موموردیکا کارانتیا بومی چین و شرق هندوستان می باشد ، از خانواده ی کدوئیان است،در ظاهر مثل خیار است با تعدادی زگیل که روی سطح میوه ی آن قرار دارد.موموردیکا در لاتین به معنی گزش و تلخی می باشد.با وجود این که طعم آن تلخ است، از کدوهای مغذی محسوب می شود.علاوه بر آن سبزی متنوعی است و مصارف چند بعدی دارد، گیاهی است که از ریشه، ساقه، برگ، میوه و تخم آن استفاده غذایی و دارویی زیادی میشود .برگها به تعداد 1 تا 7 برگچه طویل آویزان است.دارای گلهای کوچک و زرد رنگی است و قطر آن حدود 3 سانتیمتر است. منابع موثقی در دنیا بر تاثیر این گیاه روی درمان دیابت و کلسترول تاکید دارند.صرف نظر از استفاده غذایی ، گیاه کارلا به عنوان یک گیاه زینتی نیز استفاده می شود .
این گیاه به صورت تازه خوری ، خشک و در تهیه انواع خوراک مورد استفاده قرار می گیرد.استفاده از هر عدد میوه آن ، حدود 10 واحد از قند خون را کاهش می دهد.میوه ها وقتی هنوز نارس هستند ، خورده میشوند، چون وقتی میوه کارلا میرسد، هم برای انسان و هم برای حیوانات سمی می شود.کشور ما تا سال 1389 از این گیاه دارویی محروم بود ،اما با همت یکی از کشاورزان شهرستان کنارک در استان سیستان و بلوچستان برای اولین بار این گیاه مورد کشت واقع گردید و در حال حاضر علاوه بر استان سیستان و بلوچستان، اطلاعاتی در خصوص توسعه ی کشت این گیاه در استان های مازندران، بوشهر، تهران، اصفهان و فارس در دست می باشد.
کشاورزان می تواند کشت این گیاه پر فایده را در سبد تولید محصولات خود قرار دهند.در مناطق گرم شرایط کشت این گیاه در دو فصل بهار و پاییز امکان پذیر می باشد .ارقام زیادی از کارلا به صورت هیبرید و معمولی وجود دارد. ارقام هیبرید و ارقامی که نیاز به گرده افشانی باز دارند، معمولاً در دسترس می باشند و از راندمان بالایی برخوردارند، اما بذر آن گران است و فقط برای یک بار کشت استفاده می شود. در انتخاب رقم به شکل میوه، منطقه ی مطمئن و متناسب با کاشت و همین طور رنگ میوه باید توجه داشت.
کارلا به طور طبیعی به صورت گیاهی یک ساله کشت می شود. اما در زمستان در بعضی مناطق به صورت دائمی، نوع وحشی آن نیز می روید. این گیاه نسبت به سایر کدوها از تحمل دمای بالا برخوردار است اما در زمستان و یخبندان ها آسیب پذیر بوده و گیاه از بین می رود . حداقل دمای مناسب برای رشد گیاه 18 درجه سانتیگراد می باشد.بستری مشابه سایر کدوئیان نیاز دارد.در انواع خاک ها رشد می کند اما خاک شنی لومی به خوبی زهکشی شده برای کشت در هوای آزاد خوب است.PH مناسب خاک باید بین 6 تا 7/6 باشد اما تا 8 را تحمل می کند .کارلا تحمل خشکی را ندارد. باید محیط ریشه تا عمق 50 سانتیمتری مرطوب نگه داشته شود. آبیاری هر 10 روز یک بار در فصول سرد و خشک و هر هفته در فصول گرم و خشک باید صورت گیرد .به هنگام بارندگی، باید زهکش های مناسبی وجود داشته باشد تا رشد گیاه را مواجه با مشکل نسازد. در مناطقی که با محدودیت آب مواجه هستند، آبیاری و تغذیه ی قطره ای مؤثرترین روش می باشد.
روش کاشت همانند کاشت کدوها می باشد .در مناطق سرد بهتر است قبل از کاشت بذور در گخانه کاشه شوند سپس در هوای مناسب به زمین اصلی منتقل گردند.عرض پشته ها حدود 150 سانتیمتر ، ارتفاع پشته ها 20 تا 30 سانتیمتر باید در نظر گرفته شود .برای کاشت مستقیم بذر، در هر هکتار نیاز به 5/2 تا 3 کیلوگرم بذر می باشد. بذر ها شب قبل ازکاشت باید در آب خیسانده شود. در داخل چاله ها ی روی پشته تعداد 2 تا 3 بذر به عمق 2 سانتیمتر کاشته می شود. فاصله ی چاله ها باید 40 تا 60 سانتیمتر و فاصله ی ردیف ها 2/1 تا 5/1 متر باشد،وقتی بذر در خاکهای گرم، کاشته می شود، گیاه طی یک هفته و حتی کمتر از آن سر از خاک در می آورد و تا زمانی که چهار برگی می شود، گیاه ضعیفی است.استفاده از شبکه فوقانی و قیم به منظور بالا رفتن تاکهای خزنده گياه ضروری می باشد .از بوته کارلا، شاخه های زیادی منشعب می شود که خیلی از آنها تولیدی در بر نخواهند داشت، این شاخه ها باید قبل از رسیدن به قسمت های بالا هرس شوند.
برداشت محصول
برداشت محصول : میوه ها را باید به هنگام رشد مواظب بود که خیلی بزرگ و خیلی تلخ نشوند. به طور معمولی 15 تا 20 روز بعد از گلدهی و یا 70 تا 80 روز بعد از کاشت در حالی که طول میوه 10 تا 15 سانتیمتر می باشد، زمان مناسبی برای برداشت می باشد، البته در برداشت، باید به نوع مصرف توجه میوه ها باید سبز روشن، نازک و آبدار و تخمها سفید و نرم باشند و برداشت باید توسط قیچی باغبانی یا چاقوی تیز انجام شود. چنانچه میوه خیلی بزرگ شود، اسفنجی، تلخ، زرد یا نارنجی و ترک خورده می شود.
میوههای نارس، برگ ها و ساقه های جوان مسقیماً به عنوان سبزی یا سالاد خورده می شود، از آن ها ترشی درست می کنند، به صورت جوشانده مصرف می شود از این روی چای آن به صورت فله ای یا پاکتی وجود دارد، از میوه های نارس کارلا به عنوان دلمه استفاده می شود و ادویه ی کارلا نیز علاقمندان زیادی دارد. قسمت ژله ای قرمز رنگ که داخل میوه قرار دارد و تخم میوه درون آن واقع است، شیرین و خوش رنگ است، به صورت تازه نیز خورده می شود و برای تزیین شیرینی ها به عنوان شیرینی رژیمی استفاده می شود.