گیاه برباله دارای ساقه بزرگ و گره دار و ناصاف و شبیه فریز است .
تخم زیادی دارد .
خوشبو است و زبان را می خارد .
این گیاه ( برباله) در میان برگهایش و نزدیک ساقه گل های بنفش رنگی تولید می کند که شبیه گل بنگ است هرچه خوشبوتر باشد بهتر است .
ساقه های آن از اجزای دیگرش مفیدترند .
قوت
آن با قوت سوسن زرد برابر و از اذخر قوی تر است . نامهای دیگر برباله :
آسارون، برباله، ازاروم، تگر، رادیکس ازارائی و سرانیون میباشد.
مزاج :این گیاه گرم و خشک است و شهرت دارد که گرمی آن بیشتر از خشکی است .
۱.طبع آن گرم و خشک است.
۲.برای درمان استسقاء مفید میباشد.
۳. برای درمان سیاتیک مزمن استفاده میشود.
۴.برای درمان احتقاق کبدی مفید میباشد.
۵.برای درمان بیماریهای مثانه مفید است.
۶. برای درمان کلیه مفید میباشد.
۷. برای درمان انزال زودرس مفید است.
۸. این گیاه ضد بلغم میباشد.
۹. این گیاه قاعده آور است.
۱۰. برای درمان مفاصل استفاده میشود.
۱۱. برای درمان یرقان مفید است.
۱۲. این گیاه نعوض آور است.
۱۳. این گیاه شادی آور میباشد.
۱۴.برای گرفتگی مجاری عروق از این گیاه استفاده میشود.
۱۵. برای درمان بیماری صرع مفید است.
۱۶. کسانی که امراض ریوی دارند نباید استفاده کنند خانمهای حامله هم همین طور.
۱۷. ضد فراموشی است.
۱۸.
برای تقویت هوش، حافظه و برطرف نمودن فراموشی سنبلالطیب، صبر زرد،
اسارون، دارچین، مصطکی از هر کدام ۱۰ گرم را آسیاب نموده با ۱۵۰ گرم عسل
مخلوط نموده روزی یک قاشق مرباخوری میل شود.
۱۹. برای درمان بیماری عصبی سرد مزاجان و سرگیجهای که از تجمع رطوبات باشد از معجون شماره ۱۸ استفاده شود.
۲۰. اسارون مقوی مغز است.
۲۱.برای لقوه مفید است.
۲۲. برای درمان سیاتیک مفید میباشد.
۲۳. برای درمان خوابرفتگی اعضای بدن از دمکرده اسارون میتوان استفاده کرد.
۲۴. برای اسهال ۵ گرم از آن را با شربت عسل مخلوط کرده میل شود.
۲۵. برای تقویت نیروی جنسی اسارون ۲۰ گرم، عسل ۱۰۰ گرم روزی یک قاشق غذاخوری با یک لیوان شیر شتر یا گوسفند میل شود.
۲۶. اسارون برای ریه مضر است، برای رفع آن با مویز خوردهشود.
۲۷. برای تمام مواردی که گفته شد به صورت دمکرده ۲ گرم در ۱۵۰ سیسی ۲۰ دقیقه دمکرده روزی ۳ فنجان میل شود.