خبرگزاري آريا- مارچوبه(asparagus) گياهي است مغذي که از 2000 سال پيش براي تزئين و دارو استفاده مي شده است.
منشا آن منطقه ي مديترانه ي شرقي است و از آن جا به تمام نقاط جهان راه يافته است.
از نظر طب قديم ايران، مارچوبه گرم و خشک است.
مارچوبه سرشار از منيزيم، نياسين، فسفر، پتاسيم، ريبوفلاوين، سلنيوم، تيامين، روي، فيبر و ويتامينهاي A، B، C و E مي باشد.
اين گياه منبع بسيار خوبي از فولات است؛ 100 گرم مارچوبه ي تازه حاوي دو گرم فيبر، 756 ميکروگرم ويتامين A، 6/5 ميلي گرم ويتامين C و 52 ميکروگرم فولات است.
مارچوبه براي رفع خواب آلودگي صبحگاهي
محققان در يک پژوهش جديد دريافته اند که عصاره ي مارچوبه حاوي اسيدهاي آمينه و مواد معدني است که مي تواند حالت خواب آلودگي و کسالت را برطرف کند و از سلول هاي کبدي در برابر مواد سمي محافظت نمايد.
مارچوبه در عين حال خاصيت ضد سرطاني، ضد قارچي و ضد التهابي دارد و ادرار آور نيز مي باشد.
شرح اين پژوهش در مجله ساينس فود منتشر شده است.
مارچوبه و کاهش وزن
هر 100 گرم مارچوبه فقط 20 کيلوکالري انرژي دارد و بدين ترتيب يک جايگزين بسيار عالي براي ميان وعده هاي پُرکالري است.
مارچوبه باعث افزايش متابوليسم بدن شده و به عنوان يک چربي سوز، به لاغري شما کمک مي کند.
مارچوبه، تقويت کننده ي قلب
فولات اساسا براي سلامت سيستم قلب و عروق لازم و ضروري است.
کمبود فولات باعث ايجاد خطر حمله ي قلبي و بيماري هاي قلبي عروقي مي شود.
فولات مسئول تبديل هموسيستئين به سيستئين است که تجمع آن در ديواره هاي رگ ها باعث تصلب شرائين مي شود. با خوردن يک وعده مارچوبه، 66 درصد نياز روزانه بدن به فولات تامين مي شود.
براي تسکين و آرامش قلب مي توانيد از دم کرده ي مارچوبه استفاده کنيد. دم کرده ي مارچوبه را به اين صورت تهيه کنيد: چند شاخه مارچوبه را در داخل يک ليتر آب جوش بريزيد و مقداري هم رازيانه و جعفري به آن اضافه کنيد و بگذاريد به مدت 5 دقيقه دم بکشد. از اين دم کرده به مقدار 2 تا 3 فنجان در روز بنوشيد.
مارچوبه و ديگر خواص مفيد آن
* مارچوبه به دليل غني بودن از فولات، براي زنان باردار بسيار مفيد است؛ زيرا فولات براي جلوگيري از نقص لوله ي عصبي و ناهنجاري هاي مغز و نخاع لازم است و کمبود آن باعث زودتر به دنيا آمدن نوزاد، کاهش وزن شديد و رشد نکردن نوزاد تازه متولد شده، مي گردد.
* مارچوبه ادرار آور است چرا که منبع بسيار خوبي از پتاسيم(202 ميلي گرم در 100 گرم آن) و مقدار كمي سديم (2 ميلي گرم در 100 گرم آن) است. اين خاصيت مُدر بودن مارچوبه به تنظيم فشارخون کمک مي کند.
* خوردن مارچوبه ديد چشم را تقويت مي کند.
* براي تقويت نيروي جنسي مفيد است.
* ضعف مثانه را برطرف مي کند.
* ملين است و يبوست را برطرف مي کند.
* تب بُر است.
* مارچوبه براي افرادي که کم خوني دارند مفيد است. اين گياه به ساختن گلبول هاي قرمز خون نيز کمک مي کند.
* مارچوبه به دليل ويتامين هاي مفيدي که دارد براي تقويت حافظه نيز سودمند است.
خريد، نگهداري و پخت مارچوبه
به هنگام خريد در پي ساقه هاي سبز روشن باشيد. شاخه هاي مارچوبه ي تازه، راست و نرم بوده و جوانه هاي آن نبايد باز شده باشد و اگر فلس هاي نوک آن باز باشد نشانه ي اين است که گياه مدت زيادي مانده و کهنه شده است.
براي نگهداري مارچوبه، آن را در پارچه هاي مرطوب بپيچيد و سپس در يک کيسه ي پلاستيکي قرار داده و در يخچال نگهداري کنيد؛ زيرا گرما و خشکي، آن را از بين مي برد. نگهداري مارچوبه به اين ترتيب علاوه بر حفظ ويتامين هاي موجود در آن، به حفظ حالت تردي آن نيز کمک مي کند.
مارچوبه در دماي صفر درجه سانتي گراد، همه محتواي اسيد فوليک خود را به مدت دو هفته و 90 درصد ويتامين C را تا پنج روز حفظ مي کند. در حرارت اطاق، مارچوبه 75 درصد اسيد فوليک اش را در مدت سه روز و 50 درصد ويتامين C را تا 24 ساعت از دست مي دهد.
مارچوبه ي پخته
پختن مارچوبه باعث به وجود آمدن تغييراتي در آن مي شود؛ کلروفيل، رنگدانه اي که باعث سبزي گياهان مي شود، به اسيد حساس است.
با پختن مارچوبه، کلروفيل آن با اسيدهاي موجود در آن يا در آب پخت واکنش شيميايي داده، فئوفتين تشکيل مي دهد که به رنگ قهوهاي است. در نتيجه مارچوبه ي پخته، رنگ زيتوني دارد.
با افزايش سرعت پخت مي توان از اين واکنش جلوگيري کرد و زماني براي واکنش کلروفيل و اسيدها باقي نگذاشت يا آن که مي توان مقادير زياد آب را به کار برد تا اسيدها رقيق شوند و راه سوم اين است که در ظرف را برداريم تا اسيدهاي فرار از آن خارج شوند که البته دو راه آخر توصيه نمي شود، زيرا به اين ترتيب مواد مغذي نيز به هدر مي رود.
فرآيند پخت بافت مارچوبه را نيز تغيير مي دهد. به طوري که محتواي آب سلول ها خارج شده و شکل آن ها به هم مي ريزد. افزودن نمک به هنگام پخت اين روند را کند مي کند.
مراقب باشيد
* افرادي که مبتلا به محدوديت عملکرد کليه ها هستند نبايد از اين سبزي به مقدار زياد، استفاده کنند؛ چرا که مصرف مارچوبه در افراد مبتلا به اين عارضه باعث افزايش ميزان اسيداوريک و در نتيجه بروز نقرس مي شود.
* توجه داشته باشيد که مصرف مارچوبه در افرادي که مبتلا به ورم مجاري ادرار هستند و يا اشخاص عصبي توصيه نمي شود.
*
مارچوبه همچنين براي مبتلايان به روماتيسم و سنگ کليه خوب نيست.
*
خوردن مارچوبه با داروهاي ضد انعقاد، که نقش رقيق سازي و انحلال لخته هاي خوني را بر عهده دارند، تداخل مي کند؛ زيرا سرشار از ويتامين K است که به انعقاد خون کمک مي کند.