قاین- شریعتیفر- خبرنگار قدس: قدس ویژه خراسان - قاینات به دلیل
برخورداری از قابلیتهای ارزشمند گیاهان دارویی به بانک ژن زنده و طبیعی
این گیاهان تبدیل و تاکنون 400 گونه گیاهی در این شهرستان شناسایی شده است.
با این وجود نبود صنایع تبدیلی،
فرآوری و ضعف برنامهریزیها برای استفاده از این قابلیت، از مهمترین
موانع بهرهمندی از این ظرفیت و عامل نابودی گونههای متفاوت گیاهان دارویی
است.
یکی از تولید و صادرکنندگان عمده گیاهان دارویی در قاین با بیان
این که اهمیت این گیاهان با توجه به ظرفیت قابل توجه آن در سطح جهانی مورد
غفلت واقع شده است، تصریح میکند: برای شناسایی و استفاده بهینه از قابلیت
گیاهان دارویی نیازمند تحقیقات بیشتر هستیم و تاکنون آن طور که باید به این
مسأله توجه نشده است.
رستمی نبود صنایع بسته بندی تبدیلی، فرآوری و
بازاریابی داخلی و خارجی را ضعف سیاستگذاری برای حفظ و نگهداری زیستگاههای
این فرآوردههای با اهمیت گیاهی عنوان میکند.
این کارشناس گیاهان
دارویی معتقد است، گرایش عمومی به استفاده از دارو و درمان با فرآوردههای
گیاهی افزایش یافته، از این رو میطلبد با توجه به این استقبال، زمینه
توسعه گیاهان دارویی فراهم و به این صنعت بیشتر بها داده شود.
صادرات گیاهان دارویی
یکی
از مدیران واحدهای تولیدی عرقیات گیاهی در قاین نیز با اشاره به تولید بیش
از 300 هزار تن عرقیات گیاهی در 3 کارخانه صنعتی و چند کارگاه صنعتی
شهرستان اظهار میدارد: در حال حاضر عرق چهل گیاه با سابقه 700 ساله، عرق
شاهتره، گزنه، شوید، زیره سیاه، کلپوره، بادرنجویه، نعناع، یونجه و حدود
40 نوع عرق گیاهی در قاین تولید میشود.
حائری میافزاید: تولیدات گیاهی
شهرستان در قالب عرقیات دارویی به استانهای دیگر و همچنین به کشورهای
غربی صادر میشود که با قابلیت موجود رشد این صنعت در شهرستان ضروری است.
«چدانی»
دهیار روستای چدان هم با بیان این که هر سال در فصل بهار تعداد زیادی از
اهالی روستا به جمعآوری گیاهان دارویی میپردازند، پیشبینی میکند: امسال
500 کیلوگرم آویشن خشک، 100 کیلوگرم بادرنجویه، یک تن کاکوتی و دو تن
کلپوره از کوهپایههای روستا برداشت شود.
وی درآمد اصلی اهالی این
روستای کوهپایهای را از محل برداشت گیاهان دارویی عنوان میکند و ادامه
میدهد: 20 گونه گیاه ارزشمند و با قیمت مثل زیره سیاه و ترنجبین که با
توجه به تأمین بخش عمدهای از معیشت اهالی از این محل، مسؤولان امر باید با
ایجاد صنایع تبدیلی و فراهم کردن زمینه صادرات این گیاهان باعث جذب ارزش
افزوده آن و ارتقای امرار معاش اهالی شوند.
همچنین رئیس اداره منابع
طبیعی و آبخیزداری قاینات با بیان این که طرحهای مدونی در زمینه حفاظت و
نگهداری از گونههای گیاهی، فرهنگ سازی و بهره برداری اصولی از این گیاهان
در شهرستان تهیه شده است، گفت: علاوه بر طرح اصولی بهرهبرداری کمای آنفوزه
شیرین، طرح برداشت اصولی کندل نیز در دست اجراست.
«سلطانی» درباره
ایجاد صنایع تبدیلی و توسعه فعالیتهای فرآوری گیاهان دارویی ادامه میدهد:
این اداره مسؤولیتی در این زمینه ندارد و جهاد کشاورزی متولی این امر است.
وی
با اشاره به آغاز برداشت داروهای گیاهی از کوهسارها، ارتفاعات و عرصههای
منابع طبیعی شهرستان پیشبینی میکند: با توجه به بارندگیهای انتهای سال
گذشته میزان برداشت گیاهای دارویی امسال نسبت به سال گذشته در این شهرستان
35 درصد افزایش یابد.
وی با بیان این که 4 هزار گونه گیاهی در استان
وجود دارد، میگوید: در قاینات تاکنون 400 گونه گیاهی شناسایی شده است و
بیش از 50 گونه داروی گیاهی هم توسط مردم به صورت سنتی بهرهبرداری میشود.
وی
عمده این گیاهان دارویی را آویشن کوهی، زیره سیاه، بادرنجویه، کلپوره،
خاکشیر، ترنجبین، اسطوخودوس، بومادران، درمند، گل پر، کاکوتی، گلهای زوفا و
ریواس، بابونه، دانه اسپند، مستار و گزنه و مهمترین مناطق دارای گیاهان
دارویی در شهرستان را روستاهای چدان، کره خنجوک، سغتوک، فرخی، روشک، نیگ،
سراب و رمشتیک اعلام کرد.
به گفته مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری قاین
وجود استعدادهای بالقوه گیاهان دارویی در قاینات این شهرستان را به ذخیره
گیاهان ارزشمند و بانک ژن زنده و طبیعی این گیاهان تبدیل کرده و این امر
باعث شده است، قاینات سابقه دامنهداری در زمینه طب سنتی و دانش بوی گیاهان
درمانی داشته باشد.
وی عوامل تهدیدزا برای گونههای گیاهی شهرستان را
چرای بیرویه، شخم و تبدیل زمینهای جمعآوری بذر، جلوگیری از زادآوری و
توسعه شهرها و روستاها عنوان و بر ضرورت توجه علمی به مقوله توسعه، تولید و
فرآوری گیاهان دارویی تأکید کرد.
مأموریت جدی به جهاد کشاورزی ابلاغ
نشده است: مدیر جهاد کشاورزی قاینات هم درباره اقدامات این مدیریت برای
ساماندهی گیاهان دارویی در شهرستان میگوید: تا 2 سال قبل این مدیریت برای
تقویت و احیای گیاهان دارویی طرحهایی اجرا کرد که از آن جمله اعطای
تسهیلات برای بستهبندی و احداث واحدهای تولیدی عرقیات گیاهی به صاحبان و
متقاضیان ایجاد واحدهای تولیدی گیاهان دارویی بود.
رئوفی فرد افزود: حتی
در مواردی برای کاشت و توسعه گیاهان دارویی به روش آبی مجوزهایی از سوی
این مدیریت به بخش خصوصی واگذار شد، ولی از 2 سال قبل در این زمینه اقدامی
انجام نشده و اعتباری در این زمینه ابلاغ نشده است.