معرفی گیاه دارویی به لیمو - فوت و فن های باغبانی

نویسنده: افسانه سادات فرود
تاریخ انتشار: 1395/09/25
معرفی گیاه دارویی به لیمو - فوت و فن های باغبانی
به‌لیمو (Aloysia citrodora) درختچه‌ای خزان‌پذیر از خانواده شاهپسند است که تا ۳–۵ متر رشد می‌کند و برگ‌های نیزه‌ای با عطر لیمو، بخش دارویی اصلی آن محسوب می‌شوند. این گیاه بومی آمریکای جنوبی بوده و در ایران عمدتاً در استان‌های شمالی و برخی نواحی دیگر کشت می‌شود. به‌لیمو به اقلیم ملایم و آفتابی، خاک عمیق با زهکشی مناسب و pH نزدیک ۷ نیاز دارد و نسبت به غرقابی حساس است؛ آبیاری معمولاً هر ۵–۱۰ روز انجام می‌شود. گلدهی آن از مرداد تا شهریور است و در پاییز هرس کوتاه توصیه می‌شود؛ در زمستان‌های سرد پوشش‌دهی برای جلوگیری از سرمازدگی ضروری است. برگ‌ها برای کمک به هضم، کاهش نفخ، سردرد، علائم سرماخوردگی، آرام‌بخشی و بی‌خوابی کاربرد دارند. برداشت برگ ۲–۳ بار در سال انجام و خشک‌کردن در دمای حداکثر ۳۵ درجه پیشنهاد می‌شود. تکثیر عمدتاً با قلمه‌گیری تابستانه صورت می‌گیرد.

به لیمو درختچه ای است خزان پذیر از خانواده ی شاهپسند که ارتفاع این گیاه به 3 تا5 مترنیز میرسد. برگ های این گیاه به صورت کشیده،ساده سرنیزه اى به طول 10 - 7 سانتى متر، نوکدارودر قاعده گره اى ،خشن ،کامل ،فراهم ،مجتمع به تعداﺪ 3 یا4 تایی و به رنگ سبز کمرنگ دیده می شوند و بصورت دسته های سه تایی بر روی ساقه قرار می گیرند . ساقه دراز، زاویه دار و منشعب میباشد. گل های آن کوچک و دارای جامی است که از خارج سفید و از داخل آبی مایل به بنفش است. مجموعه گلهای آن نیز ظاهر هرمی شکل در حول یک محور دراز بوجود می آورد.ین گیاه بومی آمریکای جنوبی بوده و به طور طبیعی رویش آن در آرژانتین، شیلی و پرو گزارش شده است و از آن جا به سایر نقاط جهان از جمله ایران رفته‌است و کشت می‌شود. در ایران این گیاه در استان‌های شمالی و باغ‌ها کشت می‌شود.



معرفی گیاه دارویی به لیمو


به لیمو گیاهی است مقاوم به سرما تا (5-) درجه سانتیگراد که گاها تا (16-) درجه سانتیگراد را در سمنان و کرج توانسته است تحمل کند. به آب و هوای ملایم و آفتابی و مصون از بادهای شدید نیاز دارد. در خاکهایی با بافت متناسب و عمیق و نیز در خاکهایی با زهکشی خوب، خشک و فقیر رشد میکند. اسیدیته مورد نیاز حدود 7 است. زمان گلدهی این گیاه از مرداد تا شهریور می باشد. در ایران در جنوب فارس، شمال هرمزگان، جنوب غربی استان مرکزی، شمال خراسان، جنوب مازندران، مرکز گلستان و شرق گلستان کشت می شود.



معرفی گیاه دارویی به لیمو


به لیمو به غرقابی شدن نسبتا حساس است و آبیاری باید زمانی انجام شود که سطح خاک نیمه خشک -نیمه مرطوب باشد .نیاز آبی گیاه را با توجه به فاکتورهای نیاز آبی بین 5-10 روز اعلام کرده اند. در پاییز بعد از برگ ریزان بهتر است گیاه از 10 تا 15 سانتی متر طوقه، هرس شود. در زمستان های سرد برای جلوگیری از سرما زدن ریشه و گیاه بایستی روی اندام گیاهی را با برگ و کاه و کلش کاملا بپوشانیم و اگر گیاه دچار سرمازدگی شد، با آبیاری و کوددهی مناسب و به موقع میتوان امیدوار به جوانه زنی تاخیری گیاه بود.



معرفی گیاه دارویی به لیمو


برگ‌ها بخش دارویی این گیاه هستند و بویی شبیه لیمو دارند. از به‌ لیمو در درمان سوء هاضمه، نفخ، سردردهای یک طرفه، دردهای عصبی، سرگیجه و علائم سرماخوردگی استفاده می‌شود .بعلاوه در تقویت حافظه و ایجاد آرامش و درمان بی خوابی نیز مفید است. همچنین به عنوان ادویه در مصارف خانگی نیز کاربرد دارد. زمان جمع‌آوری برگ های گیاه 2 تا 3 بار در سال و معمولاً در ماههای خرداد و مرداد و مهر صورت می گیرد. پس از جمع آوری محصول شاخه های برگدار گیاه را قطع می نمایند و سپس آنها را به طور طبیعی به صورت دسته و به وضع آویخته در انبارهای مخصوص قرار می دهند به نحوی که جریان هوا در آن محل برقرار باشد لذا باید پس از برداشت بلافاصله در خشک کنهای مصنوعی با دمای حداکثر 35 درجه سانتیگراد خشک شوند. پس از خشک شدن برگها را از شاخه ها جدا می نمایند. جهت بدست آوردن اسانس معمولاً از برگهای تازه و سرشاخه های جوان استفاده به عمل می آید.



معرفی گیاه دارویی به لیمو


تکثیربه لیمو به آسانی در تابستان بوسیله ی قلمه زدن شاخه ها و یا خوابانیدن آنها در زمینهای قابل نفوذ و مرطوب صورت می گیرد و بهتر است جهت ریشه دار شدن قلمه ها، آنها را مدتی در زیر سایبان قرار دهیم.قلمه ها را می توان از قسمتهای انتهایی گیاه (قلمه چوب نرم ) در اواخر بهار و یا قسمتهای رسیده تر (قلمه نیمه چوبی) در اواسط تابستان و به طول تقریبی 20-15 سانتیمتر تهیه کرد و در داخل گلخانه یعنی مکانی نسبتا گرم و مرطوب و در خاکی سبک همانند مخلوط شن + خاک برگ نسبت به کاشت آناان اقدام کرد. گیاهان جدید حاصله را بهتر است که در سال اول در گلخانه نگهداری کرد و در سال دوم نسبت به انتقال آنان در اواخر بهار به زمین اصلی اقدام کرد . قلمه ها اصولا راحت و سریع ریشه می دهند اما مشکل اصلی ادامه حیات انان عدم تحمل سرما بخصوص در سال اول و دوم پس از تکثیر است به همین دلیل است که گفته می شود حداقل سال اول بعد از تکثیر گیاهان در مکانی همانند گلخانه نگهداری شوند تا احتمال چنین خطری حداقل شود .



معرفی گیاه دارویی به لیمو

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.75 از ۵، بر اساس 16 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید