1) خاک

1) خاک : محیط کاشت قبل از هر چیز خاک را در ذهن هر شنونده ای تداعی می کند. پس باید قلمه برای ریشه زایی در خاک مناسب قرار گیرد. خاک های مختلف، بافت های متفاوتی دارند و در این راستا معمولاً خاک های سبک مانند خاک های لومی ماسه ای (Sandy loam) کاربرد زیادی دارند.مطالعات در خصوص کاربرد انواع خاک ها نشان داده است که ماسه ضعیف ترین بستر بوده، ضمن کاهش درصد ریشه زایی، تعداد ریشه های نابجا ایجاد شده بر روی هر قلمه را نیز کاهش می دهد. خاک های رسی و سنگین نیز که دارای ظرفیت نگهداری رطوبت بالا هستند و تهویه خاک به نحو مطلوب تری انجام نمی گیرد به دلیل کاهش اکسیژن در محیط ریشه زایی قلمه، برای این منظور به کار نمی رود.

2) ورمی کولایت

2) ورمی کولایت : یکی از انواع خاک های مورد استفاده در بسترهای قلمه، ورمی کولایت می باشد. این خاک ها اغلب از نظر واکنش شیمیایی (PH خاک) خنثی بوده، مقاومت آن در برابر تغییرات اسیدیته خاک بیشتر است. ظرفیت جذب و نگهداری آب در ورمی کولایت بالا بوده، به علاوه می تواند مواد غذایی را در خود ذخیره نموده و سپس در اختیار گیاه قرار دهد. این خاک ها برای ریشه دار نمودن قلمه ها قابل استفاده بوده، برای بالا بردن درصد تخلخل و سبک کردن خاک ها و افزایش امکان تهویه می توان از این خاک ها استفاده نمود.

3) پرلایت (Perlite)

3) پرلایت (Perlite): پرلایت منشأ آتشفشانی داشته و از نوع سیلیسی و سفید رنگ می باشد و به واسطه اسفنجی بودن، از ظرفیت نگهداری آب بالایی برخوردار است و قادر است 4-3 برابر وزن خود آب جذب نماید. این خاک نیز از نظر واکنش شیمیایی و اسیدیته خاک کمتر از خاک ورمی کولایت بوده، قادر به ذخیره مواد غذایی در خود نمی باشد. در عین حال اضافه نمودن پرلایت به سایر خاک ها می تواند توان تهویه خاک و اکسیژن رسانی به قلمه های در حال رشد را افزایش دهد. البته خاک های مختلف ممکن است اثرات متفاوتی بر روی ریشه زایی قلمه های گیاهان باغی و زینتی مختلف داشته باشد.دانشمندان این خاک را با اسیدیته خنثی (PH=7) تخلخل مناسب، یک محیط ایده آل برای ریشه زایی قلمه هایی مانند زیتون می دانند به طوری که اندازه دانه های پرلیت نباید کوچکتر از 3 میلی متر باشد.

4) کمپوست (Compost)

4) کمپوست (Compost): این خاک از پوسیدن و از هم پاشیدن بقایای گیاهی پس از طی مراحل خاصی تشکیل می شود و از آن می توان برای بهبود خواص فیزیکی و ساختمان خاک بهره گرفت. این خاک منجر به افزایش مواد آلی و ظرفیت نگهداری رطوبت خاک می گردد. کمپوست ارزش غذایی بالایی ندارد و کاربرد آن بیشتر برای اصلاح خواص فیزیکی و ساختمان خاک بوده و همچنین ممکن است تولید کمپوست از نظر اقتصادی مشکل و مقرون به صرفه نبوده و دارای بذور علف های هرز، آفات و عوامل بیماری زا نیز باشد.

کوکوپیت یا پیت ماس + پرلیت + ماسه رودخانه : ترکیب 2 قسمت ماسه +1 قسمت کوکوپیت یا پیت ماس و یک قسمت پرلیت برای ریشه زایی قلمه ها مناسب می باشد .کوکوپیت و پیت ماس هر دو به خوبی رطوبت را در خود نگه می دارند . pH کوکوپیت خنثی تا کمی اسیدی است و بنابراین برای گیاهان بسیار مناسب است.کوکوپیت به رشد باکتری، قارچ و علف هرز مقاوم است و درواقع بدون پاتوژن است.کوکوپیت معمولاً به صورت فشرده به بازار عرضه می‌شود و مصرف کننده نهایی با افزودن آب به این الیاف فشرده آنها را برای استفاده آماده می‌کند. بعد از افزودن آب، هر ۱ کیلوگرم کوکوپیت فشرده می‌تواند به ۱۵ لیتر کوکوپیت مرطوب تبدیل شود.