غالبا از جنگلهای وسیع و بارانی آمازون، به
عنوان ریه های کره زمین نام برده میشود. اخیرا دانشمندان شمار کوچکی از گونه های
گیاهی را شناسایی کرده اند که شدیدترین تنفس (و در نتیجه مصرف کربن) را انجام
میدهند و به کند شدن فرایند کره زمین کمک میکنند. این تحقیقات، 182 گونه درختی را
شناسایی کرده است که نیمی از کربن محصور در جنگلهای بارانی را در خود ذخیره کرده
اند. کشف این دانشمندان نشان میدهد که آینده شرایط جوی دنیا و خطوط نواحی ساحی، با
سرنوشت این بخش کوچک 16000 گونه درختی آمازون، گره خورده است.
با وجود خشکسالی های اخیر و ادامه الوار سازی ها
و جنگل زدایی ها، هنوز آمازون یک ششم کربنی را که در سرتاسر دنیا توسط گیاهان زنده
ذخیره شده است، در خود نگه داشته و به جلوگیری از تغییرات آب و هوایی ناشی از افزایش
دی اکسید کربن در اتمسفر، کمک میکند.
آمازون ذخیره قابل توجه کربن است و در حال حاضر
به عنوان تصفیه کننده کربن عمل میکند. سوفی فاوست از دانشگاه لیدز که این تحقیقات
را انجام داده است میگوید:
"
کاری که سعی
داریم انجام دهیم این است که درک خود از این که دقیقا کربن به کجا میرود و درختان
آن را در کجا ذخیره میکنند، افزایش دهیم.
"
برای این یافته ها که در
Nature Communications
منتشر شد،
از آنالیز داده های به دست آمده از 530 حوزه استفاده شد. متداولترین درختی که در
این مطالعه مورد شناسایی قرار گرفت، نوعی پالم (نخل) مشهور به
Iriartea
بود که بیشترین
مقدار کربن را در خود نگه میدارد اما 181 گونه دیگر که به عنوان مهمترین منابع
ذخیره کربن شناسایی شدند، لزوما متداولترین گونه های جنگلهای بارانی نیستند. آنها گونه
هایی هستند که ترکیبی از ویژگیهای مهم و مشترک دارند، نسبتا فراوان بوده و طول عمر
زیاد و ابعاد بزرگی دارند.
پروفسور جان بَتلز، متخصص اکولوژی جنگلهای
برکلی دانشگاه کالیفرنیا که در این تحقیقات دخالتی نداشته است، میگوید:
"
گونه های کمی وجود دارند که تا این حد بزرگ میشوند و اینها همان انواعی هستند
که بر حفاظت از آنها تاکید داریم. اگر این جنگلها مدیریت نشوند، این درختان را از
دست خواهیم داد.
"
یکی از درختانی که بیشترین مصرف کربن را در این
مطالعه داشت و شناسایی شد، درخت آجیل برزیلی بود. این درخت به حدی رشد میکند که به
سادگی ارتفاع آن متجاوز از 30 متر میشود. در فهرستی که گونه ها بر اساس تعداد کلی
درختها در 530 حوزه مورد مطالعه، رده بندی شده اند، درختهای آجیل برزیلی 243 ام
بود اما بر عکس از نظر رشد کلی و باروری، رتبه این درخت چهارم است و مشخص شده است
که 1.3 درصد از کربن جنگلها را در خود ذخیره میکند.
روسی فیشر دانشمند مرکز ملی تحقیقات اتمسفری
امریکا که در این تحقیقات دخالتی نداشته است، میگوید:
"
من فکر میکنم پیش فرضمان این است که با گوناگونی زیستی عظیم جنگلهای استوایی،
چرخه کربن میتواند منصفانه تر در گونه های گیاهی توزیع شود. این کشف این الگو را
دگرگون میکند.
"
فیشر میگوید:
"
تردید دارم پیشنهاد خوبی باشد که با کاشت این گونه های بسیار بزرگ، کربن بسیار
بیشتری میتوانیم ذخیره کنیم چرا که اطلاعات کمی درباره حساسیت آنها نسبت به انواع
آتشها و خشکسالیها داریم، حوادثی که در آینده نیز بیشتر و بیشتر خواهد شد. همچنین
نمیدانیم در جنگلهای تحت مدیریت، میتوانند به خوبی رشد کنند یا نه.
"
تحقیقات بیشتری لازم است تا مشخص شود چگونه این
یافته ها را میتوان برای محافظت از آب و هوا استفاده کرد به ویژه به عنوان راهکاری
برای مقابله با تغییرات آب و هوایی در آمازون و سرتاسر کره زمین. از شروع قرن جدید
با جنگل زدایی و تغییرات گردش عمومی جو، به تدریج نرخ بارش در جنوب شرقی آمازون به
میزان یک چهارم کاهش یافته است.
فیشر میگوید باید به خاطر داشته باشیم این گونه
ها تحت شرایط قرن بیستم رشد و گسترش یافته اند اما گونه های بسیار غالب دهه های پیش
رو ممکن است به ویژگیهای متفاوتی نیاز داشته باشد.
منبع
"RTL">
150429
.htm