصاره ی این گیاه به همراه شیر در درمان عفونت های تنفسی مانند آسم و یرقان کاربرد دارد.
بررسی ها در بعضی از مناطق آذربایجان غربی و شرقی و نیز شهرستان دماوند نشان دادند که سالیان سال می باشد که مردم آن مناطق به طور سنتی از ریشه گیاهی که آن را چله داغی می نامند به صورت ضماد با دنبه گوسفند جهت درمان و التیام دردهای روماتیسمی و نیز نرم نمودن عضلات نواحی که شیئی در آن فرو رفته جهت در آوردن شی و یا جا اندازی استخوان های جا به جا شده و در رفته به کار می رود و حتی در شهرستان دماوند برای نرم کردن و تحلیل خار پاشنه پا و حتی تسکین درد آن به کار می رود .
ترکیبات شیمیایی:
گیاه دارویی چله داغ دارای آلکالوئیدهای مختلفی است. ریشه های این گیاه دارای کربوهیدرات ها و ترکیبات وابسته (33.9 درصد) شامل: مونوساکاریدها (2.59درصد)، نشاسته (4.78 درصد) و دکسترین ها (16.6 درصد) می باشد. همچنین دارای ساپونین ها و فلاونوئیدها نیز می باشد.
اندام های هوایی این گیاه حاوی ساپونین های تری ترپنی، اسانس، آلکالوئیدها و تانن است.
![معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - آدمک - چله داغ]()
ساير تصاوير :