این مقاله به راهکارهای موفق برای باغبانی در اقلیمهای خشک، سرد، و بادخیز پرداخته است. با توجه به فصل کوتاه و شرایط سخت آبوهوایی در ارتفاعات بالا، نویسنده تجربیات خود را در انتخاب روشهای مناسب برای آبیاری، محافظت از گیاهان در برابر باد و سرما، و افزایش فصل رشد به اشتراک میگذارد. استفاده از سیستم آبیاری قطرهای، بشکههای جمعآوری آب باران، و روشهای محافظت از گیاهان با استفاده از تونلهای پارچهای و "وال-اُ-واتر" از جمله استراتژیهایی هستند که در این مقاله به تفصیل توضیح داده شده است. همچنین، انتخاب ارقام مقاوم به سرما و سازگار با ریزاقلیم باغ، همراه با ذخیره بذر از گیاهان موفق، از دیگر نکات کلیدی برای افزایش بازده باغ است. در پایان، این مقاله به باغبانان کمک میکند تا با غلبه بر چالشهای اقلیمی، باغی پُربازده و پایدار ایجاد کنند که در تمام سال محصولات آن قابل برداشت باشد.
این پنجمین و آخرین مطلب از این مجموعه است. برای خواندن مطالب قبلی میتوانید روی لینکهای زیر کلیک کنید (در نسخه اصلی سایت): معرفی، غلبه بر چالشهای زمین، غلبه بر چالشهای خاک، و غلبه بر چالشهای حیاتوحش.
ما فصل رشد بسیار کوتاهی داریم (حدود ۷۷ روز از یخبندان تا یخبندان) و آبوهوای اینجا سرد، خشک و بادخیز است. حتی در تابستان هم اغلب دما در شبها تا حدود ۴۰ درجه فارنهایت پایین میآید. در زمستان هم اغلب تندبادهایی تا سرعت ۱۰۰ مایل بر ساعت داریم. همه این عوامل، چالشهای جدی برای باغبانی ایجاد میکنند، اما ما چند راهکار موفق برای غلبه بر آنها پیدا کردهایم.
اقلیم خشک
به دلیل خشکی آبوهوا، آبیاری تکمیلی برای باغ کاملاً ضروری است. ما دریافتیم که سیستم آبیاری قطرهای هم از نظر اقتصادی بهصرفهترین روش است و هم گیاهان آن را بسیار «دوست دارند». در یک مطلب قبلی در مورد جزئیات این سیستم و نحوه نصب آن توضیح دادهام.
نمایی از آبیاری قطرهای در باغ ما در اقلیم خشک ارتفاعات بالا.
ما همچنین از بشکههای جمعآوری آب باران برای آبیاری بخشهایی از باغ استفاده میکنیم تا در هزینه آب صرفهجویی شود. اگر این کار در منطقه شما قانونی است، راه بسیار خوبی برای آبیاری باغ است و از همان مقدار بارانی که میبارد حداکثر استفاده را میبرید. ما چند بشکه آماده خریدهایم، اما آنقدر گران هستند که ترجیح میدهیم خودمان آنها را بسازیم.
بشکههای جمعآوری آب باران که برای آبیاری باغ استفاده میکنیم.
اقلیم بادخیز
بیشتر بادهای شدید در پاییز، زمستان و بهار میوزند؛ زمانهایی که بههرحال فصل اصلی باغبانی برای ما نیستند. اما تأثیر آنها بر باغ بیشتر از این جهت است که هر سال بخشی از خاک را میبرد، مالچ روی گیاهان زمستانگذران را برمیدارد و با تونلهای کمانی و دیگر وسایل افزایشدهنده فصل رشد ما سروکله میزند.
همانطور که در مطلب مربوط به خاک توضیح دادم، ما هر بهار یک لایه کمپوست روی تمام باغ اضافه میکنیم. این کار هم خاک از دسترفته بر اثر باد را جبران میکند و هم مواد غذایی لازم را به خاک باغ میافزاید.
ما اغلب برای عایقکردن گیاهانی که برای بذرگیریِ سال دوم در باغ نگه میداریم، روی آنها کاه میریزیم. باد با کمال میل این کاه را برایمان «جمع میکند» و میبرد؛ بنابراین روی کاه، توری پرندگان میکشیم و با قرار دادن سنگ روی گوشههای توری، آن را محکم میکنیم.
استفاده از کاه و توری پرندگان برای محافظت از گیاهان زمستانگذران در برابر باد.
برای اینکه باد تونلهای کمانی و دیگر وسایل افزایشدهنده فصل رشد ما را نبرد، از گیره لباس برای ثابت نگه داشتن پارچه روی قوسها استفاده میکنیم و در صورت لزوم، قوسهای انتهایی را به چوبِ جعبههای کشت پیچ میکنیم. همچنین از میخهای بلند مخصوص باغ (استیپلهای فلزی) استفاده میکنیم تا وسایل را به زمین محکم کنیم.
تونلهای کمانی و پارچههای محافظ که با گیره و میخهای باغی در برابر باد محکم شدهاند.
فصل رشد کوتاه و آبوهوای سرد
یکی از مهمترین کارهایی که برای موفقیت در چنین آبوهوای سرد و فصل رشد کوتاه انجام میدهیم، انتخاب رقمهای مناسب سبزیجات است؛ رقمهایی که با این اقلیم سازگار باشند، بسیار زودرس باشند و سپس ذخیره بذر از گیاهانی که در باغ ما خوب عمل کردهاند.
شرکت بذر مورد علاقه ما برای اقلیم سرد و ارتفاعات بالا، «Seeds Trust» است. ما از بذرهایی که از آنها تهیه کردهایم، نتایج بسیار خوبی گرفتهایم.
هر باغی، چه در اقلیمی مشابهِ باغ دیگر باشد و چه نباشد، در واقع یک ریزاقلیم (میکروکلیمات) منحصر بهفرد دارد. به همین دلیل، ذخیره بذر از باغ خودتان راه بسیار خوبی برای افزایش موفقیت است، چون از گیاهانی بذر میگیرید که در همان ریزاقلیم باغ شما خوب عمل کردهاند. همیشه از بهترین، پرمحصولترین و مقاومترین گیاهان به بیماری بذرگیری کنید. من همچنین سعی میکنم تا جایی که استانداردهای بالا را دارند، از نخستین گیاهانی که محصولشان میرسد بذر بگیرم؛ چون با فصل رشد کوتاهی که داریم، به گیاهانی نیاز دارم که تا حد ممکن زود بالغ شوند. کتاب مورد علاقه من درباره بذرگیری، «راهنمای کامل ذخیره بذر» نوشته رابرت گاف و شریل مور-گاف است.
همچنین مهم است که سبزیجاتی را انتخاب کنید که هوای سرد را دوست دارند. اگر باغ را پر از سبزیجات گرمادوست کنید، موفقیت چندانی نخواهید داشت. نه اینکه نتوانید سبزیجات گرمادوست بکارید، اما برای رشد آنها باید تلاش و نگهداری خیلی بیشتری انجام دهید و احتمالاً محصول خوبی نخواهند داد. ما در کشت لوبیا (لوبیای سبز و لوبیای خشک)، چغندر، کلم، کرفس، هویج، سیر، کلمبرگ چینی (کِیل)، ترهفرنگی، کاهو، پیاز، نخودفرنگی، فلفل، ریواس، اسفناج، گوجهفرنگی، شلغم، انواع سبزیهای معطر، توتفرنگی، انگورفرنگی و انگور موفقیت بسیار خوبی داشتهایم. در کشت خیار، کدو تنبل، کدوهای زمستانه و کدو سبز (زاکینی) بعضی سالها موفق بودهایم و بعضی سالها نه؛ و همچنان در تلاشیم راههایی برای موفقیت بیشتر در کشت آنها پیدا کنیم.
بخشی از گیاهان را داخل خانه نشا میکنیم و بعد آنها را به باغ منتقل میکنیم و بخشی دیگر را مستقیم در باغ میکاریم. برنامه زمانی کاشت ما بر اساس آخرین یخبندان بهاری و اولین یخبندان پاییزی تنظیم شده است. این برنامه را با توجه به تجربههایی که در باغ خودمان داشتهایم، کمکم اصلاح کردهایم. این برنامه میتواند نقطه شروع خوبی برای شما باشد، اما الزماً دقیقاً مناسب باغ شما نیست. مهم است که هر سال یادداشتهای دقیقی از تجربه باغبانی خودتان بردارید و با استفاده از این یادداشتها، برنامهتان را تنظیم کنید تا هر سال بازده باغتان بیشتر شود.
زمانبندی کاشت
شروع داخل خانه (تعداد هفتهها قبل از آخرین یخبندان) → زمان انتقال نشاها به فضای باز:
ترهفرنگی (۱۱ هفته قبل) → ۳ هفته قبل از آخرین یخبندان
مارچوبه (۱۱ هفته قبل) → ۴ هفته قبل از آخرین یخبندان
کلم (۱۰ هفته قبل) → ۴ هفته قبل از آخرین یخبندان (زیر تونل پارچهای)
کرفس (۱۰ هفته قبل) → ۳ هفته قبل از آخرین یخبندان
بذر پیاز (۱۰ هفته قبل) → ۴ هفته قبل از آخرین یخبندان
کلمبروکسل (۸ هفته قبل) → ۳ هفته قبل از آخرین یخبندان
بروکلی (۸ هفته قبل) → ۳ هفته قبل از آخرین یخبندان
لوبیای پوستگرفتنی (۴ هفته قبل) → بعد از آخرین یخبندان
کاشت مستقیم در فضای باز (تعداد هفتهها قبل از آخرین یخبندان):
نخودفرنگی (۶ هفته قبل)
اسفناج (۶ هفته قبل)
کاهو (۶ هفته قبل)
هویج (۵ هفته قبل)
پیازِ ریز یا پیازِ ست (۶ هفته قبل)
چغندر (۴ هفته قبل)
شلغم (۴ هفته قبل)
لوبیای پوستگرفتنی (۱ هفته قبل)
لوبیای سبز، لوبیای زرد و لوبیای بنفش (بعد از آخرین یخبندان)
افزایشدهندههای فصل رشد
ما امیدواریم روزی یک گلخانه داشته باشیم؛ آنوقت دنیای کاملاً تازهای در باغبانی به روی ما باز خواهد شد. اما فعلاً با روشهای دیگر افزایشدهنده فصل رشد، سبزیجات گرمادوست را پرورش میدهیم.
ما توانستهایم گوجهفرنگی، فلفل و سبزیهای معطر را با پیدا کردن روشهایی برای افزایش فصل رشدشان با موفقیت کشت کنیم. بذر آنها را ۱۰ هفته قبل از آخرین یخبندان در داخل خانه میکاریم و سپس ۴ هفته قبل از آخرین یخبندان، آنها را به بیرون و داخل «Wall-O-Water»ها منتقل میکنیم. ما بسیاری از انواع مختلف وسایل افزایشدهنده فصل را امتحان کردهایم، اما برای سبزیهای گرمادوست و سبزیهای معطر، این «وَال-اُ-واتِر»ها (دیوار آب) بهترین نتیجه را برایمان داشتهاند. این وسایل نسبتاً گران هستند، اما اگر خوب از آنها مراقبت کنید سالهای سال برایتان کار خواهند کرد.
استفاده از «Wall-O-Water» برای محافظت از نشاهای گوجهفرنگی در هوای سرد و افزایش فصل رشد.
مهم است که «وال-اُ-واتر»ها را از قبل با آب پر کنید و دستکم ۲۴ ساعت قبل از کاشت، آنها را در محل موردنظر قرار دهید تا دمای آب به تعادل برسد. این وسایل برای افزایش فصل رشد در بهار عالی هستند، چون کاملاً روی یک نشای کوچک قرار میگیرند. اما در پاییز و هنگام اولین یخبندان، دیگر به گوجهفرنگی، فلفل و سبزیهای معطر کمکی نمیکنند. برای حل این مشکل، ما قبل از اولین یخبندان، حتی اگر میوهها هنوز نرسیده باشند، آنها را برداشت میکنیم و در زیرزمینمان (با دمای حدود ۶۰ درجه فارنهایت) برای رسیدن قرار میدهیم. در ابتدا آنها را روی میزها و در یک لایه پخش میکردیم.
گوجهفرنگیهای چیدهشده که روی میز در زیرزمین پهن شدهاند تا آرامآرام برسند.
اما پاییز گذشته چند قفسه عالی شبیه انبار ریشه (root cellar) ساختیم تا آنها را روی آنها بگذاریم و این کار، فضای ما را بسیار بهینه کرد.
قفسههای جدید شبیه انبار ریشه که برای نگهداری محصولاتِ در حال رسیدن در زیرزمین ساختهایم.
قفسههایی پر از گوجهفرنگی و دیگر محصولات باغ که در زیرزمین در حال رسیدن هستند.
برای خواندن جزئیات بیشتر درباره اینکه چگونه با وجود فصل رشد کوتاه و آبوهوای سرد، گوجهفرنگی پرورش میدهیم، در نسخه اصلی میتوانید روی لینکهای مربوط کلیک کنید.
برای سبزیجاتی که نسبتاً مقاومتر به سرما هستند، مانند کلم، چغندر، شلغم، اسفناج و کاهو، میتوانیم هم در بهار و هم در پاییز با قرار دادن تونلهای پارچهای (فراست فابریک) روی آنها، فصل رشد را افزایش دهیم. این تونلها همچنین جلوی آفات را هم میگیرند. در ارتفاعات بالا، آفات باغی ما نسبت به مناطق گرمتر بسیار کمتر هستند، اما بههرحال تعدادی آفت داریم و این تونلها کمک زیادی میکنند.
تونلهای پارچهای روی تختهای کشت که هم فصل رشد را طولانیتر میکنند و هم از آفات جلوگیری میکنند.
ما از پارچه همهمنظوره استفاده میکنیم، اما با استفاده از پارچههای سنگینتر، میتوان فصل رشد را باز هم بیشتر افزایش داد.
اقلیم در رشتهکوههای راکی در ارتفاعات بالا ممکن است طوری به نظر برسد که انگار باغبانی موفق غیرممکن است؛ اما با انجام یکسری مراقبتهای ویژه، میتوانید در پرورش محصولات خودتان موفق باشید.
جمعبندی: غلبه بر فصل کوتاه، سرما، خشکی و باد
راهکارهایی که ما برای غلبه بر فصل کوتاه، آبوهوای سرد، خشک و بادخیز به کار میبریم:
• از سیستم آبیاری قطرهای برای آبیاری استفاده کنید و در صورت قانونی بودن در منطقه شما، از بشکههای جمعآوری آب باران نیز بهره ببرید.
• هر سال برای جبران خاک از دسترفته، به باغ کمپوست اضافه کنید.
• برای محکمکردن تونلهای کمانی، وسایل افزایشدهنده فصل و کاه روی گیاهان زمستانگذران، از گیره لباس، توری پرندگان و میخهای بلند باغی استفاده کنید.
• رقمهایی را انتخاب کنید که برای اقلیم شما مناسب هستند.
• برای افزایش کاراییِ خاص باغ خودتان، از باغ خود بذر ذخیره کنید تا با ریزاقلیم محلیتان سازگارتر شوند.
• سبزیجاتی بکارید که هوای خنک را دوست دارند.
• برای سبزیجات گرمادوست، از روشهای افزایشدهنده فصل استفاده کنید؛ از جمله کاشت داخل خانه، استفاده از «وال-اُ-واتر»، برداشت قبل از اولین یخبندان و رساندن محصول در داخل ساختمان.
در طول این مجموعه، همه راههایی را که باغ سرد و مرتفع ما را به یک باغ موفق تبدیل کرده، مرور کردیم. چالشهای زیادی برای غلبه وجود دارد، اما اگر بهدرستی با آنها روبهرو شوید، میتوانید یک باغ بسیار پُربازده تابستانی داشته باشید که بهاندازهای محصول بدهد که تمام سال از آن تغذیه کنید.
willowcreekfarm.wordpress.com